victa placet mihi causa

2007 is al lang geleden

2012-01-23T00:59:00.026+01:00

.
"Het wordt wel vaker gezegd: kijk afwisselend naar de journaals van VRT en RTBf, en je krijgt een totaal ander beeld van dit land."

.
Een waar woord van Lieven Verstraeten deze week in Terzake maar, als u het mij vraagt dan was zijn bewering toch minder ter zake dan ze dat vijf jaar geleden nog was. Ik zal dit uitleggen.
.
Op 21 juli 2007 was er in de Sint Goedele in Brussel een Te Deum – dat is namelijk altijd zo op de nationale feestdag. Albert Coburg verschijnt daar dan, met zijn vrouw en zijn wettige kinderen, en alle grote namen van de Belgische politiek verschijnen daar ook, op een paar zonderlingen na die dit met hun geloof niet in overeenstemming kunnen brengen.
Mogelijk lezer, kunt u zich niet meer alle Te Deums van de voorbije vijf jaren levendig voor de geest halen, maar in 2007 gebeurde daarbij iets speciaals, alleszins toch volgens de lui van de RTBf.

Op de monumentale trappen van de Sint Goedele had die omroep een stelletje goddelozen neergezet –en waarom hun namen niet noemen? het waren Jean-Michel Moulin en de beruchte Christophe Deborsu– met als enige opdracht de binnentredende kerkgangers lastig te vallen.
Yves Leterme kwam nu aangestapt, en hem overvielen zij met de vraag waar die datum van 21 juli wel mocht op slaan? Dat wist Yves niet. Nog niet verzadigd, vroegen de nieuwswolven hem lacherig om dan misschien even de Brabançonne aan te heffen. Dat ging helaas ook mis, zoals intussen iedereen weet.
.
Ik zou deze pijnlijke herinneringen hier niet te berde brengen, als mij niet diezelfde avond twee dingen hadden getroffen.
Om te beginnen kijk ik ongaarne naar de televisie, omdat het leven te kort is, maar naar de radio luister ik continu en zeker naar het VRT-nieuws: een dag als een andere daar, verslag van het Te Deum in Brussel, applaus voor de Vorst, weerbericht, verkeersinformatie.
Tot goed zeven uur ’s avonds was ik mij nergens van bewust, maar dan zette ik het journaal van de RTBf-televisie aan, zoals ik dat toen bijna elke dag deed want ik wilde graag vernemen hoe het met de Belgische politiek werkelijk stond, en om de een of andere reden vond ik hun journaal soms een tikkeltje informatiever.
Dat journaal was die avond zo goed als uitsluitend gewijd aan de zangprestatie van de toekomstige premier. Voor alle zekerheid luisterde en keek ik nog even naar de VRT. Volslagen niéts over de vaderlandse geschiedenis, noch over de vocale kunsten.
.
In die dagen was Siegfried Bracke nog de grote baas bij het Nieuws, en omdat wij als Gentenaars elkaar kenden, en in de gangen oenderien altijd Geints klaptegen, stuurde ik hem een SMS-je met de vraag wat er miljaar aan de hand was. De RTBf geeft niets, schreef ik, behalve die Marseillaise van Leterme, en de VRT geeft alles, behalve juist dat.
Nu zat Siegfried –ik was vergeten dat de 21ste juli in de vakantie valt– toen in New York. Hij wist van toeten noch blazen, maar belde direct naar de RTBf-redactie en vervolgens naar zijn eigen redactie.
En daar, het is niet anders, wist men evengoed van niets. Men was zich van geen kwaad bewust, er was niet het minste kwaad opzet in het spel, en zeker geen beschermingsmaneuver rond Leterme (wat ik met mijn paranoïde geest eerst nog als mogelijke verklaring had geopperd): nee, geen enkele VRT-journalist keek toen, vijf jaar geleden naar de RTBf. Dat was niet de gewoonte.
Sindsdien is dat wel anders, maar toch: twee democratieën.
.

Rafistoleren, rafistolage, rafistoleur: drie nieuwe Nederlandse woorden

2012-01-19T17:08:00.059+01:00

.
Die koninklijke dotaties, vervolgens de ministervergoedingen, de pensioen-regelingen voor 'parlementsleden', de schijnsplitsing van een gerechtelijk arrondissement op grond van vervalste cijfers en (als we een paar episodes mogen overslaan) vandaag weer die hypothecaire aftrekbaarheid –kortom al die zaken die Woeterbècq en de jonge Alexander niet duidelijk voor ogen stonden aan de onderhandelingstafel– welnu, bijna al die dingen kunnen alsnog gerafistoleerd worden.
Gerepareerd worden dus, of toch enigszins rechtgetrokken, geremedieerd, gecorrigeerd. Bijgestuurd lees je ook vaak, of geamendeerd. Synoniemen bestaan niet, maar een hoop namen voor hetzelfde ding zeker wel. Heel soms ontbreekt toch nog een term. Zo heb ik geperfectioneerd nergens gehoord of gelezen. Misschien speelt hier een zekere pudeur, ofwel is het een term die men voor de amendementen op de amendementen in gereedheid wil houden.
Nog een geluk dat het regeerakkoord niet punt voor punt geamendeerd hoeft te worden. Sommige afspraakjes ontsnappen daaraan en blijven gewoon wat ze zijn. Bij de regeling rond dat gerechtelijk arrondissement bijvoorbeeld, zijn aanpassingen zelfs uitgesloten. Die valse cijfers daar moeten vals blijven, om het akkoord niet te denatureren. In dat compromis zitten namelijk bepaalde evenwichten die om zulke cijfers vragen.
.
Maar politiek gesproken blijft de toestand verward genoeg en het zou dus geen kwaad kunnen, meen ik, om de genoemde veelheid van termen die tenslotte één en hetzelfde ding aanduiden, uit de wereld te helpen. Noch de journalist noch zijn lezer is bij verwarring gebaat, en één omvattende term zou hen zeer te stade komen.
Rafistoleren lijkt mij dan een uitstekende kandidaat.
In van Dale komt het woord nog niet voor, maar dat is juist een voordeel: de term krijgt als het ware vanzelf een specifieke, Belgische betekenis die overigens aardig overeenkomt met de etymologie van het woord.
Komt nog bij: wij hebben de term uit het Frans, dus aan de andere kant van de taalgrens zal hij moeiteloos begrepen worden, en in het Brusselse dialect is het werkwoord rafistoleire heel gewoon, net als rafistolaasj en nog een paar afgeleiden.
.
«Rafistoler: remettre en état, réparer grossièrement et avec des moyens de fortune.»
Wellicht, zegt mijn woordenboek nog, is het begrip afkomstig (XVde eeuw) van het Italiaanse fistola: .flûte, chalumeau, fluit of schalmei dus.* Er kwam een prefix a bij, en later nog een prefix r, want “afistoler” bestaat ook.in het Frans nu niet meer.
Het woordenboek duidt verder nog op la relation entre «flûte, chalumeau» et «tromperie». Denken we maar aan de rattenvangers die in alle landen gebruik maakten van de fistola.
In het middeleeuwse Frans zei men nog “flageoler” als men bedriegen bedoelde. “Piper”, eveneens met die Italiaanse fluit verwant, betekent ook vervalsen (van dobbelstenen dan).
.
Redenen genoeg dus om al dat amenderen, corrigeren, repareren, rectificeren enz. gewoon met een duidelijke technische term aan te duiden: rafistoleren.
.
_____________________
* zie evenwel de opmerkingen hieronder, van lezer bartvs.
.

Moby-Dick, 'Interne Keuken' (Radio1), met Koen Fillet en Sven Speybrouck

2012-01-01T11:28:00.007+01:00

. . .

.

____________

Ik merk net dat dit het 500ste blog was hier. Santé lezers!
.

Israëlitische uitzending over Heine, 12 mei 2011

2011-12-31T10:48:00.001+01:00

Door het lint gaan

2011-12-14T15:53:00.014+01:00

.
De Standaardjournalisten Mark Eeckhaut en Cedric Lagast hebben een heel eigen kijk op wat je onder geweld dient te verstaan.
.
Eerst schrijven zij (vandaag, p. 2): “Nordine Amrani heeft nooit bekendgestaan als een zware geweldenaar. Hij was wel een draaideurcrimineel, zoals er meer zijn.”
Tot voor kort viel het allemaal nog best mee met die Nordine, begrijpen we.
Maar verderop in het artikel vernemen we: “Nordine Amrani kwam als tiener in Brussel al verschillende keren in aanraking met de jeugdrechter. Zijn eerste veroordeling als meerderjarige was er één met uitstel, voor een verkrachting.”
Futiliteiten dus. Hoe zijn jongeren ook? Boys will be boys, en verkrachting is misschien wel geweld, maar geen zwaar geweld.
Als Eeckhaut en Lagast er zo over denken, dan moet een reclasseringsambtenaar deze heren een tijdlang flink in de gaten houden.
.
Maar zo denken zij natuurlijk niet. Het is allemaal onhandigheid en gestuntel. Dat zij bv. de moordaanslag in Luik ook nog omschrijven als “door het lint gaan”, zien we dus graag door de vingers. Geen gevoel voor stijl hebben, niet weten welk taalregister bij een bepaald onderwerp passend is, de betekenis van een uitdrukking niet kennen, dat zijn wellicht geen troeven voor een journalist, maar “zo zijn er meer”.
.

Consequenties doorgedacht, President ?

2011-12-12T13:46:00.016+01:00

Herman Van Rompuy zei lang geleden eens dat een Belgische regering zonder meerderheid in Vlaanderen staatsgevaarlijk was. Goed, dat was een verstandig woord. Maar nu heeft de Europese Herman de komst van juist zo'n Belgische regering recent verwelkomd, en de premier ervan ontvangen, ook al had die man nog niet het vertrouwen gekregen van de –toegegeven ongrondwettige– Kamer.
En in het Radionieuws vanmiddag zegt Van Rompuy alweer iets verstandigs, maar hier zal hij voor de Belgische consequenties van zijn woorden een exceptie moeten inroepen. Herman blijft een voorbeeldige katholiek.

Herman Van Rompuy: Ik ben daar zelf, persoonlijk voor gewonnen. Maar alleen op het einde van de rit. Ik geef u een voorbeeld: de jeugdwerkloosheid in Oostenrijk is 8%, de jeugdwerkloosheid in Spanje is er 48. Gaat men die twee economieën laten vertegenwoordigen door één euro-obligatie vandaag? Neen.
VRT: Dat is dan solidariteit, zeggen anderen.
Herman Van Rompuy: Neen, dat is, daar zijn grenzen aan dat soort van solidariteit. Eerst moet men de zaken op orde stellen.
.

De Broeders en het Licht

2011-12-04T21:06:00.034+01:00

Nu Egypte, net zoals buurland Libië trouwens, eindelijk een moderne democratie is geworden (na meer dan duizend jaar dictatuur), zien we dat de Moslimbroederschap daar ongeveer 40 procent van de stemmen haalt. Dat is dubbel zoveel als Al Noor, een Salafi-partij vernoemd naar de sura Het Licht.
Samen dus een stevige meerderheid, en het is vaak een waarborg voor een stabiele regering als niet al te veel partijen de koek moeten delen.
“A result reflecting a growing embrace of religious-oriented sentiment across turbulent North Africa”, zegt CNN mooi. Wanneer die groei en die omarming en dat sentiment precies zijn begonnen, vertelt de zender ons niet.

Nu, met die Moslimbroeders loopt het inderdaad niet zo’n vaart. Het is zelfs zo dat je in hun grote Geneefse boekhandel (die ik tien-twaalf jaar geleden wel eens bezocht: de broer van Tariq Ramadan dreef die zaak toen) prentenboeken kon aantreffen, kinderboekjes dus met afbeeldingen van mensen en dieren. Dat zou van de salafisten van Al Noor meen ik niet gemogen hebben, want die laten enkel arabesken toe, zij het met hier of daar een gestileerd bladermotief. Wel bleven die tekeningen van de Broeders altijd pedagogisch en stichtend: hoogstens zag je eens een terechtstelling, wellicht van een misdadiger of een ongelovige. Tenminste, dat neem ik aan, want de krullen en streepjes en stipjes in de tekstballonnen kon ik niet lezen.

Maar goed, het blijf vervelend dat die twitterende Egyptische studenten die we zo veel hebben gehoord –in uitstekend Engels vaak– wel grote indruk hebben gemaakt op onze journalisten, maar minder in het Egyptische stemhokje. ‘s Lands wijs, ’s lands eer, zullen we zeggen. Laten we inderdaad maar eens kijken en afwachten hoe het daar verder afloopt met die “grootste democratiseringsgolf sinds de val van de Berlijnse Muur”, zoals Tom Naegels nog hoopvol schreef, de eerste februari dit jaar in De Standaard.

Naegels werd toen, in het begrijpelijke enthousiasme van zijn jeugd, zelfs een beetje uitdagend:

“Waar zijn ze nu? Al die intellectuelen die ons normaal iedere dag minstens één keer donderend voorhouden dat ‘de islam' nooit democratie zal aanvaarden. Omdat de ‘psychoculturele software van de islamiet' dat nu eenmaal afwijst. En dat het daarom normaal is dat al die Arabische landen dictaturen zijn. De Profeet zélf was immers een dictator!”

Genoeg over die verre landen: op de BBC hadden ze net een mooi interview over bepaalde toestanden in het Verenigd Koninkrijk, en dat ligt toch al wat dichter bij huis. Het ging over het verminken en vermoorden van vrouwen. Misschien vindt Tom hier nog iets over “psychoculturele software” dat hij herkent:

BBC: Hoe komt het, denkt u, dat wij, in zekere zin als gemeenschap moeite hebben om dit probleem onder ogen te zien?
Diana Nammi: Wel, het is zo dat wij dit moeten onderkennen, en geloven dat dit gebeurt, dat het echt is en niet zomaar een verzinsel. Dit cijfer toont aan dat minstens 3000 vrouwen officieel erkend zijn als slachtoffers van verschillende vormen van eer-gerelateerd geweld, en ik geloof dat het enkel een tipje van de ijsberg laat zien, en dat de realiteit een flink stuk donkerder is. Dus, wat kunnen we ondernemen om deze mensen te helpen, deze vrouwen te helpen, de slachtoffers, en aan de situatie iets te veranderen, hen kracht te geven om de denkwereld in de gemeenschap te veranderen? Het is inderdaad zo dat we veranderingen kunnen bewerkstelligen, maar om vooruitgang te maken hebben we steun nodig en een belangrijke inspanning van de regering, zodat we meer kunnen doen dan wat we de laatste tien jaar hebben gedaan. We hebben enkele zulke veranderingen teweeggebracht, maar onvoldoende. We staan aan het begin van deze ommezwaai.
BBC: De slachtoffers zijn onveranderlijk moslimvrouwen [later in het gesprek zal Nammi deze absolute bewering enigszins nuanceren, en erop wijzen dat er ook bij Hindoes, Sikhs enz. geweld voorkomt]. Denkt u dat er bij de politie, bij de autoriteiten een soort omzichtigheid speelde, een onwil om tegen deze bevolkingsgroepen in te gaan?
Diana Nammi: Wat ik kan zeggen is dat we in het VK een aanpak hebben die “politieke correctheid” heet, en dat die politiek soms slecht is. En dat kwam voor en bepaalde hoe men omging met zaken die zich in de moslimgemeenschap voordoen. Kwaad is kwaad, misdaad is misdaad, binnen om het even welke godsdienst of gemeenschap, en dus moeten wij handelen, een gelijke behandeling geven aan deze bevolkings-groep zoals aan een Britse bevolkingsgroep. Ik bedoel, er mag geen enkel verschil zijn wat betreft de aanpak van misdaden. Dat element speelt inderdaad. Plus de onwetendheid meen ik, want ik moet zeggen dat de meerderheid van de slachtoffers inderdaad uit de moslim-gemeenschap komt, een realiteit die wij nodig moeten erkennen, willen wij proberen om een strategie te vinden, een werkplan om hen te helpen.

BBC: Why do you think it is, that in a sense as a society we have struggled to confront this problem?
Diana Nammi: Ah, the thing is that we need to identify and believe that this is happening, is true, is not just an imagination. This figure shows that at least 3000 women have been recorded as a victim of different forms of honour based violence, and I believe it just shows a tip of the iceberg, and the reality is far more dark. So, what we can do to help those people, to help those women, the victims, and to change the situation, to empower them, change the mind-set of the community? It is something that we can make changes, but we need to have support and a great effort by the government to step forward and do something more than what we have done during the last ten years. We have done some such changes, but it’s not enough. We are at the beginning of this change.
BBC: The victims are invariably Muslim women. Do you think that there was an element of wariness from the police, from the authorities about wanting to confront these communities?
Diana Nammi: I can say that we have got a policy in the UK, it says, political correctness, which sometimes is politically wrong. And it’s happened within how to confirm, how to deal with issues that happen within the Muslim community. Wrong is wrong, crime is crime, within any religion or any communities, then we have to act, act equally, for the same community equal to a British community. I mean, it must be no any difference in terms of dealing with crime. So it has been an element. And ignorance I believe, but I am afraid the majority of the victims are from Muslim community, and we need to believe that reality, and try to have a strategy and work plan how to help them.
.
.

Die regering di Rupo zal allereerst aan Koen Fillet een flinke duit kosten

2011-11-28T15:33:00.075+01:00

Nu Koen zijn vaderlandse baard wil afscheren, terwijl hij zijn oud scheergerief misschien niet eens meer kan vinden, willen wij hem wijzen op enkele praktische en zelfs financiële gevolgen van deze beslissing.

Hoe gaat een scheerbeurt in zijn werk? . . . .

Na een warme douche, die als neveneffect de baard zal verzachten, neme men het scheermes ter hand.

Hier lopen de prijzen meteen sterk uiteen; sommigen zullen zweren bij een Thiers-Issard (Frankrijk), gesmeed uit damascus steel (Engeland), met een breedte van 6/8 duim en gevat in hoorn of slangenhout; zij zullen bereid zijn om hier 800 € of meer voor neer te tellen; anderen stellen zich tevreden, ook met een Thiers-Issard 6/8 (eventueel maar ⅝), ook handgemaakt en dubbelhol geslepen (singing razor), maar uit een andere staalsoort, die weliswaar niet dezelfde hardheid bezit en bijgevolg vaker herslepen moet worden (niet te verwarren met het wetten, dat dagelijks moet gebeuren, cf. infra); zij zullen met 200 € volstaan.

… en men hale het mes met enkele snelle bewegingen over de scheerriem. Eerst over de ‘ruwe’ katoenen achterkant, die met een passende crème (ongeveer 8 €) is ingevet, en vervolgens over de delicate lederen voorkant. Dit leder (Duitsland) hoort afkomstig te zijn van het veulen, liever dan van het rund, en zal liefst een flinke lengte hebben (reken met ongeveer 80 € want uit één veulen gaat maar een beperkt aantal riemen ‘feinstes Kern-Juchten’).

Men legge het mes nu even terzijde en grijpe de scheerkwast. Die is van dassenhaar vervaardigd; Plisson (Frankrijk) heeft er al goede vanaf 60-70 €, maar er zijn er ook duurdere, afhankelijk van het deel van de dassenvacht dat werd verwerkt.

Men dope de kwast in het scheerbekken (Engeland), in zeer heet water. De prijzen voor een shaving bowl lopen te sterk uiteen om een richtlijn te geven.
De scheerzeep zelf kan Frans zijn, of duurder Engels, maar ook een eenvoudige Italiaanse zeep voldoet (11 €). Deze moet wel zuurvrij zijn, ter bescherming van het mes dat makkelijk gaat roesten.

Men zepe de baard twee keer in, zodat de huid heet aanvoelt, de haren zacht worden en de poriën opengaan, zonder hetwelk glad scheren niet mogelijk is.

Na de scheerbeurt bevochtige men het aangezicht met heet water, en wrijve het in met een aluinsteentje (Frankrijk, 5 of 6 €), dit tegen het branderige gevoel, le feu du rasoir.

Het mes worde vervolgens grondig afgespoeld, gedroogd en opgeborgen. Het moet nu minstens 24u. rusten voor het opnieuw gewet mag worden.
Beter nog is het om twee scheermessen afwisselend te gebruiken, en er bestaan ook kistjes met zeven messen, met daarop de dagen van de week gegraveerd.

Na de aluin kan men vluchtig wat eau de toilette aanbrengen (Frankrijk, 60 €), sterker en beter dan zogenaamde after shave.

Wat apart nog vermeld moet worden, is dat een scheermes, ook al wordt het vóór elke scheerbeurt gewet, toch om de zoveel maanden geslepen dient te worden. Dit gebeurt op een zeldzame steen, coticule genaamd en afkomstig uit een groeve nabij Vielsalm (België) én nergens anders te vinden. De Romeinen gebruikten die steen al, en de groeve is bijgevolg bijna uitgeput.
De prijzen verschillen, al naar grootte en kwaliteit. De duurste exemplaren kunnen 400 € en meer kosten, maar met een kleiner exemplaar van 100 € gaat het ook. Een tweede, meestal driehoekig steentje, soms ook trapeziumvormig, wordt vaak gratis bijgeleverd, en daarmee kan de grote steen eerst ‘vlak’ worden gezet, voor het eigenlijke slijpwerk. De grote steen wordt natgehouden met enkele druppels klaar water.

Voor de totaalsom maakt het niet uit, maar nu vergat ik nog te zeggen, Koen: eventuele piccoli problemi della rasatura kunnen voor 0,60 € opgelost worden.

Luc Huyse, een wijs man

2011-11-22T22:49:00.003+01:00

.
En hier spreekt niet enkel de wijsheid, maar ook de wetenschap:

Een zacht eitje

2011-11-15T22:21:00.028+01:00

.
Als we het over karaktertrekken hebben, dan zijn bescheidenheid, openheid, hoffelijkheid, ernst en voorzichtigheid eigenschappen die een mens sieren. Respect betonen ook. Zelfs een bepaalde mate van naïviteit is een sieraad.

Nu bezitten veel mensen één, of soms twee van deze zeven eigenschappen –die trouwens enige verwantschap vertonen: zo zul je een hoffelijke mens vaak ook respect zien betonen– maar zeker moet je flink wat geluk hebben om ze alle zeven bij één en dezelfde persoon aan te treffen. En de kans dat je op één enkele dag meerdere zulke exemplaren opmerkt –dat je ze bij wijze van spreken bij bosjes vindt, dat je er bijna over struikelt– die kans is zo goed als onbestaande.

Nochtans is dat precies wat de Gentse acteur en stadsdichter Peter Verhelst vrijdag is overkomen in de grote familie van Thurn und Taxis, vertelt hij ons vandaag in De Standaard. Peter was daar uitgeloot bij de 704 waar u waarschijnlijk al van gehoord hebt als u een radio of tv bezit. Misschien dat Peter door het lot speciaal een handje werd geholpen omdat die genoemde zeven eigenschappen ook in zijn eigen persoon verenigd zijn – terwijl hij nochtans een gewoon mens is gebleven, zoals u en ik.

Dat van zijn zeven goede eigenschappen zegt hij natuurlijk niet zelf –zijn bescheidenheid belet hem dat– maar ik leid het toch af uit zijn ingezonden briefje. En je moet dan al goed lezen, want het is opmerkelijk dat Verhelst ons op het verkeerde been probeert te zetten door expres de wat grovere termen niet uit de weg te gaan. Zijn ernst zal hem daartoe verplicht hebben. Zo zijn zijn tegenstanders cynisch, plat, te kwader trouw. Ze blaffen en brullen.

Hijzelf houdt wel van tegengestelde meningen anderzijds, op voorwaarde dat die zachtjes tegen elkaar aanbotsen. Dus niet zoals biljartballen die in verwarde patronen onmiddellijk weer wegketsen. Nee, we kunnen hier beter denken aan het oude ijskarretje van de Veneziana op het SintVeerleplein. Als je daar drie bollen vroeg, bijvoorbeeld vanille, chocolade en appelsien, dan liet de man die bollen inderdaad zachtjes tegen elkaar aanbotsen, en maakte hij er één mooi tricolor horentje van. Die bollen bleven wel gescheiden, dus niet zoals bij dat verfoeilijke soft ice waar alles één kliederboel wordt.

Nu is soft ice meen ik niet wat Peter Verhelst wil, want hij heeft het in zijn briefje over het duidelijke rode bolletje dat hijzelf vorig jaar in het stemhokje maakte. Niet naast zijn eigen naam vermoed ik, want dat zou in tegenspraak zijn met alle zeven zijn deugden, maar wellicht toch op zijn eigen lijst Groen!

Maar met dat rode bolletje van hem is naderhand geen rekening gehouden, zegt Peter. Er werd geen acht op geslagen, hij werd niet gehoord. Zijn voorzitter zat wel maanden aan tafel met di Rupo, maar dat maakt niet uit. Trouwens, die zevenhonderd en drie anderen bij Thurn und Taxis waren ook niet gehoord.

Alle 704 mochten ze daarom nu mooie ochtendpredikingen aanhoren van beroemde professoren en baronessen, kregen zij vervolgens spijzen die een milde hand hen gaf, en tot slot werd hen door alle parlementsvoorzitters die het land rijk is de biecht afgenomen.

Maar om nu van onze Peter niet helemaal een heilige te maken: een achtste eigenschap, die hem lijkt te ontbreken, is die van de durf. Geen vermetelheid bedoel ik, gewone durf.

Peter durfde wel schrijven: “al wie de G1000 smalend afdoet als een ridicule, particuliere, systeembevestigende jamboree is te kwader trouw.” …en nu is mijn vermoeden dat hij hier mijn Facebook-berichtje van 8 november citeerde: “ongelooflijk dat het radionieuws nog maar eens reclame maakt (hoofdpunt!) voor die ridicule, particuliere, systeembevestigende G1000, waar burgers zullen discussiëren over thema’s die hen “nauw” [bedoeld werd “na”] aan het hart liggen…”

En misschien ook dit berichtje van twee dagen later: “En radio, televisie en alle kranten lopen zich uit de naad om reclame te maken voor die “Jamboree” (omschrijving van Van Cauwelaert).”

Die namen noemen durfde Peter echter niet. Zoals iemand zei: “audacieux, mais pas téméraire”.

Doe dan toch maar soft ice voor deze knaap.

Over kleine landen weet David Van Reybrouck minder dan over grote

2011-11-10T00:30:00.014+01:00

.
David Van Reybrouck: Na de G1000 gaat een G32 aan de slag. Dat zijn opnieuw gewone burgers, en die gaan doen in België wat vijfentwintig burgers onlangs in IJsland hebben gedaan, op last van de overheid daar. Die hebben daar de Grondwet herschreven.
Volt: Maar u zegt…
Rik van Cauwelaert: Daar wil ik toch even tussenkomen. Wat in IJsland is gebeurd, ik weet dat, dat voorbeeld wordt vaak gegeven, die hebben, die vijfentwintig hebben niet de Grondwet herschreven, die vijfentwintig hebben een aantal ideeën aangeleverd, waarna het IJslands Parlement al dan niet daarvan gebruik heeft gemaakt,
David Van Reybrouck: Wel…hm
Rik van Cauwelaert: ...en eerlijk gezegd: de invloed is niet overweldigend gebleken daar in IJsland. Bovendien zit je in IJsland met een land van 300.000 inwoners.
David Van Reybrouck: Precies, ja: het is een stad.

. . . .
.

Joost Pollmann is een leugenaar, of een domoor

2011-11-04T13:03:00.019+01:00

Dat stripdeskundigen niet noodzakelijk tot de verstandigsten onder ons gerekend mogen worden, bewijst alweer zekere Joost Pollmann, medewerker van de Volkskrant.
Naar aanleiding van de brand bij Charlie Hebdo roept deze Pollmann op tot zelfcensuur:

“In een land als Turkije, waar kerk en staat nog gescheiden zijn, mogen cartoonisten ongestraft harde grappen maken over de politiek, maar ze blijven met hun handen af van de geestelijkheid. Vanuit onze cultuur (die van de zogenaamde West-Europese Verlichting) is het misschien moeilijk om te beseffen dat er landen zijn waar “Heilig Huisje” nog altijd met hoofdletters wordt geschreven. Toch verdient het aanbeveling om het voorbeeld van de Turkse cartoonisten te volgen en onderscheid te maken tussen aards en hemels: pak de beleidsmakers aan, laat de heiligen met rust.”

Nu is het bekend dat in Turkije zekere Tayyip Erdoğan aan de macht is, en dat die kerel cartoonisten die hem durven afbeelden gewoon laat opsluiten, voor jaren soms, óf hij laat hen door een bevriende rechter torenhoge boetes opleggen. Dat kunt u hier nalezen.
Maar zulke dingen weet Pollmann natuurlijk niet. Dat komt ervan als je je tijd aan onnozelheden besteedt, en daar zelfs deskundige in wordt.

op de rafelrand van het menselijk verstand

zit Joost Pollmann, een misselijkmakende klant

Het islamboek van Wim en Sam van Rooy gerecenseerd (en niet in De Standaard of De Morgen)

2011-11-02T12:31:00.014+01:00

Oprechtheid, Leugenachtigheid – en de islam

Bruce Bawer

31 oktober 2011

Een boek dat laatst in mijn brievenbus viel, met de titel “Islam: Critical Essays about a Political Religion” riep een aantal gedachten op. De redactie was van Sam en Wim van Rooy en vorig jaar kwam het uit. Een massief compendium, net geen 800 pagina’s dik en in het Nederlands geschreven (De echte titel is: “De Islam: Kritische Essays over een Politieke Religie”). En het is veelomvattend en rijk, met vierendertig essays over zulke onderwerpen als de islamisering van Europa, de islam in Indië, de term “islamofobie”, jihad in Afrika, al-taqiyya, de Islam en het Westen, de sharia-wet, de “fellow travellers” van de islam, joden onder de islam, christenen onder de islam, islam en vrouwen, islam en slavernij, islam en fascisme en islam tegenover de democratie.

De meeste auteurs zijn Nederlandse en Vlaamse schrijvers met een behoorlijke expertise in hun onderwerp, en daarbij komen nog enkele welbekende internationale figuren zoals Ibn Warraq en Bat Ye’or. Niet elk woord in het boek heb ik al gelezen – en met mijn gebrekkig Nederlands kom ik daar misschien niet eens toe – maar één ding staat wel vast: dit is wis en zeker geen propagandaproduct uit de fabriek van de “Islamic Studies”. Het is met andere woorden niet het soort boek waarin je makkelijk het werk van John Esposito zult aantreffen, deze koning van de islamstudies in de VS, die zo’n trouwe islamapologeet is en wiens “Center for Muslim-Christian Understanding” aan de universiteit van Georgetown feitelijk betaald wordt door (en genoemd is naar) zijn goede vriend en weldoener, prins Alwaleed Bin Talal van Saudi-Arabië. Wat het boek ook niet biedt, is dat wollige, fijne materiaal dat succesauteurs zoals Karen Armstrong opdissen, terwijl zij toch waarlijk (dat mag erkend worden) prachtig werk verricht, door de duistere kanten van de islam te temperen en de nadruk te leggen op de warme, meer spirituele aspecten, zodat je als je over die religie nadenkt niet telkens weer dat beeld krijgt van een jihadist die iemand de kop afslaat, maar eerder een mooie vrouw ziet in een suggestieve, losjes omgeslagen sluier die bij zonsondergang onder een olijfboom mediterend aan haar koffie slurpt en heerlijke vijgen opknabbelt.

Nee, propagandisten voor de islam zijn de auteurs van dit boek niet. Wat zij samengevat wel zijn: open geesten, journalisten, onafhankelijke wetenschappers of professoren in niet-islamitische vakken die een expertise hebben ontwikkeld in bepaalde aspecten van de islam. En daar vertellen ze de waarheid over. Neen, vrouwen hebben onder de islam geen gelijke rechten. Ja, op afvalligheid staat in de islam de doodstraf. Neen, joden en christenen leefden in het middeleeuwse Andalusië niet in perfecte harmonie met hun moslimse opperheren, maar werden systematisch als minderwaardigen behandeld, in hun rechten beperkt en aan een specifieke taks onderworpen. Zoals Sam van Rooy schrijft in zijn voorwoord: het omvattende doel van dit boek is om mythes onderuit te halen, om naïviteiten te laten verdwijnen, en om de geschiedkundige absurditeit van de islam als ‘godsdienst van de vrede’ aan te pakken. Kortweg, dit boek is onmisbaar – een solide inwijding in de bewezen feiten wat betreft de islam, geschreven door mensen die niet de institutionele of ideologische verplichtingen hebben die nogal wat erkende “experten” op dat gebied beletten om over de islam de waarheid te vertellen, de hele waarheid en niets dan de waarheid.

De eerste van twee belangrijke vaststellingen hier, is dat dit boek bijlange niet alleen staat. Terwijl professoren in de islamkunde rustig doorgingen met hun vergoelijking van de religie van de vrede, hebben in de jaren na 9/11 mensen met verantwoordelijkheidsbesef, mannen en vrouwen losstaand van de kringen rond de “Islam Studies”, het op zich genomen om de waarheid te zeggen, om een aantal omvangrijke en soms zelfs encyclopedische boeken over de islam te publiceren. Sommigen van deze auteurs komen uit opleidingen of uit beroepen die met de islam niets hebben uit te staan, maar zij voelden na de schok van 9/11 de neiging om spoorslags aan zelfscholing te gaan doen rond de waardenschaal die bin Laden en zijn handlangers zo had bezield. Je denkt dan bijvoorbeeld aan Andrew Bostom, een arts en professor aan de Brown Universiteit die de laatste jaren op de een of andere manier de tijd heeft gevonden om massieve, gezaghebbende boeken te schrijven over de geschiedenis van de jihad en over de traditie van het islamitisch antisemitisme.
De tweede van de twee belangrijke vaststellingen hier is dat, ook al bestaan er inderdaad boeken als die van de van Rooys of van Bostom –niet enkel in het Engels maar in een aantal grote Europese talen– de onwetendheid en volslagen dubbelhartigheid rond de eenvoudige feiten betreffende de islam toch moeiteloos de overhand houden in het Westen. Dat laffe cliché over de islam als een religie van de vrede blijft overeind. Een collectie onnozele beweringen over de koran –bijvoorbeeld dat hij moord zou verbieden, of dwang inzake geloofszaken– die beweringen blijven bestaan.

En waarom blijven zij bestaan? Omdat zij aangemoedigd en bevorderd worden door programma’s als “Islamic Studies”, door angsthazen van politici en door de grote media. Nooit vergeet ik een televisie-interview dat ik een paar jaar geleden in Noorwegen zag. Een moslimpolitica vertelde aan een vrouwelijke reporter dat onder de islam mannen en vrouwen volkomen gelijk waren. De reporter glimlachte en knikte en ging over naar de volgende vraag. Of denk aan die lezing van de aartsbisschop van Canterbury in 2008, waar hij pleitte voor de sharia als een onvermijdelijke en heilzame aanvulling op de Westerse jurisprudentie. En wie kan de fameuze toespraak van president Obama vergeten, in Caïro, juni 2009, waar hij de islamitische geschiedenis en cultuur prees en waarin nagenoeg elke zin of een grove overdrijving was, of een totale leugen?
Dat soort van flagrante onwaarheden over de islam, zoals president Obama die in Caïro opdiste, zijn mantra’s voor de culturele elite. Sommigen die deze leugens herhalen, zijn onwetend genoeg om ze voor waar te houden. Anderen weten beter. Maar als het over het onderwerp islam gaat, moet ideologie zwaarder wegen dan waarheid, zo hebben zij besloten. “Respect voor diversiteit” weegt zwaarder dan waarheid. Dat is het hele multiculturalisme. Niet de waarheid omarmen is de ware deugd voor een goede multiculturalist, maar juist daarvan wegkijken in naam van culturele gevoeligheden. Ontmoet je kwaad in enige niet-Westerse cultuur –speciaal de islam– dan hoor je daar blind voor te blijven. En dag hoor je nacht te noemen, en nacht dag: schaamteloze leugens en vergoelijkende clichés over de islam moet je gelijkstellen aan ernst, verstand en openheid van geest, en onbevangen, onverbloemde uitspraken over de islamitische theologie, geschiedenis of cultuur hoor je toe te schrijven aan onbegrip en onverdraagzaamheid.

Stel je voor hoe anders dit zou kunnen zijn! Stel je voor dat politici, academici en journalisten van grote kranten in een geest van objectiviteit en intellectuele verantwoordelijkheid de discussie over islam zouden aangaan. Stel je voor dat boeken als die van de van Rooy’s en van Bostom prominent en gunstig zouden worden gerecenseerd, dat zij aan de universiteit plichtlectuur zouden worden, en voor ons en onze nakomelingschap bronnen van algemeen aanvaarde kennis betreffende de islam. Helaas, wat er in werkelijkheid gebeurt –ook al zijn dergelijke stevige compendia met objectieve informatie moeiteloos beschikbaar– is dat veel te veel leden van de volgende generatie, voor zover zij al iets over de islam “leren”, zij dit van glibberige propagandisten zoals Esposito en Armstrong “leren”. Intellectueel gesproken is dat, om het zacht uit te drukken een karikatuur, een educatief schandaal en een culturele catastrofe. En hoeft het nog gezegd: dit voorspelt weinig goeds voor de toekomst van datgene wat sommigen onder ons nog altijd graag de Vrije Wereld willen noemen.

Oh wow! (geen Steve Jobs-hagiografie)

2011-11-01T13:27:00.011+01:00

De morele nieuwe orde

.
Een boek verbranden is fascistisch, een iPad kapotslaan betekent vrijheid!

Wat? Charlie Hebdo is nog niet beschikbaar op iPad! En op iPhone evenmin! Maar morgen zit heel de pers op iPad! En op iPhone! Charlie moet met zijn tijd meegaan! Ja, ja, ja antwoordden wij dan gewoonlijk aan de vrienden en lezers die door hun passie voor de digitale vooruitgang in Apple-handelsreizigers veranderd waren. Ja, op een dag doen we dat wel, in principe hebben wij niets tegen kranten op iPad, maar nu zijn we even met andere dingen bezig.
Zodus, toen de venter aan onze deur kwam om Charlie op iPad te verkopen, hebben wij aandachtig naar die mijnheer geluisterd. Van de iPad weten we alles. Na dat onderhoud waren we overtuigd dat we Charlie integraal en voor dezelfde prijs als de gedrukte versie op iPad konden zetten, en de zaak was zo goed als rond. En dan zette een laatste vraag alles weer op de helling. Heeft Apple inkijkrecht op de inhoud van het blad dat het verdeelt? Ah, ja, dat spreekt! Geen seks. En andere zaken misschien ook niet. Apple kijkt toe.
Vaarwel iPad. Vaarwel iPhone.
Charlie Hebdo werd door Apple niet gecensureerd, en om te vermijden dat het ooit zover komt, zal Charlie Hebdo nooit op iPad zitten. De pot op, Steve Jobs.
De Amerikaanse karikaturist Mark Fiore, Pulitzerprijs 2010, werd door Apple gecensureerd. Zijn animatiefilmpjes waren op iPhone niet te zien. Dat schandaal kreeg voldoende ruchtbaarheid om Steve Jobs te doen terugkrabbelen. Moet iedereen dan maar zijn eigen strijd leveren om tegen de censuur van Apple te vechten? Moet dan ieder voor zich bij Steve Jobs maar gaan schooien om vrije meningsuiting?
In Frankrijk is het systeem zo dat krantenververdelers verplicht zijn om alle bladen te verkopen. De krantenverdeler Steve Jobs staat het evenwel vrij om de bladen die hij verkoopt te verminken.
Zeggen we meteen erbij dat de dagbladen die op iPad ter beschikking staan, in de praktijk de Applecensuur aanvaarden. En sommigen lopen er zelfs op vooruit, om veilig te stellen dat ze in de cataloog van Apple voorkomen.
Collaborateurskrantjes, snertpers! De perscensuur waar Sarkozy van droomt, die weet een Amerikaanse industrieel op te leggen, met medeplichtigheid van de pers. En niemand die daarover zeurt. Gelijk welk geschipper is goed om op de iPad te staan blinken. Wat betekent immers persvrijheid, naast het prestige dat je krijgt als je gelezen wordt op een stom plankje dat stukken van mensen kost? Niets toch? Verblind als ze zijn door de schoonheid van de technische vooruitgang, zien ze niet dat die geniale ingenieur in werkelijkheid een smerig smerisje is.
Wie garandeert de iPad-krantenlezer dat het exemplaar waartoe hij toegang heeft, ook de originele ongecensureerde versie is? En vooral, hoe kunnen kranten, zelfs al zijn zij nog niet het slachtoffer van censuur geworden, instemmen met het principe van een mógelijke censuur?
Heel de pers zou zich van iPad moeten terugtrekken, en wachten tot dat stuk fascistische mormoon dat aan het hoofd staat van dat handeltje ervan afziet om zijn eigen morele codes aan de rest van de wereld op te leggen.
Beeld je eens twee minuten in dat Gutenberg, de uitvinder van de boekdrukkunst in Europa, de wil en de mogelijkheid had gehad om de inhoud van alle druksels te controleren. Hoe zou het hem zijn vergaan? Met zijn ballen aan het plafond gehangen ja. Weet iemand of het bij Steve Jobs hoge plafonds zijn?

Charb

Article publié dans Charlie Hebdo n°951
Septembre 2010

De bekrompenheid van France Inter

2011-10-21T18:06:00.050+02:00

.
De haatjournalistiek van Le Soir en cs. rond alles wat Vlaams is (de laatste tijd wat minder uitgesproken – om tactische redenen) blijft toch vruchten afwerpen. Zeker bij Franse media gaat hun propaganda erin als koek.
Helemaal verwonderlijk is dat niet, want bij gebrek aan talenkennis waren die Fransen altijd al sterk repliés sur eux-mêmes.
Gisteren introduceerde op France Inter zekere Marion de Belgische zanger Daan (enkelen onder u zullen die jongen misschien al gehoord hebben).
Deze Marion deed dat zo:

“Alors oui: Daan. Qui est Daan? Daan c’est d’abord un prénom, donc celui du chanteur Belge Daan Stuyven, et c’était le leader, c’est toujours le leader du groupe rock Dead Man Ray. C’est aussi un «look», celui d’un dandy, et toujours élégant [comme Niquet], oui, costard, cravate, pas mal. C’est une grande gueule. Il s’est fait remarquer cet été en Belgique parce qu’il a écrit une chanson assez, assez violente, assez remontée contre Bart De Wever.

Bart De Wever c’est le leader nationaliste de la N-VA. C’est un type à l'humour assez douteux qui milite pour l’indépendance de la Flandre, qui flirte un peu avec l'extrême droite en Belgique.

Et c’est surtout, Daan c’est surtout une voix, une très belle voix de basse, qui fait penser à Johnny Cash et à Leonard Cohen…”

“[Wie is Daan…?] Hij heeft een grote mond. Deze zomer liet hij zich opmerken in België want hij heeft een liedje geschreven dat nogal, nogal hevig was, beetje pissig tegen Bart De Wever.

Bart De Wever is de nationalistische leider van de N-VA. Dat is een kerel die over een nogal bedenkelijk soort humor beschikt, voor de onafhankelijkheid van Vlaanderen ijvert en een beetje flirt met extreemrechts in België.

Maar toch vooral …Daan is vooral een stem, een heel mooie basstem, die aan Johnny Cash doet denken en aan Leonard Cohen …”

Wouter zet David een pad in de korf

2011-10-19T01:04:00.008+02:00

Het gebeurt niet elke dag, maar soms hoor je over het stelsel van de democratie toch verstandige dingen vertellen. David van Reybrouck deed dat laatst bij de VPRO, in hun Buitenhof.
David hoeven we hier niet voor te stellen want hij kreeg de laatste tijd, terecht ongetwijfeld, ruimschoots media-aandacht en iedereen die ook maar de franjes van het politieke leven heeft gevolgd zal de voorbije weken vreselijk met hem te doen hebben gehad.
Je moet inderdaad al een beest zijn om geen medelijden te voelen met iemand die maandenlang zijn beste krachten wijdt aan een burgerinitiatief, in de redelijke veronderstelling dat er nooit of jamais nog un compromis à la Belge kan komen ...en dan loopt hem daar plots een Beke in de voeten, die blijkbaar uit gelijk welke sloot wil drinken en voor wie niets imbuvable is.
Onze jonge David laat zich gelukkig niet ontmoedigen, en op de Hollandse tv legt hij uit dat duizend man bijeenbrengen veel te veel is om goed werk te leveren. Misschien dat er in die duizend kokers wel een paar goede vragen opkomen, maar wat David zoekt zijn antwoorden. Pas na zo'n séance, en petit comité, en op hotel zoals David zegt, kun je deftig werk aan het werk gaan.
.

.
Een aantal tientallen mensen gaan [=zal, of zullen; nvdr] daarna verder werken, want op één zondag kan je een aantal brede contouren uittekenen; daarmee heb je nog geen concrete oplossingen bedacht, en dat is precies wat gaat [alweer...] gebeuren door enkele tientallen burgers, na afloop van de G1000. Die zullen van november tot april mekaar zien, enkele weekends op hotel, experten erbij, documentatie erbij halen…
.

Een vetheffing op adjectieven

2011-10-12T00:10:00.000+02:00

.
“Het adjectief zwakt het substantief vaak af, ook al stemthet ermee overeen in naamval, geslacht en getal.” schreef Voltaire in 1765 aanJean d’Alembert. Dat is een regel die nogal wat schrijvers en anderen boven hunbed mogen hangen.
.

In 1822 schreef Alexandr Poesjkin aan zijn censor ietsgelijkaardigs: “Uw brief is zo substantief dat hij geen adjectief nodig heeftom mij oprecht te verheugen”. Hij bedoelde dat ironisch, want de censor had inzijn gedicht De Krijgsgevangene van de Kaukasus een aantal verzen opgeschoond,maar hem tegelijk ook 500 roebel honorarium toegekend, als adjectief. Wel hadhij een “lange kus” van de twee gelieven in het verhaal vervangen door een“bittere kus”, en een “hemelse vlam”, waar het over de aardse liefde ging,zelfs helemaal weggeknipt.

Poesjkin schreef nog in zijn brief: “U hebt mij velebeslommeringen bespaard door het lot van de Gevangene volledig veilig testellen. Uw opmerkingen zijn volledig terecht en nog te clement; maar gedanezaken nemen geen keer.”

Hans Boland vertaalt voor de uitgeverij Papieren Tijger hetverzameld werk van Poesjkin, en het zesde van negen delen is nu uit. Bolandschrijft levend Nederlands, en vooral: hij vertaalt “mager”, zoals ik hem eenshoorde zeggen. Hij versiert niet. Zijn auteur blijft op de voorgrond, een groteverdienste.

Ik moest daaraan denken toen ik in de krant las dat debeschuldigde in Tongeren een “echte” psychopaat genoemd werd door depsychiaters. Ook “rasechte” zag ik gedrukt staan. Misschien hebben diepsychiaters dat inderdaad zo gezegd, maar dan werkt hun adjectief wel ondermijnend.Je gaat je dan afvragen of het substantief op zich iets voorstelt, en wat het kanbetekenen in een strafzaak.

Iemand die daaromtrent zijn twijfels had, was de Franse pleiterTixier-Vignancour, die hier eerder aan bod kwam. In een zaak waarbij zijn cliëntde doodstraf riskeerde, pleitte hij in 1956 spottend:

“Het zal volgend jaar, mijne Heren, dertig jaar geleden zijndat ik de eed heb afgelegd voor de Eerste Kamer van het Gerechtshof van Parijs.Ik kan u verzekeren dat de psychiaters in 1927 veel minder dan vandaag te makenhadden met delinquenten en misdadigers. Een beschuldigde toen moest al manifestetekenen geven van een mentale stoornis, voor men iemand van Saint-Anne ofVillejuif ging lastigvallen. Maar de dag van vandaag! Als de dag van vandaag,Heren, een kiekendief wordt voorgeleid bij de Procureur van de Republiek, diehem de dag daarop wil laten verschijnen wegens betrapping op heterdaad, danlijkt het te zullen gebeuren, en wij zullen dat in een wellicht nabije toekomstmeemaken, dat tussen zijn voorleiding bij de Procureur en zijn verschijningvoor de rechtbank, er in het gerechtsgebouw een psychiater van dienst een vastestek krijgt, om er met zijn rubberen hamertje op de knieën van de kiekendief tetikken. Mijne Heren, wij worden overstelpt door de psychiatrie, wij raken onderde psychiaters bedolven, wij zien het eind niet meer.”

Adjectieven weglaten zal alvast geen kwaad doen.

Stukje NIET verschenen in de Knack vandaag
.

Brulapen

2011-10-05T00:01:00.000+02:00

“The Dutch are a very rude sort of people”, oordeelde Baron von Münchhausen. Rudolph Erich Raspe liet hem dat zeggen in zijn meesterwerk “The Travels and Surprising Adventures of Baron Munchausen” (1785).
Godfried Bomans vertaalde die zin heel mooi met: “Een grof volkje, die Hollanders!” (Kruseman, ’s Gravenhage, 1967; verlucht met etsen van Gustave Doré).
Je leest of hoort dat vaak, dat Hollanders onbehouwen zijn, grofgebekt, luidruchtig, brutaal. Ook Vlaamse kerktorenjournalisten schrijven graag over de ruwe zeden in Nederland. Dat is een fenomeen van de laatste jaren menen zij, en het is allemaal begonnen met Theo van Gogh, Pim Fortuyn en nu Geert Wilders. Het moet hier niet dezelfde kant opgaan! Maar zij hebben geen recht van spreken.
.
Hetzelfde kan niet gezegd worden van de Baron. Die had moeten ondervinden dat sommige van zijn avonturen op spottend ongeloof ontvangen werden in het zeevarende Holland. Zo was op een van zijn zeereizen zijn schip lekgeslagen: “Gelukkig was ik de eerste om het ongerief te ontdekken. Ik vond een gat van wel een paar voet in doorsnee en het stemt mij nu nog tot diepe voldoening, dat schip en bemanning hun behoud te danken hebben aan een schitterende gedachte, die mij plotseling te binnen schoot. Ik stopte het gat namelijk met mijn eigen gat en dit in een flits, zonder zelfs mijn broek uit te trekken. Zij, die menen dat dit met een dergelijk hol onmogelijk is, dienen te bedenken dat ik uit Hollandse ouders gesproten ben.” (Bomans)
Iets later schreef ook Heine ongunstig over de Hollanders, vooral over de ruige klanken van hun taal. In de grensstreken had dat Hollands zelfs een kwalijke invloed op het Duits aldaar: “Je kunt in de spraak van de Düsseldorfers al een overgang bemerken naar het kikvorsgekwaak van de Hollandse moerasgronden. Om de dooie dood wil ik hier de merkwaardige schoonheden van de Hollandse taal niet ontkennen, alleen moet ik toegeven dat mijn oren er niet naar staan.”
.
En over inhoud gesproken: een recente grofheid die ook in Vlaamse kranten uitgebreid aan bod kwam, was de zin: “Doe eens normaal man!”
Maar deze zin valt nog mee, toch? Zeker als je hem vergelijkt met wat laatst een Vlaamse journalist op de radio wist te vertellen. Die man had geconstateerd dat de economie in de VS slecht draaide en, vond hij, dat moest je als volgt uitdrukken: “Dat land gaat naar de kl...” Of Nederlandse journalisten iets dergelijks de huiskamer in mogen slingeren betwijfel ik.
Natuurlijk, dit is puur Vlaamse taalonmacht, de noodgreep van een man die de uitdrukking “screwed up” ergens gehoord zal hebben.
.
Nog een stuk onmachtiger was op Radio1 de grapjas Patrick De Witte: “Ronald Janssen staat te veel in de schijnwerpers. Lag het aan mij dan was het vonnis nu al klaar. Ronald Janssen zal eerst door een vakkundige grimeur een koeienkut op het gezicht geschminkt krijgen, en daarna worden losgelaten in een weide vol bronstige stieren.”
.
Geef mij de Hollandse grofheid maar, liever dan zo’n voorspelbaar vulgaire, humorloze brulaap.

Stukje verschenen in de Knack vandaag
.

Populistisch gedaas

2011-09-28T00:01:00.000+02:00

.
De assisenzaak in Tongeren heeft al heel wat aan het licht gebracht. Dat deed zij zelfs al voor het proces goed en wel begonnen was. Als we de feiten zelf buiten beschouwing laten, en de zaak van een afstand beschouwen, dan komt in de eerste plaats aan het licht dat voor vele journalisten de principes van de rechtsstaat niet zwaar wegen. Ze hebben last van hun emoties. Hun oordeel overstijgt niet dat van de man in de straat. Populisme alom.
.
Laten we Het Laatste Nieuws en Dag Allemaal nog overslaan, dan kunnen we toch in De Morgen zien dat Camps er ver over de schreef mag gaan.De man is zo over zijn toeren dat hij de voorzitter van het proces, Michel Jordens, een andere titel geeft: “Juridisch zal ‘koning’ Jordens wel gelijk hebben”. Dat alleen omdat die verboden had om foto’s of tekeningen van de verdachte te maken. Het recht op informatie komt in het gedrang, zegt Camps. Maar kijk, al begrijpt iedereen dat een sportjournalist graag prentjes ziet, dat argument is ridicuul. Dat zei Tom Naegels ook al.
Ergerlijk wordt Camps als hij de “gemanipuleerde” voorzitter de les begint te lezen: “Deze lustmoordenaar heeft geen eisen te stellen. Niet de maatschappij, hij heeft zijn rechten verspeeld. Het formalisme van een nochtans warme éminence grise van assisen is treurig en stuitend. Dat hij de ouders […] nog onder ogen durft te komen…”
Typisch dat Camps, die altijd zwelgt in de adjectieven, een slag om de arm houdt met dat “warme”, maar we onthouden dat in zijn ideale staat een verdachte geen rechten meer heeft.
.
Helemaal alleen staat onze man hier zeker niet, en hij zal met plezier de gepensioneerde Godfried Danneels aan zijn zijde vinden.Burger Danneels is zelfs al een stapje verder. Toen die in 2003, in het post-Dutroux-tijdperk dus, op de televisie verscheen in een showprogramma waar hij de Castarprijs kreeg (een prijs die gelukkig niet meer wordt uitgereikt), verklaarde hij koudweg: "De doodstraf mag worden uitgesproken maar niet uitgevoerd […] Je ontneemt iemand zijn betekenis in het leven. Hij is uit het land van de levenden gebannen."Dat was volslagen onchristelijk van hem, maar de man zat in de ambiance van een tv-studio en hij glom daar van genoegen. Dan wordt het acceptabel om de burgerlijke dood te verdedigen, ook al is die straf al eeuwen afgeschaft in de beschaafde wereld.
.
Maar Camps heeft nog meer medestanders: de advocaat Modrikamen bijvoorbeeld. Die verklaarde in La Dernière Heure in januari nog dat “dans certains cas” niet de burgerlijke dood moest worden uitgesproken, maar de doodstraf tout court.
En natúúrlijk bedoelde Camps het allemaal niet zo erg –weet hij veel– maar het is eenmaal zo dat als een verdachte ipso facto “zijn rechten heeft verspeeld”, het dan moeilijk wordt om de grens te trekken.
.
Camps gaat snel uit de bocht en dat is, zegt Jean-François Lyotard (1924 -1998) in Le Postmoderne expliqué aux enfants, een teken van een beperkte geest, het tegengestelde van een intellectueel: [...] une hâte à conclure, un désir de penser court.

Stukje verschenen in de Knack vandaag

Losbandigheid en stompzinnigheid

2011-09-21T00:01:00.000+02:00

Dat tegenwoordig veel leerlingen de humaniora verlaten zonder nog een fatsoenlijke Nederlandse zin te kunnen schrijven, laat staan een Franse zin, is een klacht die je vaak hoort. Karel van het Reve wees daar jaren geleden al op.
Enquêtes laten nu zien dat de helft van de leraren ontevreden is met de kwaliteit van het onderwijs, en je leest ook dat twee op de drie professoren vinden dat het niveau van de afgeleverde studenten zienderogen daalt.
Terecht zei Guy Tegenbos zaterdag in zijn commentaar in De Standaard dat zulke klachten van alle tijden zijn, maar het gevoel blijft. Iedereen die wel eens de reacties op krantensites bekijkt, ziet hoe slecht het gesteld is met bijvoorbeeld de kennis van de grammatica of de spelling.
Over die grammatica zegt de heilige Augustinus (354-430) iets in zijn Confessiones 1,20. Als kleine jongen, bekent hij, stonden deze lessen hem danig tegen. Daarna ging het beter omdat ze dan avonturen-verhalen mochten lezen, zoals de Aeneis. Maar, schrijft hij:

“In werkelijkheid waren die basislessen juist het nuttigst, omdat er strikte regels golden die mij vaardigheden bijbrachten die ik later behield, en waardoor ik nu gelijk welk boek kan lezen dat mijn pad kruist, en precies kan opschrijven wat ik wens te zeggen. Eigenlijk waren die lessen nuttiger dan de lectuur van Aeneas’ omzwervingen die ik van buiten moest leren, en zeker nuttiger dan de tranen die ik heb geweend om de dode Dido, die uit liefdesverdriet zichzelf ombracht.”
.
Later stond Augustinus zelf voor de klas, in Carthago. Dat viel flink tegen, want hij had tuchtproblemen. “Leerlingen stormen met een half verwilderde blik schaamteloos andere klassen in, en bederven daar het goede pedagogische klimaat dat de leraar er misschien had weten te scheppen.” (5,14). Met grammatica moest hij al helemaal niet aankomen.
Op den duur werden de licentia en de hebetudo, de losbandigheid en stompzinnigheid van zijn leerlingen hem te veel, en hij besloot zijn mutatie aan te vragen. In het jaar 383 trok hij met vrouw en kind naar Rome, want collega’s hadden hem verteld dat het klimaat in de klassen daar beter was, en de lonen ook hoger.
.
Dit alles is te vinden in de prachtige vierdelige vertaling van Garry Wills, uitgegeven bij Viking (Penguin), 2001 tot 2004.
.

Tegenbos stelde ook de netelige vraag of de leraren zélf niet beter waren vroeger. Moeilijk te beantwoorden. Een indicatie vinden we misschien in “Des Républiques, des Justices et des Hommes” (Albin Michel, 1976), van de Franse strafpleiter Jean-Louis Tixier-Vignancour (1907-1989).
Die had in het befaamde Louis-le-Grand humaniora gelopen, maar hij had liever in het Collège Tournon gezeten, waar in de negentiende eeuw de dichter Stéphane Mallarmé nog Engels had onderwezen.
Tixier vertelt dat op een dag hem een beoordeling van Mallarmé onder ogen was gekomen, van de hand van de toenmalige Revisor van dat college. Die opmerking was gunstig:
“In de twee jaren dat mijnheer Mallarmé hier Engels geeft, heeft hij vooruitgang gemaakt in de kennis van die taal”.

Stukje verschenen in de Knack vandaag
.

Zo gaat de stad Gent met haar patrimonium om !

2011-09-19T18:07:00.001+02:00

.

Zolang de nieuwe Gentse stads-feestzaal nog niet helemaal is afgewerkt, blijft voor iemand die naast het Stadhuis staat de mogelijkheid bestaan om een glimp van Sint Niklaas op te vangen. Zelfs het schip van de kerk is nog heel goed zichtbaar.

En ook wie het Belfort graag vanuit de Donkersteeg bekijkt, heeft daar nog even de kans toe! Natuurlijk, door die grote betonblokken zijn de onderste lagen van het Belfort niet meer te zien, maar in de hoogte blijft nog heel wat over.
.

_____________

De geniale architecten, de fijnzinnige betonboeren en de snuggere staalbaronnen zullen aan hun brave en ongetwijfeld ook dankbare opdrachtgevers zeker een mooie receptie gunnen, te gelegener tijd.

Ik hoop dat alle genoemden daar op post zullen zijn, en wie weet? ...misschien stort het hele kraam net op het goede moment in !

Nog een gezicht op het Stadhuis

...en nog een ander perspectief,
deze keer gezien vanaf de tekentafel van
Robbrecht&Daem
.

(een leugenachtig perspectief dat in de echte wereld niet bestaat natuurlijk, al mogen onze twee euclidische genieën mij altijd de plek tonen waar ik dit zo kan zien ...en in die verhoudingen: erg ver van het Belfort kan het niet zijn, want dan zou SintBaafs niet zo klein lijken ...of word ik nu wat moeilijk te volgen, beste architecten?)

Kom op Robbrecht&Daem !
toon ons die plek, dat is eens iets anders dan boompjes tekenen.

Christophe Deborsu in gesprek met Bart De Wever

2011-09-18T15:46:00.001+02:00

.
Een mooi fragment uit het RTBf-interview deze week, na 14'23" in het programma:

Christophe Deborsu:Eh bien aussi sur Luc Tuymans ...avouez que vous, bon, je sais bien que ce n’estpas votre ami hein, Luc Tuymans, mais enfin, des subventions, un bouffeur desubventions…

Bart De Wever:Oh, ça je n’ai jamais dit, hein ! Hoho !

C.D. : Non,pas lui bien précisément, on est bien d’accord, lui il n’est pas un bouffeur desubventions, mais surtout un «onbeschofterik», je crois que vousdîtes…

B.D.W. : Oui,il est très impoli. Oui. Allez: si on critique quelqu’un, et si des artistes etdes autres viennent dans l’aréna politique disons, ils doivent être prêts àaccepter de la critique aussi hein ? If you can’t take the heat, stay out of thekitchen, comme on dit en anglais. Si monsieur Tuymans dit que monsieur De Wever est pire que le VlaamsBelang, moi je pense que c’est uneopinion stupide et quand j’entends une opinion stupide, je le dis aussi. Il m’aenvoyé un livre de Spinoza. Il a dit: monsieur De Wever doit lire le chapitreconcernant l’État, alors il va se réaliser qu’il est un con. Oui, j’ai reçu lelivre, et il n’y a pas de chapitre sur l'État dans ce livre. C’est dans unautre livre de Spinoza. Quelqu’un qui fait comme ça ...bon, je dis c’est un con.Voilà, c’est peut-être pas très gentil mais il n’est pas gentil non plus, doncon ne peut pas toujours rester gentil quand les autres ne sont pas gentils pourvous.

C.D. : Mais làvous y allez quand même fort en disant d’ailleurs que Luc Tuymans est un con. Bien, c’est quandmême fort dur.

B.D.W. : Oui,mais parfois la portée d’un mot m’échappe un tout petit peu, peut-être conc’est trop dur.

C.D. : Alorsqu’est-ce que vous auriez employé comme mot, à la place de con?

B.D.W. : Oui,mais je ne connais pas les mots, en français pour que …un poseur disons, unposeur. Quelqu’un qui dit, phouie, qui se donne un air très sérieux, mais qui nele mérite pas. Voilà, c’est peut-être mieux.

C.D. : Vous êtestrès fort.

De Van de Looverbosch-saga

2011-09-17T15:40:00.001+02:00

Twee microblogs samen maken één blog, en laat dit meteen de aanzet zijn voor wat een mooi feuilleton belooft te worden.
De eerste aflevering was donderdag al geschreven maar raakte toen niet gedrukt, en dus beginnen we –zoals dat hoort in een weekend– met een dubbele portie:

Prijs voor de belediging

2011-09-14T00:01:00.000+02:00

De haiku, of 俳句, is wel eens de poëzie van de boekhoudergenoemd, vanwege het strakke 5-7-5-schema. Laat dit oordeel onrechtvaardig zijn (wij kennengeen Japans, en poetry is what is lost intranslation): blijft dat deze vorm ongeschikt is voor spreekkoren op onze voetbalvelden.

Voor een haiku zou bijvoorbeeld ‘Fukushima’ al niet volstaanals eerste regel –het moet een lettergreep meer zijn– en evenmin zou ‘Kawashima’kunnen, de naam van de keeper van voetbalclub Lierse.

Maar die twee woorden rijmen wel mooi, en met de wat Engelsaandoende eerste lettergrepen van ‘Fukushima’ erbovenop kunnen eenvoudigesupporters niet meer weerstaan. In poëzie mag altijd iets meer dan in proza, maar hetblijft beledigend vindt het bestuur van Lierse: 'walgelijk en de menselijkewaardigheid voorbij'.
.

Wie over Fukushima ook zijn bek had moeten houden, is BartDe Wever. Toch volgens Wouter Van Besien van Groen! Wellicht zonder het goed tebeseffen, sprak De Wever op de RTBf de hele tijd proza, toujours il parlait en prose, en Wouter zijn ‘maag krompineen’ toen hij hem bij Deborsu bezig hoorde. Misschien dat er nuancesverloren zijn gegaan bij de Nederlandse ondertiteling.

Maar wie de laatste dagen ook flink beledigd werd, is BrigitteGrouwels. Zij wil graag een rij bomen laten kappen in Brussel, en krijgt dreigbrievenen scheldtirades in haar bus. 'Vandaag kreeg ze zelfs nog een enveloppe met een stukboomschors op haar thuisadres', deelt haar woordvoerder PhilippeVanstapel mee.
.

Om in scheepstermen te blijven: dat loopt inderdaad despuigaten uit, maar toch gaat de prijs voor de belediging deze week naar de Liersedoelman,en hij krijgt volgend verhaal:

Audi rem atrocem et annalibus memorandum. Luister naar dit verschrikkelijke verhaal,dat het verdient om in de annalen te komen: in Fuscinum in Japan was er eenzodanige aardbeving en plotse duisternis, dat vele mensen door hoofdpijn werdenovervallen, en anderen door smart en melancholie overmand. Tegelijk werden inMeacum volledige straten en prachtige paleizen weggeveegd, en dat ging nog eensgepaard met zo’n afgrijselijk gedruis, donderslagen gelijk, en met een viezestank die mens en dier de stuipen op het lijf joegen, zodat de haren hen teberge rezen en hun harten bonkten. In Sacai, weer een andere stad, kwamdiezelfde schok zo hard aan, dat velen hun zinnen verloren en anderen door hetafschuwelijke schouwspel zozeer verbijsterd waren, dat zij niet meer wisten watzij deden. Blasius, een christen die verslag deed van dit nieuws, was van zijnkant zozeer in paniek dat, zelfs nadat er twee maanden waren overgegaan, hij nogamper zichzelf was, en die herinnering kon hij maar niet uit zijn geest zetten.Vaak nog de komende jaren, zullen zij allen opnieuw beven wanneer zij zich dezeverschrikkelijke gebeurtenis herinneren of eraan denken, heel hun leven lang zelfs,als zij ter sprake komt.

RobertBurton (1577–1640)

TheAnatomy of Melancholy

whatit is, with all the kinds, causes, symptoms, prognostics and several cures ofit

Het Albertkanaal Vrij !

2011-09-07T00:01:00.000+02:00

De procureur-generaal bij het Hof van Cassatie, Jean-François Leclercq,had donderdag op de plechtige openingszitting van het Hof een wijze zin voorons klaar: ‘Maanden samenleven op een fregat kan tot spanningen leiden, netzoals het leven op vaste grond trouwens.’
Die spanningen, lazen we in eenvoetnoot, hadden aan boord van het fregat “Louise-Marie” en ook op demijnenjager “Astra” tot openbare zedenschennis geleid. Het ging weliswaar om geïsoleerdefeiten van een aantal jaren terug, maar naar het woord van Gerard van het Revewaren ze “niet onopgemerkt gebleven”, wellicht vanuit de commandotoren.

Ook over het Schip vanStaat* gaf de procureur iets mee “aan diegenen die de ontmanteling van deBelgische Staat voorstaan”.
Wat de man vreesde was dat na een staats-hervormingde scheepvaart op het Albertkanaal zou worden lamgelegd.

Vermoedelijk had de procureur goed onthouden hoe in de RTBf-documentaireBye Bye Belgium de tram naar Tervurenal werd geblokkeerd aan de grens van Brussel.

En een blokkade is een oorlogsdaad die de stad Luik nietover haar kant kon laten gaan, waarschuwde zeer terecht Leclercq: “De zuchtnaar zee van een ingesloten Staat of van een Staat met een uiterst enge toegangtot de zee mag niet worden onderschat.”

Hij geeft een Zuid-Amerikaans voorbeeld, maar hij had net zogoed Fjodor Michailovitsch Dostojefski kunnen citeren. In diens redevoering “Vroegof laat moet Constantinopel ons toch toevallen”, gepubliceerd in maart 1877, waarschuwde hijal: “Ja, Byzantium moet van ons zijn, en niet enkel als beroemde haven, als ‘Poort’als ‘Middelpunt der aarde’; niet enkel om de sinds lang erkende noodzaak voorzo’n reus als Rusland, om eindelijk uit zijn besloten kamer te treden, waar hijtot tegen het plafond is gegroeid, en de wijde wereld in te stappen, en devrije lucht van zee en oceaan te kunnen ademen.”

Dichter bij huis is er natuurlijk de blokkade van deSchelde, die Willem van Oranje had ingesteld en die met korte onderbrekingentot 1839 duurde, wat inderdaad soms tot vijandelijkheden heeft geleid.

Zo gaf onder het Oostenrijks bewind Jozef II het bevel aantwee van zijn schepen om de Schelde helemaal af te varen tot aan zee. Maar toenhet eerste schip, de Louis, ter hoogte van Saaftinge kwam, sommeerden deHollanders de kapitein om de steven te wenden. Deze gaf niet thuis, en daaropvolgde één kanonschot. De kogel kwam ongelukkig terecht en doorboorde de grotesoepketel in de kombuis. Begrijpelijkerwijs raakte de bemanning nu totaal gedemoraliseerd,en de Louis voer weer naar Antwerpen terug.

Het duurde nog tot 1863 voor de Schelde helemaal vrij was, wantde Hollanders hadden een tolgeld ingesteld dat in dat jaar afgekocht werd voor 36.278.566frank.

Nu pas kon Frans Willems zingen (niet Jan-Frans Willems: diewas in 1846 al gestorven):

SCALDIS

[…]

Doch nu, nu is mijn boei geslaakt;

Zeilt aan, bevrachte schepen!

Mijn breede stroom is vrij gemaakt;

'k Mag weer uw schatten sleepen,

'k Word weder jong, schoon zat van dagen.

Snelt aan! 'k zal u ter haven dragen!
.

________________________

* Horatius, 14^e odeuit het eerste boek. O schip, zullen nieuwe golven u de zee weerindrijven? &c. O navis,referent in mare te novi fluctus?

Stukje verschenen in de Knack vandaag

Scheef bekeken

2011-08-31T00:01:00.012+02:00

Iedereen die zaterdag een krant heeft gekocht, kreeg er gratis een bijvoegsel bovenop. Een blinkend magazine met op het voorblad een snotterend kindje dat dikke, viskeuze Photoshoptraantjes schreide. Hartverscheurend wel, maar mij leken die traantjes iets te troebel voor een kind dat er verder kerngezond uitzag. Kennelijk had men er tegenop gezien om enkel voor die ene foto aan het mormel eerst een deugdelijk pak rammel te verkopen. Als mens kun je dan misschien begrip opbrengen, maar gesjoemel met foto’s blijft een laakbare, weze het courante journalistieke praktijk.
.
Binnenin stonden ook veel foto’s, met daartussen de interviews en artikelen. En er was een dubbelinterview: Bart De Wever tegen David Van Reybrouck. Dat gesprek had in een Antwerps café plaatsgevon-den maar was bij momenten heel leerzaam.
Zo bleek eruit dat Van Reybrouck niet enkel normale, democratische verkiezingen veracht –dat wisten we al– maar nog veel meer de kiezers zelf. Dat domme vee laat zich voor gelijk welk programma vangen, zegt David, en dat hadden we van hem niet eerder zo duidelijk gehoord:
‘Ach weet je: in wezen is elk politiek discours hetzelfde. Elke politicus kiest een breuklijn, zet die in de verf, en reikt daar oplossingen voor aan. De N-VA profileert zich op de breuklijn Vlamingen-Walen, maar je zou net zo goed een breuklijn tussen –ik zeg maar wat– West-Vlamingen en de rest van Vlaanderen kunnen opkloppen. Je zou een gek spelletje kunnen bedenken, waarbij je de West-Vlamingen probeert te overtuigen om een eigen partij op te richten. De Nieuwe West-Vlaamse Alliantie. Ik ben overtuigd dat je in een jaar tijd minstens 30 procent van hen zo zot krijgt om daar op te stemmen.’
.
Verder ging het gesprek over nationalis-me, identiteit enzovoort. David vertelt honderduit hoe hij in Nederlands Lim-burg, alweer in een café, scheef werd bekeken omdat hij als West-Vlaming geen Limburgs praat. Het chauvinisme dat ginds de kop heeft opgestoken, door die Wilders!
.
Mysterieus is deze opvatting van hem: ‘Wat is het nut van een staat? Het creëert een gevoel van gemeenschap, van lotsverbondenheid.’ Mensen zijn dan bereid, zegt Van Reybrouck, om samen met onbekenden eendrachtig belastingen af te dragen.
Vreemd toch, want velen denken dat het juist in de omgekeerde volgorde gaat: eerst de lotsverbondenheid en dan pas die staat.
.
Zo denkt bijvoorbeeld ook de illusieloze Franse advocaat Jacques Vergès erover, en in 1994 gaf hij dit voorbeeld:
‘Telkens weer als men probeert om een multiculturele, multinationale staat in het leven te roepen, creëert men een explosieve toestand. Neem bijvoorbeeld België, dat een artificiële staat is die in de geschiedenis nooit echt heeft bestaan. Men heeft daar een staat bij elkaar geraapt die Vlamingen, francofonen en Duitsers bijeenbracht. Maar die staat kraakt in al zijn voegen, en je voelt goed dat België veroordeeld is en binnen een halve eeuw niet meer zal bestaan.’

Intelligence avec l’Ennemi

Conversations avec Jean-Louis Remilleux

Éditions Michel Lafon
.

Stukje verschenen in de Knack vandaag

De Tuin van Eden

2011-08-26T22:17:00.007+02:00

.
Dit vooravondprogramma van Klara was vandaag aan zijn laatste editie toe, na elf jaar elke weekdag, en tot mijn grote verrassing en onverwacht genoegen hoorde ik de presentator (en tekstschrijver van het programma) Bart Stouten mij een bloemetje werpen. Daar dank ik hem zeer hartelijk voor.
Inderdaad, wat er 'op antenne' te horen is, is onvermijdelijk maar een fractie van wat er voor en na de programma's in de studio wordt verteld.
Thuis Radio luisteren is goed natuurlijk, en het mag aangemoedigd worden ...maar lezers, hoe spijtig ook voor de meesten onder u: .bij de radio werken is nog een stuk beter.

. . . . .

Onder Hakkelaars

2011-08-24T00:01:00.023+02:00

Verkiezingen organiseren levert zelden of nooit iets nuttigs op. Integendeel, het kan kwaad aanrichten, lazen we woensdag in De Morgen, in een stuk van Marc Hooghe.
.
Lezers van kwaliteitskranten zullen de man zeker kennen want hij schrijft om de drie dagen een stuk. Velen houden hem wellicht voor een journalist van hun blad. Dat klopt niet, maar helemaal ongelijk hebben die lezers ook niet: Hooghe is inderdaad even journalist geweest. Maar nu is hij docent aan de Katholieke Universiteit Leuven. Docent weliswaar in de politicologie, en niet bijvoorbeeld in de filologie, de geneeskunde, natuurkunde, rechten, ingenieurswetenschappen of zo – maar universiteiten zijn daar niet kinderachtig in, en wie lesgeeft aan toekomstige politicologen mag zich ook docent noemen. Geen discriminatie.
.
Wat leert Hooghe zoal aan zijn studenten? Samengevat: hoe de democratie echt werkt in de echte wereld, en hoe zij zou moeten werken in de betere wereld. Bijvoorbeeld leert hij hen dat naar de stembus gaan hetzelfde is als een blanco cheque ondertekenen met een looptijd van vier jaar. Partijprogramma’s worden immers pas na de verkiezingen geschreven, als alles al beslist is. Dat weet Hooghe, maar burgers niet en dus tekenen zij die cheque. Zoiets is onwenselijk en het is tijd, zegt hij, voor een ander soort democratie: de Burgerdemocratie van David Van Reybrouck.
.
Zoals gezegd is Hooghe geen filoloog, en daardoor misschien zal het hem ontgaan zijn dat in het woord democratie ‘demos’ op zich al ‘volk’ betekent, of zelfs ‘burgers’, want dat waren in Athene de enigen met stemrecht. ‘Burgerdemocratie’ betekent dus ‘demodemocratie’, het woord van een hakkelaar.
.
En die filologie nog daargelaten, ook de logica –tak van de wijsbegeerte– kreunt soms onder zijn pen: “De verwachting dat de N-VA zal uitgroeien tot een nieuwe volkspartij is ongegrond. De belangrijkste reden hiervoor is dat de tijd van de massapartijen definitief voorbij is.”
Zo'n apodictische uitspraak zou meen ik passender zijn in de faculteit theologie. In de teksten die ze daar bestuderen, wordt geregeld een nieuwe tijd verkondigd.

Toen de Harvardprofessor Michael Ignatieff in 2007 met emeritaat ging , zei hij het volgende in The New York Times:
‘Al heb ikzelf politieke wetenschap gedoceerd, ik moet bekennen dat deze discipline meer belooft dan zij kan leveren. In de praktische politiek bestaat er geen wetenschap van de besluitvorming. Voor een goed oordeel in zulke kwesties, en een gedegen realiteitszin, zul je moeten afgaan op enkele zeer onwetenschappelijke intuïtieve indrukken over mensen.’
Hij was niet de eerste met zijn bekentenis. Roger Shattuck, emeritus van Boston, had in 2005 in The New York Review of Books al laten weten:
‘Al zijn de universitaire instituten voor politicologie sinds lang gevestigd, eigenlijk zou het toch beter zijn als wij erkenden dat het concept absurd is.’
En Karel van het Reve, die grote man, zei over politicologie, maatschappijkunde en dergelijke: ‘Die vakken hebben niet veel om de hakken’.

Stukje verschenen in de Knack vandaag

David Van Reybrouck over zijn G1000 bij Jan Hautekiet

2011-08-17T22:23:00.028+02:00

.
Wie gesteld is op woorden als “betrokkenheid”, “input”, “geclusterd”, “in een breder perspectief kaderen”, “communiceren”, “aftoetsen”, “draagvlak” enzovoort, die komt bij de stilist Van Reybrouck vast niet bedrogen uit. Wie met de laatste twee gemeenplaatsen wenst te volstaan, kan beter beginnen na 4'13":

Hautekiet: ...Ja, maar is het geen teken aan de wand (Jan verwijst David hier naar Daniel *), want jullie hebben die oproep nu al, ja, anderhalve maand geleden gelanceerd?
Van Reybrouck: Ja, er zit een zomer tussen, er zit een 12-12-campagne tussen...
Hautekiet: een teken aan de, ja...
Van Reybrouck: ...en we hebben vooral eerst het idee willen lanceren. We willen aftoetsen: is hier een draagvlak voor? En dat is eigenlijk op heel veel enthousiasme onthaald, en nu zitten we in een volgende fase [&c.&c.].
____________

* Daniel 5:25 Dit nu is het schrift, dat daar getekend is: MENE, MENE, TEKEL, UPHARSIN. 26 Dit is de uitlegging dezer woorden: MENE; God heeft uw koninkrijk geteld, en Hij heeft het voleind. 27 TEKEL; gij zijt in weegschalen gewogen; en gij zijt te licht gevonden. 28 PERES; uw koninkrijk is verdeeld, en het is den Meden en den Perzen gegeven.
.

De earl van Ieper

2011-08-17T00:01:00.033+02:00

De Moiren waren drie dochters van Zeus en Themis en omdat zij de levensdraad sponnen, beschikten zij over het lot van landen en mensen, soms zelfs van dieren. Deze schikgodinnen hielden zich bezig met alle aspecten van het leven, de liefde, gezondheid, talenten, voorspoed. Clotho hield het spinrokken vast en zette de draad op, Lachesis spon hem verder en Atropos, onafwendbaar zoals haar naam zegt, knipte hem af.

Homerus kende deze godinnen nog niet, en sprak enkel over het Lot, het Fatum. De duidelijke taakverdeling tussen de drie zusters hebben we van Hesiodos, in zijn Theogonie, regel 217 en volgende. Bij Reclam, Stuttgart, kostte dat tweetalige Grieks-Duitse boekje in 1999 amper 8 mark, 4 euro dus, en binnenkort misschien weer 8 mark, inflatie niet meegerekend.
De Romeinen spraken niet meer van de Moiren of Moerae. Zij hadden de drie Parcen. Andere naam maar de functies bleven dezelfde.

Vandaag hebben we weer andere namen, en ook is de rationele taakverdeling die we bij Grieken en Romeinen vonden verloren gegaan. Van samenwerking is geen sprake meer. Onze schikgodinnen lopen elkaar voor de voeten en doen dubbel of driedubbel werk. Bunzing, Kregelig en Arm-maar-Proper heten ze nu, maar omdat het Engels de plaats van het Latijn en vaak zelfs die van het Nederlands heeft ingenomen zullen de namen Fitch, Moody’s en Standard&Poors u misschien bekender in de oren klinken.
Zoals bij de Grieken, zijn ook deze namen niet toevallig gekozen, en bijvoorbeeld de bunzing kan een geweldige stank afgeven als hij in het nauw gedreven wordt.
Onze schikgodinnen vandaag hebben een core business, zij doen niet aan diversificatie. Liefde en gezondheid laten ze aan anderen over, om zich beter te kunnen concentreren op geld. Meer bepaald op geld dat verschuldigd is.
Maar wat heet schulden? En betekent dat woord hetzelfde als het om individuen gaat of om staten, banken et cetera?
Voor een antwoord op zulke moeilijke vragen kunnen we op economen niet altijd vertrouwen, maar iemand als de dichter Heinrich Heine (1797-1856) wist dat nog ongeveer.
“Schulden,” zei hij “juist zoals vaderlandsliefde, religie, eer enzovoort, behoren weliswaar tot de menselijke prerogatieven –de dieren hebben geen schulden– maar ze zijn ook een geprivilegieerde kwaal voor de mensheid; en zoals ze de enkeling te gronde kunnen richten, zo bewerken ze ook de ondergang van hele geslachten, en in onze tijden schijnen ze in de nationale tragediën de plaats van het oude Fatum wel in te nemen.”
Bij zijn bezoek aan Engeland zag hij hoe diep dat land in de schuld stak, onder meer door de oorlogen tegen Napoleon. Hij beschreef het treurige lot van de Engelse premiers die als gevolg van “The Debt” ten onder gingen. William Pitt the Younger noemt hij, Charles James Fox, Spencer Perceval, Robert Banks Jenkinson (ook bekend als earl of Liverpool, baron Hawkesbury of Hawkesbury), George Canning. Allemaal gingen zij binnen de kortste keren het hoekje om, of werden gek.
Zover wenst Yves Leterme het niet te laten komen.

Stukje verschenen in de Knack vandaag

Syrië? Economische sancties deze keer !

2011-08-14T18:52:00.017+02:00

.
Waarom is in dit geval onze Guy niet voor een militaire interventie? In Libië was dat volgens hem de enige oplossing, en ook riep hij toen dat het zogenaamde Strafhof van den Haag in actie moest komen. Vlak na, of zelfs bijna samen met Daniel Cohn-Bendit riep Guy dat. Maar misschien is die eerste nu met vakantie, en mag Guy niet op eigen houtje tot bombardementen besluiten, en niet eens meer, zoals toen hij nog minister was, tot een aanhoudingsmandaat?
Anderzijds is het wel sympathiek dat Guy –voor iemand van Dendermonde– het Gents zo uitstekend beheerst:

Wel, het eerste wat er zou moeten gebeuren is dat de tweehonderd belangrijkste families waarop het regime stoelt, dat die worden aangepakt, dat die worden aangepakt zowel in ulder banktegoeden, wat vandaag nog altijd niet het geval is voor die tweehonderd families, en ten tweede dat wij ook nen boycot voor de olie-invoer vanuit Syrië, euh, vanuit Europa zouden afkondigen zodoende dat op die manier de financiële middelen van Assad (بشار الأسد) kunnen opdrogen en daadwerkelijk worden aangepakt.

Nu, dat van die tweehonderd families stond weken geleden al in alle gazetten, maar Guy zal dat misschien niet gezien hebben. Overigens kun je al honderd jaar lezen dat België, Frankrijk, Engeland &c. door tweehonderd families geregeerd worden. Nooit door honderd families, altijd tweehonderd: een mooie literaire wending.
.

Franse Koppen

2011-08-10T00:01:00.033+02:00

.
Een auteur met meer dan vijftig werken achter zijn naam, een paar tientallen bij uitgevers als Gallimard, Fayard enzovoort, en van wie je nog nooit één letter gelezen hebt, wiens naam je niet eens kent: dat is vervelend.

Voor mij was Richard Millet zo iemand. Ter kennismaking bestelde ik dus bij Amazon.fr zijn laatste boek, van mei 2011: Fatigue du sens – essai. Je hebt zo’n boek dan nog dezelfde week, maar je hebt het niet vooraf gezien.

Meteen dan: het is een heel slecht en pretentieus boek. Dat laatste was al aan de titel te merken zal iedereen zeggen, maar met Fransen weet je nooit.

Een essay is het niet, wel een bundel aforismen en korte bespiege-lingen rond thema’s als identiteit, taal, cultuur, ‘multicultuur’, ‘diversiteit’. Op zich valabel is dat, en ook de vorm die Millet kiest is geen bezwaar want vóór hem schreef bijvoorbeeld Jean Baudrillard schitterende dingen in dat genre. Maar zoals de goede Gentse burgers vroeger zeiden: Tout le monde n’est pas musicant!

Een goede passage bij Millet vond ik: .Hoeveel mensen vandaag leven niet in een taal die niet de hunne is? Of zij kennen hun eigen taal niet eens meer, of nog niet, en beheersen slecht de meerderheidstaal waar zij zich verplicht van moeten bedienen. Probleem voor de immigranten, en vooral voor hun kinderen. Probleem van de minderheden. […] Hoe word je de nomade en de immigrant, de zigeuner van je eigen taal?

Maar, daar citeerde Millet bijna foutloos uit een beroemd essay van Deleuze en Guattari: Kafka. Pour une littérature mineure, Éditions de Minuit, Paris, 1975, p.35.

Een beroemd citaat geven is één ding, het begrijpen een ander, en op p.88 vertelt Millet ons:

Vroeg een zaterdagochtend rijd ik Brussel binnen langs een voorstad aan de noordkant; het miezert op de hoge, vuile bakstenen muren met hun kleur van ossenbloed. Op de avenue is niemand te bekennen, die is aan de auto overgelaten. Bij een tramhalte een tiental mohammedaansen in abaya en hijab.
Plots ging dit decor van Simenon over in een politieke scene, zal ik nog diezelfde avond zeggen tegen mijn gastheren, en ik durf hen ook te vragen wat zij van de islamisering van Brussel vinden. Zij antwoorden mij dat dit probleem even ernstig is als de manoeuvres die de Vlamingen uithalen om de stad te vernederlandsen. Over zulke problemen spreken wij vrijelijk, terwijl die in Frankrijk onmiddellijk in het register van het racisme bijgeschreven zouden worden, en mij smaad opleveren.

Nu wil ik er een aardig ding op verwedden dat die gastheren een Vlaamse familienaam dragen. En dat zij ‘s avonds de Soir lezen, daar neem ik vergif op.

Heine beschreef in Die romantische Schule (Parijs, 1835) de verwaande en naïeve Millets van zijn tijd:

Vaak komt het mij voor, als waren de koppen van de Fransen, net als hun cafés binnenin louter met spiegels bekleed, zodat elk idee dat hun kop te binnen schiet daar ontelbare malen gereflecteerd wordt: een optische inrichting waardoor zelfs de meest benauwde en schamelste koppen er zeer wijd en stralend voorkomen.

Stukje verschenen in de Knack vandaag
.

Bart Peeters begeeft zich (bijna) op het politieke

2011-08-08T23:10:00.023+02:00

.

Radio1, vanmiddag in Touché:

Jan Hautekiet: Bart, genoeg gelachen, 22 juli 2011, het Radionieuws:
(klankfragment Els Leys): Er zijn veel positieve reacties na de eerste echte aanzet tot regeringsonderhandelingen, maar de N-VA is vernietigend.
Jan Hautekiet: Voilà, meer hoeven we niet te zeggen om Bart Peeters die met “Les Belges” in Marokko is gaan spelen, en daar heeft vastgesteld waarschijnlijk wat “Les Belges” in een ver Marokko teweeg kunnen brengen.
Bart Peeters: Je kan daar heel veel warmte loskrijgen door “Les Belges” te heten, en het was onbewust misschien ook wel een statement, van, euh: dat zijn we. Die Marokkaanse organisatoren noemden ons tussen haakjes ook “Les Belges du Sfinx”. Daar sprak niemand over Bart Peeters. Want het is dankzij ons optreden op het Sfinxfestival dat ze zegden, ja doe ons maar die Goran Bregović en die “Les Belges du Sfinx”. Dat “du Sfinx” hebben we eraf gelaten want Egypte is ook al een beladen onderwerp. Maar inderdaad, het vooral niks tegen België hebben, hmmm, daar, dat wil ik toch niet verhullen.
Ik ben spijtig genoeg geen politicus, en ik kan er alleen emotioneel over worden, behalve dat ik de laatste weken zoiets heb van: waarom hoor je nooit, binnen al die antipolitiek, binnen die verrottingspolit… d’er is niks zo gemakkelijk hé, dan niksdoen! Euhm, en mensen die dan toegejuicht worden, en op de eerste pagina van Het Laatste Nieuws worden getoond, omdat ze met hun klein mannen naar Kinepolis zijn gegaan, dat zijn de nieuwe helden hé, maar dat is geen, sorry, maar Bart De Wever dat is géén politiek!
Een oplossing, en nu waag ik mij bijna op het politieke, is: ik zou het leuk vinden om vanuit Boechout, om vanuit Hove, om vanuit Vlaanderen te mogen Niet kiezen voor Didier Reynders, en ik vind dat iemand in Charleroi het recht zou moeten hebben om Niet te kiezen voor Bart De Wever. Dus, die Brussel-Halle-Vilvoorde, splitst dat helemaal niet op! Maak gewoon één grote federale kieskring, en ik denk dat je dan een ander beeld krijgt.
En verder is het zo, dien Deborsu heeft dat uitgerekend, ok, als ge ...der is niks zo flauw dan naar uwe portemonnee kijken. Dat de Vlamingen misschien iéts moeten toeschieten in het portemonneeke, nú, maar tegen dat ons kinderen oud zijn, is het héél goed kans dat ze in hun ouderlingengesticht alweer terug onderhouden worden met Waalse centen.
Want dat is een –dat weet iedereen– de Geschiedenis is een soort op-en neergang. Dus …ik betreur het heel erg. Ik durf het nauwelijks in Holland zeggen van: Euh, binnekort bennekik ook zo ene van “the Former Republic of Macedonia, the Former Yugoslavian Republic of Macedonia”, kortom niemand.
.

D'er is niks zo flauw als naar uwe portemonnee kijke !

2011-08-08T13:58:00.004+02:00

.

...en als je geen (Belgische) nationaliteit hebt, dan ben je niemand.

Wat een verfoeilijk nationalistisch standpunt van Bart !

.

De goudwaarde van Galiani

2011-08-03T00:01:00.009+02:00

“Een levend kalf is nobeler dan een gouden kalf, maar hoeveel minder betalen we er niet voor?” vroeg in 1582 de econoom Bernardo Davanzati. Hij vroeg ook waarom we dat deden.
Interessante vraag als we vandaag in de kranten lezen dat goud meer dan 36.000 € de kilo kost, Krugerrands en Maple Leafs over de toonbank vliegen, en de euro en dollar op apegapen liggen.
.
Voor een antwoord zouden we ons misschien best richten tot wat de kranten tactvol de “zakenfamilie Hendrickx” noemen, want deze familie wil aan de Staat graag de tegenwaarde van 2778 kilo goud betalen om haar frauduleuze praktijken te laten vergeten, en zo wellicht de nor uit te blijven. Maar niet iedereen heeft connecties in het criminele milieu en wij zullen ons hier tevredenstellen met puur theoretische beschouwingen.
Dat hoeft niemand af te schrikken, want het gaat om heel oude economische geschriften. Die waren even wetenschappelijk als deze van tegenwoordig, maar ze hadden nog het voordeel van de leesbaarheid.

De Napolitaan Ferdinando Galiani kwam hier in februari al ter sprake, toen naar aanleiding van de Frietrevolutie. Twee eeuwen na Davanzati gaf Galiani hem een antwoord. Goud, zei hij, zal zijn waarde altijd ongeveer behouden, en dat is niet omdat het in de elektronica een paar toepassingen zal vinden, maar wel hierom:

De passie voor schoonheid bij de vrouwen, en hoe bijzonder redelijk deze is.

Al zal ook bij mannen de neiging tot uiterlijke schijn ervoor zorgen dat zij belangstelling hebben voor de mooiste en zeldzaamste producten die in de natuur voorkomen, toch zijn het de vrouwen en kleine kinderen die deze voorwerpen boven alles appreciëren, door hun vurige passie om er goed voor te komen. De vrouwen, die de helft van het menselijk geslacht uitmaken en bestemd zijn om geheel of voor het grootste deel in te staan voor de verbreiding van de soort, alsook voor onze opvoeding, kennen geen andere prijs of verdienste dan de liefde die zij bij de man kunnen opwekken. En omdat deze liefde bijna geheel afhankelijk is van hun schoonheid, is het ook hun grootste zorg om er in de ogen van de mannen mooi uit te zien. Dat sieraden daartoe bijdragen is een universeel erkend feit. Bijgevolg, als de waarde van de vrouw uit haar charme voortvloeit, en deze weer uit haar schoonheid, dan zal die waarde toenemen door versierselen. Het is dus meer dan zonneklaar dat de waarde van zulke voorwerpen onvermijdelijk bijzonder groot is in de voorstelling die zij zich ervan maken.

Het opsmukken van de kindjes.

Wat nu de kleintjes betreft, die het voorwerp zijn van de tederste zorg van hun ouders: daar kunnen mannen hun liefdevolle tederheid hen enkel betonen, door het object van hun beider liefde mooi en gracieus te maken. En wat zal een man niet allemaal ondernemen om zijn vrouw ter wille te zijn als zij hem aanspoort om zijn kinderen op te smukken? Zo is het gekomen dat men, eerst uit het zand van de rivieren, vervolgens uit de ingewanden van de aarde met grote moeite de kostbare metalen is gaan halen.

De la Monnaie/Della Moneta

Éd. Economica, Parijs, 2005, pp.74-5

Stukje verschenen in de Knack vandaag
.

In hout

2011-07-27T00:01:00.007+02:00

Evenmin als een gewone sterveling kan onze vorst de dag van vandaag nog kennis nemen van al de staatkundige en politicologische werken en werkjes die her en der het licht zien. En gelukkig voor hem, want de meeste van die geleerde geschriften hadden zonder enige schade, en zelfs tot ieders voldoening ongeschreven kunnen blijven.

Dat neemt niet weg dat er wel degelijk handboeken bestaan die waardevolle ideeën bevatten, en zelfs praktische raadgevingen. Die kunnen goede diensten bewijzen als er bijvoorbeeld een speech geschreven moet worden. Het gaat dan meestal wel om oudere werken, die hun proeven al hebben afgelegd en door de geschiedenis zijn uitgezeefd.

Van de hand van Giulio Raimondo di Mazzarino (1602-1661), bekend als kardinaal Mazarin, hebben we er zo eentje. Oorspronkelijk in het Latijn, maar bij Arléa in Parijs verscheen in 1996 een vertaling: Bréviaire des politiciens. Umberto Eco schreef er een voorwoord bij.
Dit brevier is niet speciaal voor koningen bestemd, maar voor iedereen die met politiek bezig is. Elio di Rupo zal het gelezen hebben meen ik, want vaak zien we hem volgende raadgeving uit het hoofdstuk Weldaden ter harte nemen: “Laat u van uw genereuze kant zien, als het gaat om zaken die u op dit moment zeker niets kosten, en die u ook nooit iets zullen kosten: bijvoorbeeld privilegies waar de begunstigde geen gebruik van kan maken.”
Ook het hoofdstuk Wijsheid is hem niet voorbijgegaan: “Maak handig gebruik van de optatief, van de amfibolie, van de oratorische aanroeping, kortom van alle retorische figuren waarachter u zich kunt verstoppen.”
Mazarin kende dan wel Italiaans en Frans en Latijn, maar toch is talenkennis niet altijd een troef vond hij: “Mensen die veel talen kennen zijn vaak onbezonnen, want hun geheugen is zodanig overbelast dat hun oordeelsvermogen verstikt raakt.” Deze raad is bij Elio niet in dovemansoren gevallen, en toevallig heeft hij nu het voordeel aan tafel te zitten met vier Vlaamse partijvoorzitters die zoals bekend uitstekend Frans spreken. Zo kan hij zijn eigen geest vrijhouden voor in hout.

Anders is het gesteld met Albert Coburg. Wat moet die man geschrokken zijn van de laatste kiesuitslag! Of misschien nog meer van de laatste peilingen. En niemand wordt graag aan het schrikken gebracht, ook geen koning. Das verzeiht kein Fürst, zegt de Duitser.
Maar of een vorst er dan goed aan doet zijn vuisten te ballen en met zijn vinger te wijzen en zijn stem te verheffen, is twijfelachtig. Mazarin heeft een heel hoofdstukje over Conserver sa sérénité.
Hij raadt zijn lezer ook af om bij een noodzakelijke reprimande al te precieze woorden te gebruiken –termen bijvoorbeeld als poujadist of populist zouden wij zeggen– want satirici maken daar snel misbruik van, en dat laatste moet een vorst vermijden.
Maar wat kan hij op den duur dan wél nog zeggen? Zelfs een brede term als modern burgerschap volstaat al om spotters te doen vragen of btw-ontduiking bij de aankoop van een motorjacht ook onder dat begrip valt.

Stukje verschenen in de Knack vandaag
.

Met ronde getallen werken

2011-07-13T00:01:00.011+02:00

Om de wereld, en alles wat het geval is min of meer begrijpelijk te maken, heeft de mens nood aan een verhaal. Zonder dat kan hij de toevalligheden en grillen van het lot maar slecht verteren. Die behoefte aan een goed verhaal voelt de mens ook bij wat hijzelf onderneemt. Weinigen immers zullen bereid zijn om hun eigen daden toe te schrijven aan pure willekeur of dwaasheid. En groepen mensen doen dat nog minder graag dan enkelingen.

Dat zulke verklarende verhalen meestal gelogen zijn, is geen beletsel en doet niets af aan de zin die zij aan de gebeurtenissen verlenen.
De ijzeren kanselier Bismarck zei eens “dat er nooit zoveel gelogen wordt als vóór de verkiezingen, tijdens de oorlog en na de jacht”. Drie bezigheden die een soort groepsgevoel veronderstellen en het ook bevorderen. Bismarck wist hoe je een land bijeen moest krijgen.

In Belgenland is dit groepsgevoel vaak zoek, en bovendien is het jachtseizoen hier al lang voorbij. Ook verkiezingen wil bijna niemand. Dan blijft enkel nog de oorlog over, en gelukkig bood Libië ons die gelegenheid. De Kamerleden begrepen dit goed en stemden unaniem voor oorlog, alle 150.
Weliswaar heette die oorlog nog anders op het moment van de stemming –het verhaal was dat er een vliegverbod moest komen ter bescherming van burgers– maar dat doet er nu niet toe, en het maakte de unanimiteit niet minder ontroerend.

Aan een professor emeritus in de Geschiedenis, die ik een dag of drie na die stemming ontmoette op een avond bij ’t Zal Wel Gaen in Gent, vroeg ik of deze unanimiteit in het Belgische parlement een unicum was. Neen, zei hij, het was nog eens voorgekomen. Sterker, in 1914 hadden Kamer en Senaat zelfs in Verenigde Zitting unaniem gestemd, en aan Duitsland de oorlog verklaard. Daar was toen veel voor te zeggen, want de vijand stond al in het land.

Hoe droevig is het dan om vast te stellen dat ons laatste Belgische project de laatste weken zoveel kritiek krijgt.

In een uitgebreid Frans rapport (Centre Français de Recherche sur le Renseignement, CF2R), lezen we dat de zaken in Libië de verkeerde kant opgaan. De revolutie die wij ondersteunen, in gehoorzame navolging van de Franse president, wordt er “niet democratisch, noch spontaan” genoemd. Het lijkt erop dat wij onbedoeld met een bende ongeregeld samengaan want: “De ware democraten zijn er slechts een minderheid, en zij moeten het vinden met ex-getrouwen van kolonel Khadaffi, met voorstanders van het herstel van de monarchie, en met voorvechters van een radicaal islamregime. [...] Het ziet er dus naar uit dat de Westerse mogendheden blijk hebben gegeven van voortvarend avonturisme toen zij in deze crisis tussenkwamen.”

Komt nog bij dat volgens sommige bronnen onze bombardementen stilaan de voornaamste doodsoorzaak zijn geworden. Honderden doden zijn er intussen, al is het met cijfers altijd uitkijken. In de Pharsalia, zijn verslag over de strijd tussen Caesar en Pompeius, merkte de dichter Lucanus al op: “Sommige slachtoffers vielen wellicht enkel om het getal rond te maken.”

Stukje verschenen in de Knack vandaag
.

Nuchtere Romeinen

2011-07-06T00:01:00.003+02:00

Als een wiskundige niet rechttoe rechtaan een bewijs kan leveren voor een bepaalde stelling, dan heeft hij vaak nog een vluchtheuvel ter beschikking, namelijk het indirecte bewijs. Hij zal dan aantonen dat je zijn oorspronkelijke stelling niet kunt verwerpen zonder in nonsens te vervallen. Die tweede bewijsvorm is even geldig en strikt als de eerste, voor wie aanneemt dat er geen derde weg bestaat, en een redenering ofwel geldig is, ofwel ongeldig. In het Latijn klinkt dat korter: tertium non datur. Bijna alles klinkt korter in het Latijn.

Kortheid, of brevitas, is een mooie eigenschap. De meeste mensen zullen het bijvoorbeeld op prijs stellen als een tekst of een spreker kort zijn. Wiskunde en Latijn delen die eigenschap, maar bij Latijn halen velen hun neus op. Verspilde energie zeggen zij, en vakken als management, maatschappijkunde of communicatie zijn meer van deze tijd.

Het nut van Klassieke Talen laat zich inderdaad niet direct bewijzen, en indirect eigenlijk ook niet. We moeten volstaan met indicaties.

Germaine Greer vertelde ons in haar boek over Shakespeare, dat in de Elizabethaanse tijd: [...] educated people could escape hanging simply by reading a Latin verse. Toen een sterk argument ongetwijfeld, maar vandaag niet meer geldig.

Bernard Knox (1914–2010), was een Engelse classicus die nog in de Spaanse Burgeroorlog had gevochten, en in 1940 als parachutist dienst nam in het Engelse leger. Na de oorlog ging hij naar Yale en doceerde er Grieks. Knox was een praktische man, een soldaat, en zijn stelling was dat je het heden maar kunt begrijpen als je het verleden kent. Ook vond hij dat zo veel mogelijk mensen een directe kennis van de Oude Talen en teksten moesten hebben. Een kleine kaste van specialisten volstond voor hem niet.

Bij Knox lezen we dat er zelfs in het Oude Rome al burgers waren die het nut van het Grieks betwistten. De nuchtere Romeinen vonden het niet utilis. Grieks leren was puur tijdverlies en snobistisch bovendien.

Zo moest Cicero als advocaat de Griekse dichter Archias verdedigen, aan wie het Romeinse Staatsburgerschap was geweigerd omdat men niet inzag wat deze immigrant kon bijdragen (de Romeinen hadden nog geen snel-Belgae-wet). Cicero argumenteert dat zijn cliënt wel degelijk een nuttige bijdrage leverde aan de maatschappij, en dus een soort green card verdiende. Hij verontschuldigt zich wel bij de rechtbank voor zijn zeer indirecte bewijsvoering:

Haec studio adolescentiam alunt, senectutem

oblectant, secundas res ornant, adversis

perfugium ac solatium praebent, delectant

domi, non impediunt foris, pernoctant

nobiscum, peregrinantur, rusticantur

[zijn gedichten] geven onze jeugdjaren voedsel, verblijden onze oude dag, verfraaien voorspoedige dagen, bieden toevlucht en troost bij tegenslagen, zij zijn een plezier thuis, en elders nooit tot last, helpen ons de nacht door, vergezellen ons onderweg, gaan mee op vakantie.

Bernard Knox

The Oldest Dead White European Males

W.W.Norton&Company, New York-London, 1993

Stukje verschenen in de Knack vandaag
.

Ingezonden stuk van Marc Schoeters (2)

2011-07-04T14:05:00.011+02:00

OPEN BRIEF AAN
WOUTER VAN BELLINGEN

EN JOZEF DE WITTE

4 juli 2011

Wouter Van Bellingen heeft via verscheidene kanalen met een kort epistel menen te moeten reageren op mijn open brief over de flagrante affaire van racisme waarbij hij als schepen van Sint-Niklaas in 2007 was betrokken. Ik heb – zoals een niet onaanzienlijk aantal mensen – bij zijn schrijfsel enige bedenkingen. De voortvarendheid van zijn reactie wijst op een zekere nervositeit over de ingrijpende gevolgen die mijn kritische bedenkingen zouden kunnen hebben – niet alleen voor zijn eigen politieke carrière maar ook voor het hele huidige politieke bestel tout court. Zijn epistel staat bol van de taalfouten – maar dat ligt vanzelfsprekend helemaal in de lijn van de verwachtingen. Gezagsdragers in dit land staan helaas niet bekend om hun grote kennis van de eigen taal – een paar witte raven buiten beschouwing gelaten. Maar veel erger vind ik dat de voormalige schepen van Sint-Niklaas op geen enkele manier ernstig en met open vizier ingaat op mijn prangende vragen om opheldering over de onverkwikkelijke zaak waarbij hij vier jaar geleden persoonlijk was betrokken. Mijn open brief was een hartenkreet – en ik kreeg helaas niet meer dan een dode mus in mijn schoot teruggeworpen. Om het onomwonden en in universele taal samen te vatten – I’m pissed off. “De volksheld uit 2007” was zelfs niet moedig genoeg om zijn spoedbriefje aan mij persoonlijk te richten. Zelfs dat niet. Hij begint zijn zwak verweer met “Beste”. In hemelsnaam – wat voor een slappe aanhef is dat? Eerlijk gezegd – ik had niets anders verwacht van een politicus die sneller van partij wisselt dan de meeste andere mensen van jas. Marc Vanfraechem heeft op zijn onschatbare website het nietszeggende kladbriefje van de ex-schepen van Sint-Niklaas al meer dan afdoende beantwoord – en tot schroot herleid. Ik dank hem daarvoor – ik had het absoluut niet beter en mooier kunnen schrijven. Het lijkt een cliché – maar in tijden van nood kent en waardeert men zijn vrienden en strijdmakkers.

Maar alles welbeschouwd blijven de prangende vragen – pijnlijk en levensgroot. Handelden de families die in 2007 in Sint-Niklaas weigerden een huwelijk te laten inzegenen door een “zwarte” schepen al dan niet uit racisme? Zijn de namen van deze families wel of niet bekend bij sommige ambtenaren en de stedelijke overheid van Sint-Niklaas? Zijn de racistische wetsovertreders ja of nee van allochtone afkomst? En waarom werd er noch door de schepen van Sint-Niklaas, noch door zijn stadsbestuur, noch door het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding (CGKR) officieel een klacht ingediend – tegen deze al of niet bij naam gekende families of desnoods tegen onbekenden? Dát zijn de prangende vragen waarop ik – en velen met mij – een ernstig antwoord verwachten. Al de rest is gewoon prietpraat – draaien om de hete brij. En daarom roep ik alle democraten op om deze vragen te blijven stellen – tot vervelens toe. Tot de waarheid eindelijk aan het licht komt. In het belang van de democratie – en van de waarheid zelf. Want geef toe – niet alleen “goed”gelovigen die in naam van hun goden of godjes om ter luidst tieren en schreeuwen maar ook iets minder “goed”gelovige democraten als wij koesteren waarden die men heilig zou kunnen noemen. Noem het vrijheid van meningsuiting. Vrijheid van denken. Vrijheid van wat dan ook. Noem het gewoon – vrijheid. Wij hebben er godverdomme meer dan vijf eeuwen voor gevochten – voor die vrijheid. En laten we ons die nu in godsnaam weer afnemen?

Ik zet de reacties van Wouter Van Bellingen op mijn open brief even op een rijtje. Zijn woorden laten – al had hij het natuurlijk anders bedoeld – helaas niets aan de verbeelding over. Hij verraadt zich zin na zin. Het is hoe dan ook een triest spektakel om te zien hoe een man kronkelt en konkelt om zich uit de zelfgeschapen kerker van de onwaarheid te praten.

Zo had een van de medewerkers van de website “Clint” naar aanleiding van mijn open brief een meer dan verhelderend telefonisch gesprek met Wouter Van Bellingen. Op de informatieve vraag of de racistische families misschien van allochtone (“Marokkaanse”) afkomst waren – kon de politieke windhaan uit Sint-Niklaas alleen maar antwoorden dat die vraag hem in het verleden ook al door Wim Vereycken en Marie-Rose Morel werd gesteld. De onderliggende boodschap van dit ontwijkende antwoord is duidelijk – iedereen die kritische vragen zou kunnen hebben over de etnische achtergrond van de racistische families in Sint-Niklaas is volgens Van Bellingen per definitie een aanhanger van het Vlaams Belang. En dus – in de ogen van de “politiek-correcte” elite – zonder de minste twijfel een racist. Ach – hoe eenvoudig toch is het leven voor de armen van geest die alleen kunnen “denken” binnen de veilige ivoren toren van het “cordon sanitaire”! Meneer Van Bellingen – u bent bij mij wat dat betreft aan het verkeerde adres. Ik daag u uit. Iedereen die mij persoonlijk kent – of als lesgever Nederlands met studenten uit alle werelddelen of als fotograaf van het rijkgekleurde straatleven in Antwerpen – weet dat ik met het Vlaams Belang niets te maken heb. Noch als partijlid – noch als kiezer. In geen duizend jaar zal iemand dat ooit kunnen aantonen. Probeer het maar eens! Maar dat betekent niet dat de arme en naakte waarheid geen rechten heeft. Ach – de waarheid! Hoeveel waarheden kent u misschien – meneer Van Bellingen? Ik – maar één. En dat ongeacht wie de waarheid verwoordt. Ach zo – ik heb het dus gewaagd dezelfde vraag te stellen als Vereycken en Morel zaliger? En wat bewijst dat – meneer Van Bellingen? Dat ik per definitie verwerpelijk en te kwader trouw ben? Dat ik een verborgen agenda heb – en partijdig ben? Ja – ik ben partijdig. Ik verzet me tegen de leugen – vooral de officiële leugen. En wat doet u – door op een vraag naar de waarheid slinks te verwijzen naar het Vlaams Belang? De waarheid spreken – of de vraag naar de waarheid verdacht maken? Voor het demoniseren van politieke tegenstanders is er maar één woord toepasselijk – onfatsoenlijk. En voortaan zal ik voor personen die meewerken aan het verdoezelen van de waarheid – bijvoorbeeld verzwijgen dat allochtone families ook racistisch kunnen zijn – eveneens etiketten gebruiken. Bijvoorbeeld – verwerpelijk. Of te kwader trouw. Kortom – onfatsoenlijk.

Er volgt helaas nog meer. Het telefoongesprek tussen de medewerkers van “Clint” en Wouter Van Bellingen is vooral interessant omdat het voor de eerste keer onomstotelijk aan het licht brengt dat er over de affaire in 2007 intensief overleg heeft plaatsgevonden tussen hemzelf en het CGKR – en naar alle waarschijnlijkheid ook met het stadsbestuur van Sint-Niklaas. Letterlijk zegt de ex-schepen: “We hebben dat toen overlegd met het Centrum voor Gelijke Kansen, maar het is onmogelijk om een klacht in te dienen tegen onbekenden, net hetzelfde als bij laster en eerroof. Je moet de betrokken persoon kunnen identificeren.” Wat kunnen we uit deze woorden onthouden? Er heeft dus inderdaad intensief overleg plaatsgevonden tussen de plaatselijke politici in Sint-Niklaas en het CGKR. Van Bellingen gebruikt de persoonsvorm “we”. Er waren dus meerdere personen bij dat zogenaamde overleg betrokken. Dát is nu precies wat ik – en velen met mij – al jaren heimelijk denken. Maar om het nu uit de mond zelf van de voormalige schepen te horen – blijkbaar overdonderd door de onverwachte vraag van een kritische journalist – vervult me met een wrange voldoening. Het antwoord van de Sint-Niklase politicus bevestigt mijn overtuiging dat er over de affaire in 2007 op het allerhoogste niveau een onderonsje – sommigen zouden zeggen een “doofpot”-operatie – heeft plaatsgevonden die het rechtsgevoel van velen met voeten heeft getreden.

Minstens even interessant is dat de medewerkers van “Clint” ook een kort telefoongesprek hebben gevoerd met de stedelijke diensten van Sint-Niklaas. Tot voor kort hield Wouter Van Bellingen hardnekkig vol dat de namen van toekomstige trouwlustigen nooit direct door de ambtenaren van zijn stad worden opgevraagd of opgeschreven – en dat daarom de identiteit van de racistische families niet bij hem of andere leden van de overheid bekend zouden zijn. Om die bewering even te testen heeft een medewerker van “Clint” zich voorgedaan als huwelijkskandidaat en op 24 juni naar de bevolkingsdienst van Sint-Niklaas getelefoneerd – iets wat de beroepsjournalisten van de officiële pers blijkbaar nooit nodig vonden om te doen. Het telefoongesprek verliep als volgt:

Clint: Goeiedag, ik zou graag trouwen.

Tamara B: Dat is mogelijk. Op welke datum had u dat willen doen?

Clint: 24 augustus 2011.

Tamara B: Mag ik dan even uw naam hebben?

Q.E.D. Wat hoeft een kritisch en weldenkend mens meer te weten? Op het stadhuis van Sint-Niklaas zijn er dus ongetwijfeld mensen die precies weten wie de racistische families zijn. Een fluitje van een cent voor elke onderzoeksrechter – die eindelijk zijn werk zou kunnen doen als de bevoegde instanties de moed zouden hebben om klacht in te dienen. Ach – moed! Wouter Van Bellingen verdoezelt de waarheid – op zijn zachtst gezegd. In een interview van een week later – met het weekblad “Knack” – probeert hij er zich opnieuw uit te praten:

Van Bellingen heeft naar eigen zeggen nooit een klacht ingediend tegen die koppels omdat de identiteit van die mensen niet gekend was: “Mocht dat wel het geval geweest zijn, dan had ik zeker een klacht ingediend.” zegt Van Bellingen. “Dat is toch wat ik vandaag zou doen, want dat zou ook mogelijk zijn: nu vragen we wel de identiteit van mensen die inlichtingen komen vragen. We willen immers geen twee keer dezelfde fout maken.”

Op 24 juni zegt Van Bellingen aan de medewerkers van “Clint”: “Wat veel mensen niet weten, is dat je je identiteit pas moet voorleggen wanneer het huwelijk officieel wordt vastgelegd.” Let op het gebruik van de onvoltooid tegenwoordige tijd. Maar nauwelijks een week later verklaart dezelfde man aan het weekblad “Knack”: “Nu vragen we wel de identiteit van mensen die inlichtingen komen vragen.” Vanwaar plots die nieuwe versie van de vereisten die voor een huwelijksaanvraag in Sint-Niklaas gebruikelijk zijn? Laat ons daar eens één keer – méér is echt niet nodig – naar raden. Want als het zijn eigen hachje betreft kan Van Bellingen goed lezen – óók het onthullende telefoongesprek van “Clint”. En een kat in het nauw maakt vreemde sprongen. Dus op nauwelijks een week tijd blijken in Sint-Niklaas de voorschriften bij de aanvraag van een mogelijke huwelijksdatum te zijn gewijzigd. Op 24 juni was het volgens de politicus niet nodig uw identiteit als huwelijkskandidaat voor te leggen – en nauwelijks een week later luidt het: noem uw naam. Hoe de openbaarheid van het internet – en de vragen van de publieke opinie – wonderen kunnen verrichten voor goed gemeentelijk bestuur!

Ach – wie neemt Wouter Van Bellingen nog ernstig? Eerlijk gezegd – wordt het geen hoog tijd dat een onafhankelijk onderzoek zich met de uitspraken van deze man gaat bezighouden? Maar laten we onze aandacht op een nog grotere ramp richten.

Ook Jozef De Witte – het hoofd van het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding (CGKR) – had vorige week in een telefonisch gesprek met een journalist van “Knack” geen andere keuze dan te reageren op mijn pijnlijke onthulling dat de racistische families die in 2007 geen zwarte schepen wilden van allochtone afkomst zijn. Maar daarop heeft de inquisiteur van de politiek-correcte kerk natuurlijk een antwoord. Lees het volgende – werkelijk verbijsterende – antwoord van Jozef De Witte op de vragen van de journalist:

Van Bellingen heeft zich in 2007 over het al dan niet indienen van een klacht laten adviseren door het Centrum voor gelijkheid van kansen en racismebestrijding (CGKR): “Maar dat was volgens hen niet mogelijk.”

Dat klopt, zegt Jozef De Witte, directeur van het CGKR. “Maar niet omdat die mensen onbekend zijn gebleven.” De ware reden is de aard van de antiracismewetgeving. Die is van toepassing in verschillende sferen, zegt De Witte, zoals arbeid, goederen en diensten; sociale en culturele activiteiten,… “Wat goederen en diensten betreft: het gaat altijd om wie een van die diensten aanbiedt. Niet om wie ze aangeboden krijgt, de klant dus.”

Aangezien de koppels de zogenaamde vragende partij waren, kan er dus tegen hen geen klacht ingediend worden, aldus De Witte. Omdat er simpelweg geen strafbaar feit gepleegd is door hen.

En dat is terecht, vindt De Witte: “Dat zou botsen met de keuzevrijheid. Die moet gerespecteerd worden: de wet kan niet alles regelen, en dat is maar goed ook.”

Jozef de Witte gooit het dus radicaal over een andere boeg. Hij beweert dat zijn Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding in 2007 geen klacht heeft neergelegd tegen de racistische families in Sint-Niklaas om louter juridische redenen – en niet omdat de identiteit van “die mensen onbekend is gebleven”. Volgens hem is de antiracismewetgeving helemaal niet toepasbaar op “klanten” van “goederen en diensten”! Met andere woorden – je mag volgens Jozef De Witte als “klant” eender welke racistische uitspraak doen en eender welke daad van discriminatie stellen tegenover eender welke persoon die voor de overheid (of zelfs daarbuiten) werkt! Denk maar eens aan de verstrekkende gevolgen van deze uitspraak! Je mag dus weigeren je te laten helpen door een zwarte loketbediende! Je mag weigeren je te laten adviseren door een katholieke of joodse ambtenaar! Je mag weigeren les te volgen bij een homoseksuele leraar! Of bij een lerares – want wie wil nu in hemelsnaam les krijgen van een vrouw! Je mag in het ziekenhuis weigeren je te laten verzorgen door een Marokkaanse dokter of een Roemeense verpleegster! En ga zo maar door! Voorbeelden genoeg! Alles mag! Want dat alles is volgens Jozef De Witte gewoon de “keuzevrijheid van de klant” – en dus niet onderworpen aan de antiracismewetgeving! De klant is altijd koning! Ook de racistische en discriminerende klant is koning! Wouter Van Bellingen – die in een telefoongesprek met “Knack” beweert dat hij nu “zeker een klacht had ingediend” – kan het dus mooi schudden. Helaas voor hem – maar volgens het hoofd van het CGKR moet hij de afwijzing en de beledigingen van om het even welke “klant” hoe dan ook straffeloos ondergaan. Dat de “klant” in feite een gewone burger is – en de persoon die hij discrimineert een democratisch gekozen of aangestelde vertegenwoordiger – dat doet volgens Jozef De Witte niets ter zake. De “klant” van “goederen en diensten” mag blijkbaar alles! Ik kan dus voortaan met een gerust gemoed naar het stadhuis van Sint-Niklaas stappen en luidop zeggen: “Ik, Marc Schoeters, wens niet door een zwarte ambtenaar bediend te worden! En zeker niet door een politieke windhaan als WVB! Ja – ik heet Marc Schoeters. Marc – met een c. U kan me toch helemaal niets maken – de antiracismewetgeving geldt niet voor mij. En Jozef De Witte – de waakhond van het “politiek-correcte denken” steunt mijn keuzevrijheid als klant.”

Waaaaw! Hier gaat mijn hoofd werkelijk van tollen! Deze uitspraak van het hoofd van het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding zal geschiedenis schrijven! Het is een vrijbrief aan elke burger van dit land om elke ambtenaar, elk personeelslid van een instelling en elke medewerker van een zaak die “goederen of diensten” aanbiedt te desavoueren en te discrimineren. Voortaan mag je dus voluit iets zeggen in de trant van: “Ik koop alleen een koelkast van een bleekscheet!” of “Alleen een Hindoe-dokter mag mijn vrouw met mijn sperma insemineren!” Sommige van mijn medeburgers zijn ongetwijfeld beter dan ik in staat om nog meer duizelingwekkende mogelijkheden te bedenken!

Verbijsterend – zult u denken? Eerlijk gezegd – ik ben niet verbaasd. Het is niet de eerste enormiteit die Jozef De Witte op het publieke forum debiteert. In 2006 beweerde hij doodleuk – na een klacht van een “hetero” tegen een postkaartcampagne met de discriminerende slagzin “VUILE HETERO” – dat discriminatie iets is “dat per definitie een minderheid overkomt”. Met andere woorden – iemand behorend tot een “meerderheidsgroep” kan nooit gediscrimineerd worden. En zo wimpelde Jozef De Witte de klacht wegens discriminatie af. Prompt kreeg hij de reactie van mensen – blijkbaar veel verstandiger dan hij – dat door zijn discriminerende interpretatie van de antidiscriminatiewetten voortaan elke man in dit land naar hartenlust de vrouwen als groep kan stigmatiseren. Want – wonen er nu eenmaal niet meer vrouwen dan mannen in dit land? En een “meerderheidsgroep” kan nooit gestigmatiseerd worden – toch?

Er blijven na de recente uitspraken van Jozef De Witte slechts twee mogelijkheden over. Óf hij heeft gelijk dat de antiracismewetten inderdaad zo ondoordacht en onzorgvuldig zijn dat ze discriminerend gedrag door een “klant” van “diensten en goederen” onbestraft laten – en dan zouden ze misschien beter worden afgeschaft. Óf het hoofd van het Centrum voor de Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding kletst wat uit zijn nek. En zou het in dat laatste geval niet beter voor de samenleving zijn dat hij ontslag neemt? Dus weg met de antiracismewetgeving – of weg met Jozef De Witte en zijn centrumpje. Zo eenvoudig is dat.

Alle gekheid op een stokje – wat denken de heren Van Bellingen en De Witte wel? Dat ze ons eeuwig een rad voor de ogen kunnen blijven draaien – met hun voortdurend tegenstrijdige verklaringen waarom ze géén klacht wensen in te dienen tegen de racistische families in Sint-Niklaas die weigeren een huwelijk te laten inzegenen door een zwarte schepen? De bevolking van dit land die hen met belastinggeld bezoldigt om plichtsgetrouw hun democratische werk te doen als een kudde domkoppen behandelen – denken die heren daar echt mee weg te komen? In Antwerpen bestaat het mooie gezegde: “Met alle Chinezen maar niet met den deze!”

Laat ik duidelijk herhalen waar het in deze zaak om gaat. Een schepen van Sint-Niklaas weigert klacht neer te leggen tegen mensen die hem en zijn ambt vanuit duidelijk racistische motieven verwerpen. En het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding volgt hem meer dan gewillig in dat “verzwijgen”. De “politiek-correcte” consensus mag blijkbaar hoe dan ook niet in gevaar worden gebracht – ook al gaat dat ten koste van de rechtsgelijkheid. Hoe bruin kan je het in dit land bakken? Is het dan écht te veel gevraagd dat ex-schepen Van Bellingen en/of het CGKR alsnog klacht zouden indienen tegen de racistische families van Sint-Niklaas – desnoods tegen “onbekenden” – en daarmee een onafhankelijk gerechtelijk onderzoek naar de ware feiten in deze zaak mogelijk maken? Méér vraag ik – en velen met mij – toch niet? En is het niet het volste recht – zelfs de plicht – van elke democraat om dat te vragen en te blijven vragen? Het zou al te gek zijn als de ambtenaren en de overheid in Sint-Niklaas niet precies weten wie de racistische families zijn – of wat hun etnische afkomst is. Geen enkele vrijdenkende democraat mag deze zaak nog verder laten rusten. Denk niet dat ik er behagen in schep Wouter Van Bellingen het leven zuur te maken. Ik wil hem niet aan de schandpaal nagelen. Ach – hij is in mijn ogen slechts een kleine politieke garnaal – alleen maar denkend aan en vechtend voor zijn eigen overleven. Dus geen haar beter of slechter dan de meeste andere politieke garnalen. Een sukkel – als u en ik. Ik behandel hem dus geen zier beter of slechter dan andere politici – of dan mensen als u en ik.

Maar ik richt mijn pijlen in de eerste plaats op een van de grootste ondingen die onze democratie overwoekert en tot in de ziel raakt – het zogenaamde Centrum voor de Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding. Voor elke rechtgeaarde democraat is het bestaan van zo’n centrum een ongekende schandvlek op een van de basiswaarden van onze samenleving – de vrijheid van meningsuiting. Deze vrijheid is een van de mooiste vruchten van de eeuwenlange strijd die de Europese Verlichting heeft gevoerd tegen de knevelarij van de autoritaire overheid en het godendom van de religieuze breinpolitie. Geef toe – wat is het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding in wezen? Een met belastinggeld betaald instituut dat bepaalt wat vrije burgers al dan niet mogen denken of zeggen – welke echte vrijdenker en kosmopoliet kan zo’n monstruositeit ooit aanvaarden? Ik hoop dat dit land – dat bijna twee eeuwen geleden de meest liberale grondwet van de wereld had – eindelijk eens het equivalent van het First Amendment van de Amerikaanse grondwet ook in zijn eigen grondwet zou verankeren. Laat me even dat First Amendment even citeren.

“Congress shall make no law respecting an establishment of religion, or prohibiting the free exercise thereof; or abridging the freedom of speech, or of the press; or the right of the people peacably to assemble, and to petition the Government for a redress or grievances.”

Zijn deze woorden van geen weergaloze schoonheid? Willen we dit niet allemaal – álle bewoners van deze planeet? Tegen elk muilkorven van de vrijheid van meningsuiting – zowel hier als in Tunesië als in Egypte als in China? Om Saoedi-Arabië en Pakistan niet te vergeten – bijna allemaal landen die tot op heden de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens niet hebben ondertekend. Een open en democratische samenleving die beweert gebaseerd te zijn op de vrijheid van de burgers en op de vrije meningsuiting is absoluut niet verenigbaar met een door belastinggeld gefinancierde breinpolitie – die bovendien al te vaak de schijn wekt met twee maten en twee gewichten te meten. Het zogenaamde Centrum voor de Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding schendt door zijn bestaan zelf de fundamentele basisrechten van elke vrije burger in dit land. Het bestrijden van een door de overheid goedgekeurd en gefinancierd “instituut voor correct denken” is daarom een absolute plicht voor elke democraat. Ik hoop dat de verantwoordelijken bij het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding heel goed beseffen dat er door de Zaak Van Bellingen een tijdbom onder hun stoel tikt. Tik tik tik tik. En dat deze tijdbom zal blijven tikken… tot de waarheid boven water komt.

Waarom doe ik dit? Waarom zit ik als een luis in de pels van de “politiek-correcte” elite? Omdat ik Adith ken. En Sadeq. En honderden andere mensen die uit bittere noodzaak de leugen van hun land zijn ontvlucht. En dat deden ze niet – absoluut niet – om te belanden in wéér een land waar zij stoten op dezelfde leugenachtige mechanismen die waarheid en vrijheid aan banden leggen. De leugen die onder het mom van het multiculturalisme alleen maar standhoudt en gedijt door de machinaties van de “politiek-correcte” breinpolitie – is maar al te gelijkaardig aan de leugen die in Kinshasa en Teheran terreur zaait en duizenden slachtoffers maakt. De leugen van god en godjes. De leugen van ideologie en idiotie. De leugen die in dit land gedragen wordt door blinde beleidsmensen voor wie het “multiculturele gebed” alleen maar een volgende carrièrezet is – ten koste van waarheid en vrijheid.

Om het in dit twitterige tijdperk van oneliners in een paar luttele maar veelzeggende woorden samen te vatten – ik heb een bloedhekel aan volksverlakkerij. Van welke strekking ook. En een nog grotere hekel aan de dienaars van goden en godjes – die in naam van hun waarheden de waarheid aan banden leggen.

Alles van waarde is weerloos – en de waarheid nog het allermeest.

Marc Schoeters

(vrijdenker en steppewolf – en daarom tegen alle macht in
tot op het bot gaand)

Alweer een vredevol besloten avond

2011-07-03T23:29:00.030+02:00

.
Vanavond iets voor negenen op Lijn Vier een leerrijk tafereel aanschouwd in de gezellige stad Gent. Een mooi blond meisje maakt aanstalten om uit te stappen aan de Koornmarkt, en zij heeft een grote ronde tas bij zich waarin een of ander instrument moest zitten dat ik niet kon thuisbrengen, en ook een schoudertas die openstond, en waarin een Iphone blijkbaar de aandacht had getrokken van een jonge, obese en ongetwijfeld kansarme allochtoon in grijs-wit trainingspak.
Ik had niets in de gaten maar die Iphone bevond zich plots in zijn bezit.
Dat frêle meisje zei bedaard: “Mag ik mijn Iphone asjeblief?”
Bijzonder koele en mooie reactie, een waar teken van Europese beschaving, en zonder morren overhandigde de jonge dikkerd haar het toestel.
Daarna keek hij schichtig rond en onvermijdelijk zag hij mij, want ik zat een meter naast de deur. Mijn blik was wellicht niet politiek-correct, want hij zei: “Qu’est-ce qu’il y a? Ça va pas?”
“Je ne sais pas, on verra”, zei ik en ging tussen de twee staan, en vroeg haar (want ik had het zelf niet gezien) "Heeft hij uw Iphone gepikt?" "Ja" zei ze, maar verder kwam het niet want zij stapte uit, en hij ook, zo gezwind als zijn lijf het toeliet, en hij begroette aan Sint Niklaas direct zijn maten die op hem stonden te wachten, en die hij wellicht verslag heeft moeten doen van zijn vruchteloze jachtpartij.
In ieder geval: chapeau voor dit wakkere blonde meisje!

Heidense klassieken

2011-06-29T00:01:00.015+02:00

“Als paarden en ossen goden hadden, dan zouden die van de paarden eruitzien als paarden, en die van de ossen als ossen. Ethiopiërs hebben zwarte goden met platte neuzen en bij de Thraciërs hebben zij blauwe ogen en ros haar”, wist Xenophanes.

Zulke opgewekte mededelingen zul je natuurlijk niet in een of ander Openbaringsboek vinden. Die boeken zijn ook een stuk jonger. Xenophanes schreef dit al in de zesde eeuw, in het Grieks, een taal die hier nauwelijks nog onderwezen wordt.

Elke gecultiveerde Europeaan zal Xenophanes gelijk geven, maar hem in het Oudgrieks lezen, dat kan bijna niemand meer. Hooguit nog wat puzzelen, met op de oneven bladzijden een vertaling. Elk begrepen woord is dan wel een overwinning en een stuk eigendom.

Latijn gaat vaak vlotter, maar als onze pedagogen, onderwijskundigen en nieuwlichters hun zin krijgen, dan gaat dat Latijn binnenkort dezelfde kant op als het Grieks. En dat hoewel die taal een van de bouwstenen van onze Europese cultuur is, van onze rechtspraak, onze filosofie, onze politiek.

In een interview sprak Martin Ros, van De Arbeiderspers, nog over iets anders: over het plezier van Klassieke Talen. Ros is de man die gestalte gaf aan de onovertroffen reeks Privé-domein, en hij is ook de jongste uit een arm gezin van negen. Wat hij vertelt over het ‘elitaire’ onderwijs in de Klassieke Talen zal Pascal Smet boeien:

"Ik ben geworden wat ik altijd heb gewild. Directeur van De Arbeiderspers heb ik nooit willen worden, maar tweede man, met het fonds en de boeken. Ik heb dat allemaal te danken aan het oude, degelijke onderwijs op het Gymnasium alfa. Je leerde de klassieken grondig, Latijn en Grieks, de moderne talen. De lust en zin en aardigheid van de cultuur, die eigenlijk het leven moet vullen. De wezenlijkste zaken, essenties van het leven, de verhoging en intensivering ervan. Dat zijn de klassieken, dat zijn de Grieken. Het was een puur zwaar katholiek lyceum, en toch brachten ze je een liefde bij voor die heidense klassieken. Een merkwaardige combinatie, die het begin is van de verdraagzaamheid."

De gedachte dat Latijn en Grieks elitair zijn, leeft overal.

Wijlen Jacqueline de Romilly, de grote filologe, had een reeks gesprekken met een jongere collega aan de Sorbonne, Alexandre Grandazzi, en die geven een beeld van de moderne opvattingen over de Oude Talen:

A.G. – Vanuit een soort rechtvaardigheidsgevoel hebben sommigen dit vak willen afschaffen, omdat het lange tijd een sociaal privilege was.

J. de R. – Ja, ik herinner mij een uitstekende studente die ik had aan de Sorbonne, die mij kort na mei 68 zonder omwegen zei: ”Oh! neen, cultuur, daar wil ik niets meer mee te maken hebben, want ik denk aan al diegenen die er geen hebben.”

A.G. – Als was het een materieel goed, terwijl cultuur juist onbeperkt overdraagbaar is. Maar is mei ’68 dan de oorzaak van het verval van de Oude Talen?

J. de R. – Nee. Mei 68 heeft de evolutie wel versneld, maar die was er al vlak na de oorlog.

Une certaine idée de la Grèce

Entretiens

Paris, 2003, Éditions de Fallois

Stukje verschenen in de Knack vandaag

Bestuurlijke babbelziekte

2011-06-22T00:22:00.014+02:00

Het graf van Jehan Cauvin, Jean Calvin of Jan Calvijn is te vinden op het Cimetière des Rois in Genève. Tenminste, men neemt aan dat hij daar ligt, want helemaal zeker is het niet. Ook is de naam van het kerkhof misleidend, want er liggen geen koningen. Met zulke zaken als koningen hebben de Zwitsers zich nooit afgegeven. Het kerkhof ligt wel aan de Rue des Rois, vandaar die volksnaam. Officieel heet het Cimetière de Plainpalais, midden in de stad.
Dat graf van Calvijn is een eenvoudig groen perkje, met een hek eromheen. Je kunt er zo aan voorbijlopen, want er zijn daar ook een paar grote sculpturen te zien. Calvijn heeft er immers het gezelschap van schrijvers, van diplomaten, hoge officieren, burgemeesters, wetenschapslui, componisten en muzikanten, enzovoort.

Maar wie goed kijkt, ziet tussen het groen een zwarte steen liggen, een kubus van een kleine halve meter, met in het bovenvlak de letters J C gebeiteld. Die steen is er gekomen geruime tijd na Calvijns dood, omdat een rijke Hollandse calvinist hem daar liet plaatsen. Dat was nog een hele zaak toen, want Calvijn had in zijn testament gezegd dat hij een anoniem graf wenste. Gelukkig konden de letters J C ook als Jésus-Christ gelezen worden en zo kwam de steen er toch, en enkele eeuwen lang bleef het graf – misschien niet volslagen anoniem maar toch zeer discreet. Vele bezoekers van het kerkhof liepen eraan voorbij.
Nu besloot in 1999 de gemeenteraad van Genève, misschien onder druk van de stedelijke Toeristische Dienst, om vóór het genoemde hek een tweede steen te plaatsen, met daarop een sober plaatje met de naam van Calvijn, zijn geboorteplaats, sterfplaats, die data ook, en twee-drie feiten uit zijn leven. Tegen de wil in van enkele streng-in-de-leerse raadsleden werd er zo beslist, en dus kwam dat plaatje er.

Na twee dagen was het alweer weg. In de korte tekst was een ergerlijke fout tegen de grammatica geslopen. Er was iets misgegaan met een accord du participe passé. Intussen is die fout verbeterd en is het plaatje er toch. Betreurenswaardige zaak.
.
In Gent, die andere calvinistische republiek, is iets vergelijkbaars aan de gang. Op het Sint-Veerlepleintje, naast het Gravenkasteel (Gravensteen voor de niet-Gentenaars), staat al enkele dagen een hek. Dat staat daar omdat het stadsbestuur, misschien onder druk van de stedelijke Toeristische Dienst, er een steen heeft laten inmetselen met een inscriptie in het Nederlands, Frans en Engels.
De Engelse tekst is garrulous en de Franse bavard. De Nederlandse is beide, en nog eens slecht Nederlands ook. Schabouwelijk is hij, onmachtig, ten hemel schreiend:

De lantaarns op het Sint-Veerleplein zijn verbonden met

de materniteiten van de stad Gent.

Elke keer het licht langzaam knippert, is er een kind geboren.

Dit werk is opgedragen aan de pasgeborene en aan alle kinderen

die vandaag in de stad geboren zijn.

Kijk, Raadsleden, als er toch gezeverd moet worden, laat dan eerst jullie tekstje lapidair herschrijven, en opnieuw beitelen.

Stukje verschenen in de Knack vandaag

De zaak Van Bellingen

2011-06-21T17:02:00.007+02:00

Onderstaand stuk is van Marc Schoeters, lesgever Nederlands aan anderstaligen en anti-fascist, die ik hier graag een tribune geef. De auteur wijst op de hypocrisie van het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding (CGKR), dat immers weigert om racisme bij allochtonen aan te pakken. Tegelijk wijst hij ook op de hypocrisie en onbetrouwbaarheid van zowel de journalisten, als van de politieke gezagsdragers van Sint-Niklaas.

o-o-o-o-o-o-o-o-o

DE ZAAK VAN BELLINGEN

In februari 2007 raakte bekend dat drie koppels hadden geweigerd getrouwd te worden door de Sint-Niklase schepen Wouter Van Bellingen. Van Bellingen is zwart en dat konden ze niet aanvaarden. Op 21 maart 2007 volgde een mediastunt : 626 koppels lieten zich op de Grote Markt van Sint-Niklaas trouwen door diezelfde Wouter Van Bellingen.

Wouter Van Bellingen (Antwerpen, 20 april 1972) is een Vlaamse ambtenaar en politicus. Tot eind december 2008 was hij lid van de links-liberale politieke partij Vlaams-Progressieven. Als zoon van Rwandese ouders werd Van Bellingen indertijd door een Vlaams gezin geadopteerd – waarvan de vader Volksunie-militant in het Waasland was. Zijn oudoom Amedee Verbruggen was een voortrekker van de Vlaamse Beweging. Daardoor voelt deze adoptiezoon zichzelf verwant met de Vlaamse ontvoogdingsstrijd. Wouter Van Bellingen is getrouwd en vader van twee kinderen. Kerkelijk behoort hij tot de Verenigde Protestantse Kerk in België.
Sinds 2 januari 2007 was Van Bellingen schepen in de gemeente Sint-Niklaas – en in die hoedanigheid de eerste zwarte schepen van Vlaanderen. Zijn portefeuille bestond uit jeugd, internationale samenwerking en burgerzaken. Van Bellingen, die zich ook op federaal niveau voor de Vlaamse zaak heeft ingezet, was voorheen in Sint-Niklaas werkzaam als jeugd- en noord-zuidconsulent. Hij zegt zich betrokken te voelen bij zaken die zich afspelen op het sociaal-culturele terrein, waaronder de Derde Wereld.
Als ambtenaar van de Burgerlijke Stand kwam Van Bellingen begin 2007 in het nieuws toen bleek dat een drietal aanstaande echtparen vanwege zijn donkere huidskleur niet door hem in de echt verbonden wilden worden. Als reactie hierop kwam er een grote hoeveelheid steunbetuigingen binnen in de vorm van aanmeldingen bij de Burgerlijke Stand van Sint-Niklaas om door Van Bellingen te worden getrouwd.

Van Bellingen besloot – om tot op heden onverklaarbare redenen – geen proces tegen de drie koppels aan te spannen. Hun identiteit is officieel nooit openbaar gemaakt – hoewel hun namen bij de Sint-Niklase overheid meer dan waarschijnlijk bekend zijn. In plaats daarvan hield hij op de Internationale Dag voor de Uitbanning van Rassendiscriminatie op 21 maart 2007 een grote symbolische trouwpartij op de Grote Markt van Sint-Niklaas. Er kwamen 626 koppels opdagen. Maar kan en moet men zich niet afvragen – wat er zich werkelijk achter de schermen van deze mediastunt heeft afgespeeld ? Marc Schoeters – leraar Nederlands voor anderstaligen in Antwerpen – kan en wil niet langer meer zwijgen over de ware feiten achter deze affaire.

NIETS IS WIT OF ZWART

[OPEN MAAR GEWEIGERDE BRIEF AAN DE STANDAARD – MAART 2007]

Drie families in Sint-Niklaas hebben een huwelijksplechtigheid afgelast omdat de betrokken schepen van hun stad toevallig een donkere huidskleur heeft. Hun beslissing heeft terecht alle welmenende burgers van dit land geschokt. De kranten werden overspoeld met verontwaardigde lezersbrieven. Zelden werd er in dit land zo’n flagrant aanwijsbare en duidelijk bewijsbare overtreding van de antiracismewet vertoond. Veel mensen verkeerden daarom in de veronderstelling dat de overheid zonder aarzelen alles in het werk zou stellen om een gerechtelijk onderzoek tegen de racistische families te starten. Maar blijkbaar vinden noch de betrokken schepen, noch de stedelijke overheid van Sint-Niklaas, noch het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding (CGKR) het opportuun klacht in te dienen tegen de daders. Verbijstering alom. En veel vraagtekens.

Niet lang geleden kreeg ik betrouwbare informatie die misschien een tipje van de sluier kan oplichten. Ik ben al jarenlang lesgever Nederlands aan anderstaligen in een school met duizenden studenten. Onder zo’n enorme allochtone studentenpopulatie blijven gevoelige gebeurtenissen als die van Sint-Niklaas natuurlijk niet lang onbesproken. Uit goede bron weet ik nu dat de drie racistische families in Sint-Niklaas van allochtone afkomst zijn. Mijn beide bronnen zijn onverdacht – want zelf mensen van allochtone afkomst. En zij zijn in deze zaak heel precies en formeel. Ik ben natuurlijk geen onderzoeksrechter en vind dat het de taak is van het gerecht om alle feiten in deze kwalijke zaak vast te stellen. Maar dan moet het gerechtelijk onderzoek natuurlijk wel zijn beloop krijgen. En daar wringt het schoentje.

Ik kan me best voorstellen dat Wouter Van Bellingen het in zijn kersverse rol als schepen politiek niet opportuun vindt om klacht tegen de betrokken families in te dienen. Hij is schepen van een kleine provinciestad en wil waarschijnlijk niet dat de tegenstellingen tussen de verschillende bevolkingsgroepen op de spits worden opgedreven. Maar hoe nobel zijn overwegingen ook zijn om de zaak te laten rusten – in dit geval zou het middel wel eens erger kunnen blijken dan de kwaal. Op dit moment gaat de ware identiteit van de racistische daders als een lopend vuurtje door de allochtonengemeenschap. Nu reeds zijn er zwarte Afrikanen die zich dubbel gediscrimineerd voelen – zowel door een deel van de Vlamingen als door sommige groepen allochtonen. Bovendien krijgen deze laatste nu onbedoeld de boodschap dat ze de facto boven de wet staan – en dat zij er voortaan lustig op los kunnen discrimineren. Door geen klacht tegen de racistische daders van Sint-Niklaas in te dienen, creëert men een rechtsonzekerheid die de grondvesten zelf van de multiculturele samenleving ondermijnt. En dat is voor mij – en anderen die van de ware toedracht op de hoogte zijn – onaanvaardbaar.

Het vele bochtenwerk en de vreemde hersenkronkels in deze zaak zijn soms werkelijk verbazingwekkend. Zo kon men in sommige kranten het argument lezen dat elke burger de vrijheid moet hebben om zelf te beslissen of hij zijn brood wel of niet bij een allochtone bakker mag kopen. Dat is een ronduit verbijsterend argument. Een schepen is namelijk geen bakker. Een schepen oefent een openbaar ambt uit – en heeft dat ambt te danken aan de democratische regels van onze rechtsstaat. Elke inwoner van dit land die om religieuze of etnische redenen een ambtenaar meent te moeten wraken, ondermijnt de basis zelf van de rechtsstaat. Stel u voor – een beklaagde die de uitspraak van een rechter naast zich neerlegt omdat die katholiek is. Of iemand die weigert zijn rijbewijs te tonen aan een politieagent omdat die moslim is. Of een burger die alleen met een loketambtenaar van de juiste huidskleur wil spreken. Het is te grotesk voor woorden.

Daarom moet men in deze zaak een duidelijk onderscheid maken tussen Wouter Van Bellingen als persoon en als schepen. De heer Van Bellingen als privépersoon heeft natuurlijk het recht om geen klacht in te dienen. Maar mijns inziens heeft hij als schepen, dus als vertegenwoordiger van de democratische rechtsstaat, de plicht om dat wél te doen. Wie de racistische families uit Sint-Niklaas vrijuit laat gaan, stelt in mijn ogen een incivieke daad van de eerste orde en ondergraaft elke rechtszekerheid. Door niet op te treden tegen racistische misdrijven herleidt men niet alleen de antiracismewet tot een vodje papier maar zet men de deur wagenwijd open voor een gebalkaniseerde samenleving – waarin iedereen naar eigen willekeur wetten en regels aan zijn laars lapt. En daar is niemand bij gebaat.

Dat de geviseerde schepen uit Sint-Niklaas de zaak “niet op de spits wil drijven” en geen “symbooldossier” wil, valt nog enigszins te begrijpen. Maar dat het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding de zaak verder blauwblauw zou laten is volstrekt ontoelaatbaar. De argumenten die het Centrum aanhaalt om geen klacht in te dienen zijn juridisch zwak en maatschappelijk gezien verwerpelijk. Zo wordt beweerd dat men geen klacht kan neerleggen als het slachtoffer zelf dat niet doet. Maar het Centrum is precies opgericht om bij een flagrante overtreding van de antiracismewet klacht te kunnen indienen – óók als het slachtoffer van het misdrijf dat niet doet of zelfs als er geen direct aanwijsbaar slachtoffer is. Zo werden in een recent verleden organisaties verbonden met het toenmalige Vlaams Blok terecht aangeklaagd op basis van racistische publicaties die hele bevolkingsgroepen stigmatiseerden – ook al werd er niemand persoonlijk geviseerd.

Ook het argument dat de racistische daders in Sint-Niklaas onbekend zouden zijn, is te belachelijk voor woorden. Er bestaat bij elk misdrijf de mogelijkheid klacht neer te leggen tegen onbekenden. Het is de taak van het gerecht om na een klacht mogelijke daders op te sporen en te identificeren. Het gerecht zal in het geval van de racistische misdrijven in Sint-Niklaas niet lang moeten zoeken. Verscheidene medewerkers op het stadhuis van Sint-Niklaas weten perfect wie de daders zijn en wat ze precies gezegd hebben. En schepen Van Bellingen weet ook veel meer dan wat hij in de media kwijt wil. Misschien kent hij de daders niet bij naam en toenaam. Maar ik weet formeel dat hij aan mensen uit zijn omgeving heeft verklaard dat het om allochtone families gaat. Het zou me dan ook niet verbazen dat er tussen kopstukken van de stedelijke overheid van Sint-Niklaas en topmedewerkers van het Centrum intensief overleg is gepleegd over hoe deze “delicate” zaak moet worden aangepakt.

Wat nu? Indien schepen Van Bellingen en het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding bij hun beslissing blijven om geen formele klacht wegens racisme in te dienen dan blijven er nog een aantal wegen over. Omdat de schepen een democratisch verkozen ambtsdrager is, zou in principe elke burger van Sint-Niklaas – of van dit land – in deze zaak klacht kunnen neerleggen. En als het Centrum, een officieel door de overheid ingesteld en gesubsidieerd orgaan dat moet waken over het naleven van de antiracismewet, op basis van al dan niet opportunistische overwegingen weigert naar behoren te functioneren, dan ondergraaft het zijn eigen bestaansreden. En stelt het zich in principe bloot aan een klacht van elke burger en belastingbetaler. Een racist is een racist – ongeacht zijn of haar huidskleur. Het Centrum mag zelfs niet de schijn wekken dat het met twee maten en gewichten meet. Dat zou een aanfluiting zijn van precies die waarden waarover het Centrum behoort te waken – gelijkheid van alle burgers, ongeacht hun afkomst of religie. Ik roep dan ook alle politieke verantwoordelijken op om in deze zaak op te treden. Ik beschuldig niemand – maar ik vraag op zijn minst wel een onafhankelijk onderzoek. Ook als er uiteindelijk koppen zouden kunnen rollen. De fundamenten zelf van de rechtsstaat staan op het spel.

De recente en vaak ondoordachte commotie rond heel deze zaak noopt mij tot een bredere slotopmerking. Misschien wordt het eens tijd om een publiek debat te houden over de nefaste rol die het zogenaamde politiek correcte “denken” in onze samenleving speelt. Racisme en politieke correctheid vormen in wezen elkaars spiegelbeeld. Reeds jaren geleden toonde Robert Hughes in zijn boek ‘Culture of Complaint’ aan dat het hier fundamenteel om twee kanten van hetzelfde gedachtegoed gaat. Zowel een racist als een politiek correct “denker” gaan uit van een rigide zwart-wit-tegenstelling tussen een edele ingroup en een verwerpelijke outgroup. De kiezer voor het Vlaams Belang ziet alleen nog de criminele vreemdeling, de politiek correcte “denker” alleen nog de Vlaamse fascist. Beiden zijn blind voor de oneindige complexiteit van een moderne samenleving, waarin niets helemaal zwart of helemaal wit is.

Zo is een krantenjournalist er in een editoriaal weer eens in geslaagd om, naar aanleiding van de gebeurtenissen in Sint-Niklaas, in te hakken op de grote groep mensen die het Vlaams Belang steunt. Ik vind deze partij ook verwerpelijk – laat daar geen twijfel over bestaan. Maar de waarheid heeft haar rechten. Blijkbaar kan men als “kritische” journalist van een “onafhankelijk” dagblad alle regels van de journalistiek aan zijn laars lappen en is het koesteren van de eigen vooroordelen belangrijker dan een echt kritisch onderzoek naar de werkelijke feiten.

En de feiten zijn dat er in dit land mensen zijn – zowel autochtonen als allochtonen – die een open en verdraagzame samenleving geen goed hart toedragen. Zoals veel goedmenende maar niet blinde Antwerpenaren ken ik uit eigen ervaring ook de donkere keerzijde van het multiculturele ideaal – de vele momenten dat de droom een nachtmerrie blijkt. Een kleine – maar helaas steeds sneller radicaliserende – groep mensen staat vijandig tegenover een open en democratische samenleving. In Antwerpen woekeren haat en onverdraagzaamheid – bij álle bevolkingsgroepen. Een duidelijk teken aan de wand was de bijna totale afwezigheid van (jonge) allochtonen op het concert voor verdraagzaamheid in oktober. Het wordt tijd dat alle opiniemakers, óók de politiek correcte, zich van deze tweespalt bewust worden. Nu niet optreden tegen de racistische families uit Sint-Niklaas – wat hun achtergrond ook moge wezen – betekent een tijdbom leggen onder de fundamentele waarden van onze samenleving.

Marc Schoeters

lesgever Nederlands aan anderstaligen en anti-fascist
(welke gedaante het fascisme ook heeft)

Toen schrijvers nog meetelden

2011-06-15T10:27:00.006+02:00

Het verslag over de cholera-epidemie in Parijs in 1832 kwam hier vorige week even aan bod. Heinrich Heine schreef het voor de krant, maar hij nam die hartverscheurende tekst later onveranderd op in zijn Französische Zustände. Dat was een dik en duur boek van wel twintig vellen, en als zodanig niet aan censuur onderworpen. De censoren van Oostenrijk en Pruisen waren verstandige mannen, die wisten dat dikke boeken ongevaarlijk waren en geen voorafgaande censuur behoefden. Dunne, goedkope boekjes bestudeerden zij wel nauwgezet, vooraleer die naar de drukker mochten.
Losse geschriften van Heine waren dus verboden, en Metternich was zo vooruitziend om naast bestaand werk meteen al zijn toekomstige teksten in de ban te doen.
Maar van een dik boek kon Alexander Poesjkin (1799-1837) zich in het verre Petersburg een exemplaar laten bezorgen. Via de Oostenrijkse gezant nog wel, want ook de tsaar had een goed werkende censuur, die weer andere regels volgde. In het Rusland van de jaren dertig was Heine echte smokkelwaar.
Poesjkin had zijn eigen problemen met de censuur, en enkele van zijn werken verschenen pas na zijn dood. In zijn dagboek noteerde hij: “De tijden van Krasovski zijn terug. Nikitenko is dommer dan Biroekov”. Namen van drie censors. Maar ook de tsaar zelf deed soms een ingreep. Zo vond hij in een bepaald gedicht het woord pispot, oeriljnik, ongepast. Hij wijzigde het in boediljnik, wekker. Voor het verhaal, rijm of metrum maakte dit niet uit en Poesjkin dankte de tsaar voor de correctie op zijn wansmaak. Poesjkin was een aristocraat en hij had geen bezwaar tegen censoren die over verstand beschikten. Dit alles is mooi na te lezen in “De Buurman van God, een Poesjkin-biografie”, van Arie van der Ent.
Ook Heine liet zich vaak gunstig uit over zijn censors. Voor hem, zoals voor Poesjkin, waren zij een soort medespelers die om de tuin moesten worden geleid. Zonder hen was hij verloren geweest, want uit zichzelf had hij “om het even welke dwaasheid nog opgeschreven”. Nu had hij de geruststelling dat er na hem wijzere mannen kwamen, die zijn grootste stommiteiten zouden schrappen.
Josif Brodsky, de Russische dichter die in 1972 naar de Verenigde Staten uitweek, bekende dat hij in dat land de censuur soms miste:
“[…] the machinery of constraint, of censorship, of suppression turns out to be —this is a paradox— useful to literature. Censorship is unwittingly an impetus to metaphorical language.”
Dat denkt blijkbaar ook de Syrische auteur Ghalia Qabbani. Op de BBC-World Service deze week vroeg een journaliste haar, of zij zich niet gedwongen voelde om te schrijven “in a slightly oblique way?”
“Ja,” antwoordde zij, “maar weet u wat ik denk? Dat je op die manier een bekwame auteur wordt, die weet hoe dingen te vermijden die gecensureerd of verboden zullen worden.”
Op den duur krijg je medelijden met onze eigen auteurs die bedolven onder de officiële prijzen en nominaties alles maar op eigen houtje moeten verzinnen.

Stukje verschenen in de Knack vandaag
.

Radio 1, De Ochtend 12 juni.

2011-06-11T19:00:00.027+02:00

Dames en heren,

morgenochtend zal ik via R1, als alles goed gaat, het woord tot u richten met onderstaande boodschap. Het idee is dat ze bij de De Ochtend (gepresenteerd door Sara Van Boxstael) iets willen doen rond de treurige omstandigheid dat ons koninkrijk al enige tijd zonder regering zit. Omstandigheid die mij koud laat, maar daarom moest ik hun verzoek om een column nog niet afwijzen.

Kruismans en enkele BV’s, kwaliteitscolumnisten, acteurs &c., kregen dat verzoek ook, dus ik ben in honorabel gezelschap.

Ons werd gevraagd een brief te schrijven aan een politicus of een andere gezagsdrager, met als vaststaande aanspreektitel:
. . . . . . . “Niet zo geachte heer (mevrouw) zus of zo, …”

Aan die regel heb ik min of meer voldaan (en het mocht 2 min. duren):

Voorlopig niet zo geachte heren politicologen,
de kunst die jullie beoefenen wordt nog niet overal voor vol aangezien, maar geen nood: dat is wellicht enkel een kwestie van tijd.
Hebben wij niet uit de middeleeuwse alchimie, die goud wilde maken van lood, al in de achttiende eeuw de moderne chemie zien ontstaan? En uit de astrologie, die zo oud is als de mensheid zelf, is op de duur toch de sterrenkunde voortgekomen?
Komt nog bij dat alles tegenwoordig veel sneller gaat dan vroeger. Wellicht zullen onze kinderen, of anders onze kleinkinderen het nog meemaken, dat er zich uit de kunst der politicologie een wetenschap ontwikkelt, waarvan wij nu de naam nog niet weten natuurlijk.
Helaas, vergeleken met de astrologie en de alchimie heeft de politicologie een paar nadelen. Lood of goud, direct controleerbare objecten, bezit zij niet. Ook geen verifieerbare zaken, zoals de indeling van de mensheid in twaalf soorten, volgens de dierenriem.
Bij de politicologie gaat het om iets dat oneindig veel complexer is, namelijk om mensen en hun intenties …en die willen zij graag voor ons verborgen houden. En die verborgen intenties, dat is waar het in een democratie om draait tenslotte.
Gewoon stemmen tellen na een verkiezing, en de uitslagen vervolgens in gedachten naast de partijprogramma’s leggen: zoiets kan de eerste de beste advocaat die voorzitter is van een telbureau. Maar hij zal enkel de oppervlakkige, uitgesproken meningen van het kiesvolk zien, en die stellen weinig voor.
Dan zou je er al van moeten uitgaan dat kiezers zelf weten wat ze willen, en dat is natuurlijk flauwekul.
Dat beseft bijvoorbeeld professor Swyngedouw, met zijn mooie middeleeuwse naam, beter dan gelijk wie.
Politicologie moet niet met eenvoudige rekenkunde verward worden!
In dat geval waren we er al lang uit, en was zijn wetenschappelijke leerstoel overbodig. En tenslotte zijn politicologische acrobatieën en trucs met vragenspelletjes best aardig.
Ik wens onze artiesten dan ook alle succes, bij hun wankele kunstjes.

Haast en spoed, zelden goed

2011-06-08T12:00:00.002+02:00

Onderzoek van de Leuvense universiteit toont aan dat het geen kwaad kan om aan het water voor de aardappelen zout toe te voegen. Zelfs mag er zout in de mayonaise bij koude aardappelen. Of in de vinaigrette bij een tomaten- of komkommersalade.

Tot daar het goede nieuws, want de komkommers zelf en de tomaten en nieuwe aardappelen kwamen de jongste week in een kwaad daglicht. Twijfel heeft zich van ons meester gemaakt. Je leest ook over sojascheuten en vlees die schadelijke bacteriën in omloop brengen, en over de slaatjes van de Kartoffelkeller in Lübeck.

In april 1832 schreef Heine in de Augsburger Allgemeine Zeitung over de cholera-epidemie in Parijs. Tot tweeduizend doden per dag vielen daar. Hijzelf bleef ter plekke om verslag te doen, al kon hij zoals de meeste welgestelden de stad ontvluchten. En wat zag hij? Dat de overheid te snel was met haar berichtgeving.
Stadsgeruchten over gifmengers, die een wit poeder op de etenswaar in de winkels hadden gestrooid, deden de politieprefect onmiddellijk zeggen dat “men de gifmengers op het spoor was” en nu: “werd dit kwaadaardige gerucht natuurlijk ten volle bevestigd en heel Parijs raakte in een gruwelijke doodsverbijstering.

De politie hier vindt het minder belangrijk —hier zoals elders— om misdaden te verijdelen, dan om de indruk te wekken dat ze altijd weet hebben van wat er omgaat. […]

En natuurlijk, een goed dieet kan geen kwaad. Het is vermakelijk om te zien hoe schuw de mensen tegenwoordig aan tafel zitten, en hoe ze de mensvriendelijkste gerechten wantrouwig aankijken. Diep zuchtend slikken ze de allerfijnste hapjes door. De dokters hebben hun verteld dat ze geen vrees mogen koesteren en elke ergernis dienen te vermijden; maar nu vrezen ze juist dat ze zich onverhoeds ergens aan zullen ergeren — en het ergert hen dat ze daar bang voor zijn.”

Nu goed, ook zonder bacteriën is eten een groot probleem, wist later de eeuwige optimist Flaubert, in Bouvard et Pécuchet:

“Alle soorten vlees hebben nadelen. Worst en charcuterie, zure haring, kreeft en wildbraad blijven vaak op de maag liggen. Hoe dikker de vis, hoe meer gelatine erin zit en hoe zwaarder hij bijgevolg valt. Groenten wekken het zuur op, macaroni geeft nare dromen; kazen, over het algemeen genomen, zijn slecht verteerbaar. Een glas water ‘s ochtends is gevaarlijk. Maar als elke drank of etenswaar een dergelijke waarschuwing meekrijgt, ofwel woorden als ‘slecht! –hoed u voor overmatig gebruik!– niet voor iedereen geschikt!’: waarom slecht? waar begint overmatig gebruik? hoe kom je te weten of iets geschikt voor je is?
Wat een probleem is niet het ontbijt! Koffie met melk lieten ze achterwege op basis van zijn kwalijke reputatie, en vervolgens de chocolade – want dat is een opeenstapeling van onverteerbare substanties. Bleef dus nog thee. Maar ‘personen met zwakke zenuwen dienen zich deze helemaal te ontzeggen’. En toch schreef Decker in de XVIIde eeuw er twintig deciliter per dag van voor, om zo de poel van de pancreas uit te baggeren.”

Stukje verschenen in de Knack vandaag

Astralement vôtre

2011-06-01T15:15:00.008+02:00

De wetenschap der astrologie kwam afgelopen week twee keer in het nieuws. Eerst was er die zaak met dat wc-papier in de Carrefour, waar astrologische symbolen op gedrukt stonden. Het waren zonder meer de gebruikelijke tekens voor Maagd en Steenbok, maar sommige medeburgers vonden sommige krulletjes toch te zeer op de naam van Mohammed lijken. Gelukkig deed Carrefour onmiddellijk een communicatie, en lieten zij weten dat het lasterlijke ontlastingspapier al in 2008 uit de rekken was genomen. Het ziet ernaar uit dat alles nog geregeld zal raken zonder dat er ook maar één druppel bloed aan te pas komt.
En dan was er Neelie Kroes. Haar naam kent iedereen want zij is een van de zes of zeven vicepresidenten van de EU. Van haar ex-man, de oud-burgemeester van Rotterdam en oud-minister Bram Peper, kwamen wij nu te weten dat Neelie graag astrologen raadpleegt voor zij beslissingen neemt.
Of die mededeling zo schokkend is, valt nog te bezien. Reagan en zijn Nancy deden dat ook, Bliar en zijn Cherie ook, en zelfs Mitterrand deed het, misschien buiten medeweten van zijn vrouw.

François raadpleegde graag en frequent Élizabeth. Élizabeth Hanselmann Teissier(Algiers, 1938) is de Duits/Zwitsers-Algerijns-Franse TV-astrologe die haar carrière begonnen was als model voor Coco Chanel, vervolgens poseerde voor ELLE, Vogue, Harper’s Bazaar enzovoort, en later zich tot de wetenschap aangetrokken voelde. Jarenlang was zij op Franse en Duitse zenders graag gezien in astrologische duidingsprogramma’s.
Voor die populariteit was een goede reden: soms deed ze ook goede voorspellingen. Zo wist zij begin 1993 al dat Boudewijn Coburg dat jaar zou aftreden pour raisons de santé.
Critici zijn er altijd –denken we maar aan die kerels van Skepp– en die zullen opmerken dat het mooier, of liever sterker was geweest als Teissier had voorspeld dat Baudouin meteen ook het loodje zou leggen.
Hoe precies moet iemand zich wel uitdrukken? En natuurlijk is er de last der jaren, en soms gaat het astrologische rekenwerk haar niet meer zo goed af. Zo is er recent een soort schaduw gekomen over haar voorspelling dat Dominique Strauss-Kahn un destin présidentiel te wachten stond.
Maar dan zou ik toch willen opmerken dat de 7de april van het jaar 2001, met andere woorden op haar 63ste, deze Élizabeth aan de Sorbonne een doctoraatsthesis heeft verdedigd, en dat zij daar onder het bezielende promotorschap van prof. Michel Maffesoli Docteur en Sociologie geworden is. De titel van haar thesis vertalen, laten we aan een beter man over: Situation épistémologique de l'astrologie à travers l'ambivalence fascination-rejet dans les sociétés postmodernes, maar zij kreeg wel de vermelding très honorable.
We mogen aannemen dat de Skeppmensen nu eventjes zoet zijn, en dat zij in de toekomst de astrologie even ernstig zullen nemen als de sociologie.
...En nu moest het hier eigenlijk over onze Neelie gaan. Door Élizabeth is zij in de verdrukking gekomen. Ik reken op begrip bij de lezer.

Stukje verschenen in de Knack vandaag
.

Geen wonder dat zij weent

2011-05-25T00:01:00.010+02:00

Een mooi trekje van Louis XIV was dat hij zo zorgvuldig toezicht hield op de intellectuele vorming van zijn zoon, de Dauphin. Het was toen nog niet mogelijk om zo’n knaap zogenaamd F-16-piloot te laten worden, maar wel kon je hem al goede teksten laten lezen. Stukken Homerus bijvoorbeeld, Aristofanes, Ovidius, Juvenalis, oudtestamentische dingen, tot Racine toe.
Helaas hebben die klassieke kerels soms uitdrukkingen of passages die voor jeugdige ogen ongeschikt zijn. Dat wist de koning, en dus liet hij gekuiste versies drukken ad usum Delphini.

Deze week stond in het Berlijnse blad Die Welt een weeklacht van een journalist, Marko Martin geheten. Hij vond het ongepast dat alle Duitse kranten, ‘tot zelfs Die Tageszeitung aan toe’, Strauss-Kahn voortdurend in één adem met Casanova noemden. Of ze noemden DSK een Möchtegern-Casanova, een would-be-Casanova. ‘Hiermee doen zij de formidabele Seigneur de Seingalt gruwelijk onrecht aan’, zegt Martin, ‘want fysiek geweld had Casanova nooit nodig.’ En hij wordt lichtvaardig: ‘dat kan men in zijn Mémoires nalezen’.
Het spreekt: de mogelijkheid bestaat dat Martin een gekuiste tekst van de Mémoires heeft gelezen, want de uitgever Brockhaus had al in 1821 het Franse manuscript laten vertalen door een zekere Wilhelm von Schütz, en deze brave ziel had de aanstootgevende passages herschreven of gewoon weggelaten. Zijn Duitse vertaling werd tweedehands vertaald naar het Frans, Engels &c. maar voor een getrouwe uitgave van het manuscript –nu schitterend te zien bij gallica– was het wachten tot 1960, honderd tweeënzestig jaar na Casanova’s dood.
Toch vind ik het aannemelijker dat onze journalist helemaal niets gelezen heeft, het overkomt de besten. De man loopt, wat DSK betreft, ook vooruit op de schuldvraag. Casanova zelf pleit zonder meer schuldig en vertelt over meerdere verkrachtingen. Daarbij was in 1746 ook een groepsverkrachting. Eénentwintig was hij toen, en dit staat al in het tweede van zijn twaalf boeken:

Niet huilen schoonheid, zei onze chef, we doen jou immers geen kwaad. We gaan naar Rialto een glas drinken, en dan brengen we je weer naar huis.

Waar is mijn man?

Morgenochtend thuis zul je hem zien.

Dit antwoord troostte haar, en zo mak als een schaap ging ze met ons mee naar de herberg ‘De Twee Degens’. Daar lieten we in een kamer boven een goed vuur aanmaken, en spijs en drank aanrukken. We namen onze maskers nu af, en zagen onze geschaakte in een hoopje mens veranderen zodra ze onze gezichten zag en onze gedragingen. We hebben haar direct wat moed gegeven met goede woorden en een paar glazen wijn, en dan overkwam haar datgene wat ze kon verwachten. Zoals het hoort, mocht onze chef als eerste haar zijn amoureuze diensten bewijzen, niet zonder eerst met veel beleefdheden haar te bewegen haar weerzin opzij te zetten om zich in het bijzijn van de hele bende aan hem te geven. Zij koos de wijste partij, lachte en liet begaan.

Jacques Casanova de Seingalt

Histoire de ma vie

Volume 2 – Chapitre VII

Robert Laffont, 1993, pp.373-4

Stukje verschenen in de Knack vandaag

Eva, Oscar en Malika

2011-05-18T00:01:00.017+02:00

Wat Eva Brems zaterdag in De Standaard vertelde: We verwachten van de minister niet dat hij vandaag op de Gay Pride met pluimen in zijn kont op een praalwagen gaat staan (…), verdient één paragraafje. Je hoeft niet de slimste van de wereld te zijn, maar een beetje stijl kan geen kwaad. Bij een receptie zul je maar terechtkomen naast een vrouw die plots zulke praat uitslaat. Dan zoek je toch een ander plekje op. Elle n’est pas sortable, zegt de Fransman.

Gelukkig zijn er wel betere dingen. Eind april verscheen bij Fayard (collection Mille et une nuits) een essay van Malika Sorel: Immigration, intégration, le langage de vérité.
In Frankrijk is Sorel een bekende figuur, geregeld op de radio te horen, bijvoorbeeld bij Finkielkraut. Zij is Française van Algerijnse afkomst, ingenieur, en lid van de Haut Conseil à l’intégration.
Haar boek bespreken kan niet in mijn 3000 tekens, maar ik kan wel enkele van haar uitspraken leggen naast wat Oscar van den Boogaard schreef in zijn vrijdagcolumn in De Standaard. Hij bezong een gedroomd Brussel, op het bekende wijsje van de non-identiteit als ideale identiteit.
“Brussel is Europa in het klein. Een verzameling individuen, sterk verschillend van elkaar, vreemdelingen ten opzichte van elkaar, wier individualiteit niet gebukt gaat onder de last van een gemeenschappelijke cultuur of geschiedenis. Eigenlijk zijn ze daarom ideale Europeanen.”
Die historisch-culturele last is ernstig bedoeld. Maar hij moet tot zijn spijt wel melden dat “de jeugd van de vele bevolkingsgroepen in Brussel helemaal niet multicultureel denkt. De verschillende groepen leven niet samen, maar naast elkaar.”
Wat multicultureel denken inhoudt vernemen we niet. Wel is het alweer onze schuld dat er aparte samenlevingen blijken te bestaan.
“Zolang ze de sleutel niet vinden om die Belgische samenleving binnen te gaan blijven ze aan elkaar geklonterd. En koesteren ze negatieve gevoelens over die wereld die hen buitensluit. Waarin rapporten over hen worden geschreven die hen in kaart brengen. Zolang jonge Marokkanen als groep worden behandeld voelt geen enkele van hen zich individueel aangesproken.”

Sorel ziet dat anders: wij moeten definitief breken met elk multiculturalisme en met onze eeuwige boetvaardigheid. Wat wij nu zien, zegt zij, is insertion, invoeging, geen integratie. En integratie moet bovendien tot assimilatie leiden. Ook is dat groepsgedrag hen niet door ons aangepraat: “Veel ongeciviliseerd gedrag komt hieruit voort dat deze kinderen nooit geleerd hebben dat de mens als individu kan bestaan, los van de groep, en dat hij als zodanig respect verdient. In hun ogen bestaat het individu niet.”

Misschien zal Van den Boogaard iets hebben aan wat de Franse strafpleiter Jacques Isorni in 1957 schreef aan François Mauriac, die ook columnist was: “Ik ken niets onaangenamers en ongepasters dan literatoren die, beneveld door trots en koketterie, het gezag gebruiken dat zij met ander werk hebben verworven, om maar lukraak te schrijven over zaken waar zij geen kaas van hebben gegeten.”*

Stukje verschenen in de Knack van vandaag

__________

* Le Monde, 10 juli 1957. Gepubliceerd in: Jacques Isorni, Ainsi passent les Républiques, Flammarion 1959, pp. 62-3.

Toen alles nog goed ging met DSK

2011-05-17T00:28:00.010+02:00

.
RTL, Les Grosses Têtes:

Alors en voyant cette semaine le dodu président du Fonds Monétaire International descendre d’une puissante limousine allemande, flambant neuve, je me suis aussitôt posé la question: est-ce que je vais avoir des moyens d’être de gauche?
Toen ik deze week de mollige voorzitter van het IMF uit een krachtige, gloednieuwe, Duitse limousine zag stappen, stelde ik mijzelf direct de vraag: zal ik wel de middelen hebben om bij links te horen?

Israëlitische uitzending over Heine, 12 mei 2011

2011-05-12T23:58:00.002+02:00

Casanova over Obama

2011-05-11T00:01:00.007+02:00

Bij de laatste lotgevallen van Osama bin Laden doet zich het ongewone verschijnsel voor dat we er geen beelden van hebben. Sommigen betreuren dit. Rudi Vranckx vindt het zelfs dom van de Amerikaanse regering om ons die te onthouden. En zeker, beelden kunnen nuttig zijn, maar vaker nog doen ze af aan de echtheid van een gebeurtenis.
Zo is het niet raadzaam om beelden te geven van het monster van Loch Ness, of van Mariaverschijningen, vliegende schotels en dergelijke, want die zouden meer gelovigen doen twijfelen dan ze ongelovigen kunnen overtuigen.
Ook bij echte gebeurtenissen kunnen ze soms beter achterwege blijven. Misschien een slecht voorbeeld, maar neem een betoging waarbij men het wenselijk acht dat er ongeveer 34000 man zou meelopen: niemand zal het dan in zijn hoofd halen om duidelijke foto’s te publiceren, genomen vanaf een hoog balkon met uitzicht op een brede avenue. Dan krijg je pas gezeur. Veel beter kun je het overeengekomen aantal gedurig herhalen, zodat het vanzelf waar wordt.
Iets dergelijks geldt voor de gebeurtenissen in Abbottabad: nu gelooft 95 percent van de mensen dat Osama bin Laden voor 99,9 percent dood is. Met foto’s erbij zouden die cijfers zakken.

Een andere kwestie is of Barack Obama moreel gesproken het recht wel had om Osama uit te schakelen. Ethici twijfelen. De een vindt van wel, de andere van niet. Nu kun je in zulke gevallen bij Machiavelli te rade gaan, of bij Mazarin, Gracián of nog andere auteurs, maar ik stel voor dat we Casanova aan het woord laten.
Volgens hem moet Obama niet te biecht gaan. Bij een vorst primeert de staatsraison op de persoonlijke moraal en dus moet hij zijn zielenheil opzij kunnen zetten en bereid zijn om “le plus petit de tous les péchés mortels” te begaan:

[…] het ongeluk van het arme mensdom wil dat een devote koning nooit iets zal ondernemen dat verder reikt dan wat zijn biechtvader hem toestaat, en het is duidelijk dat diens grootste interesse nooit naar het heil van de Staat kan uitgaan, want zoals de religie ineenzit, staat zij haaks daarop. Wie hier opmerkt dat een wijze koning in de biechtstoel met geen woord zal reppen over staatszaken, die kan ik gelijk geven, maar over een wijze koning heb ik het niet, want als die dat wel was dan hoefde hij, christenmens zijnde, maar één keer per jaar te biecht te gaan, en de stem van zijn biechtvader uitsluitend te horen als deze de woorden uitspreekt om hem de absolutie te geven.

Als de koning behoefte heeft aan een gesprek, om door die man zijn twijfels te laten wegnemen, dan is hij een dwaas. Twijfels en gewetensbezwaren dat is één en hetzelfde, en iemand dient zijn godsdienst te kennen voor hij ter biecht gaat. Geen kwestie van twijfels of van gesprekken met de biechtvader.

Lodewijk XIV was de grootste koning op aarde geweest –groter dan Frederik II, koning van Pruisen, zoals Frankrijk zelf groter is dan Pruisen– als hij niet de zwakte had gehad om met zijn biechtvaders te kletsen.

Jacques Casanova de Seingalt

Histoire de ma vie, tome XI

Stukje verschenen in de Knack van 11 mei.

Allebei flink (uit)getikt

2011-05-04T00:01:00.002+02:00

In de Dikke van Dale staan vanzelfsprekend niet enkel oude woorden en uitdrukkingen, maar ook moderne. Naast een ruraal woord als ‘afrossing’ bijvoorbeeld, kreeg tevens ‘bashing’ een plekje. De betekenis is ongeveer dezelfde: het inbeuken op, afgeven op, uithalen naar iemand of iets. Samenstellingen zijn mogelijk, en Van Dale geeft: ‘CDA-bashing’. Een ander letterwoord kan natuurlijk evengoed, en zo hoorden we in een 1 mei-toespraak dat er velen zijn die aan zelfcensuur doen, en daardoor te weinig aan ‘N-VA-bashing’.
Louis Tobback zal zich niet geviseerd voelen, en de schilder Luc Tuymans vermoedelijk evenmin.
Ter gelegenheid van Art Brussels zat Tuymans donderdag in een radiogesprek, samen met nog een artiest, de Brusselaar Angel Vergara. Deze Vergara komt met zijn werk in het Belgisch paviljoen op de Biënnale van Venetië, en hij had Tuymans uitgekozen als tentoonstellings-commissaris, een soort curator.
Nu zijn artiesten niet enkel met hun verfjes in de weer, zij hebben ook meningen over de politieke toestand. En omdat al hun gedachten per definitie belangrijk zijn, vroeg Klara-presentatrice Annemie Tweepenninckx aan de heren hoe zij de regeringsformatie zagen evolueren.
Tuymans drukte zich cryptisch uit:
“Niet hé, niet geloof ik he! Ik denk dat dit gewoon het bewijs is van een politiek die nefast is voor dit land. Ik heb het ook al ettelijke keren gezegd, ik ben er ook op aangepakt door spam op heu, die ik dan binnenkreeg via Facebook of whatever, waar mensen zover gaan als: we zullen het werk van mijnheer Tuymans op een groot plein zetten, het dan in brand steken en daarrond een groot Vlaams volksfeest maken bijvoorbeeld …dat was de kraste dan wel. Maar in ieder geval is hiermee eigenlijk bewezen dat er niets bewezen is. En ik vind het een zeer onconstructief punt, en ik vind het ook hallucinant wat de CD&V heeft gedaan. Zichzelf politiek zelfmoorden als een van de oudste politieke families in België, met iets dat ze dan zelf hebben uitgevonden. Dat is toch onmenselijk of wat?”
Om eerlijk te zijn, mijn invoelingsvermogen is te klein om deze boodschap exact te vatten, maar daarna was Vergara aan de beurt, en die was duidelijker:
“Eh bien, eh bien je pense que si effectivement, si monsieur Bart De Wever arrivait un jour à la tête de ce pays, c’est très dangereux dans le sens où, par exemple si ça arrivait demain, mais, j’aurais beaucoup de chances de pouvoir partir à Venise sans mon commissaire, qu’on pourrait retrouver comme Ai Weiwei en prison, tout simplement.”*
Dat ging zelfs Tuymans wat ver, en als goede commissaris probeerde hij zijn pupil voor de belachelijkheid te behoeden, al sloot hij toch niet uit dat zijn standpunten hem in de kerker konden brengen.
“Bwa, zover zal ik, zal het denk ik niet gaan, hoop ik. Maar ik was wel, enfin, ik ben nog steeds bevriend met Ai Weiwei, dus wie weet?”
Inderdaad, ook een artiest die door het establishment vertroeteld wordt, kan een romantisch verlangen koesteren naar sterkere bewijzen voor zijn relevantie.

Stukje (licht verminkt) verschenen in de Knack van 4 mei
.

_______________
* “Wel, wel ik denk dat als mijnheer Bart De Wever op een dag echt aan het hoofd van dit land zou komen, dit zeer gevaarlijk is, in die zin, dat mocht dit bijvoorbeeld morgen het geval zijn, kijk, dan heb ik een goede kans om naar Venetië te kunnen gaan zonder mijn commissaris, die je, zoals Ai Weiwei, simpelweg in de gevangenis zou kunnen aantreffen.”

Paardenstront

2011-04-29T16:53:00.036+02:00

J‘avais eu l’occasion de voir personnellement certaines cérémonies londoniennes, parmi lesquelles l’annuelle Trooping the Colours où l’impression la plus désagréable est donnée par les chevaux, dressés pour tout sauf pour s’abstenir de faire leurs besoins légitimes; peut-être à cause de l’émotion, ou des lois naturelles, mais la reine dans ces cérémonies avance toujours dans une mer de fumier, parce que les chevaux de la Garde ne peuvent pas s’empêcher de parsemer le parcours d’excréments. D’ailleurs, s’occuper des chevaux est une activité très aristocratique, et, pour un aristocrate anglais, le fumier de cheval fait partie des matières les plus familières.
On n’a pas pu échapper à cette loi pendant le royal wedding. Mais ceux qui ont regardé la télévision ont remarqué que ce fumier chevalin n’était ni sombre, ni brun, ni inégal, mais se présentait toujours et partout dans un ton pastel, entre le beige et le jaune, très lumineux, de façon à ne pas attirer l’attention et à s’harmoniser avec les couleurs tendres des vêtements féminins. On a ensuite lu (mais on pouvait facilement l’imaginer) que les chevaux royaux avaient été nourris pendant une semaine avec des pilules spéciales, pour que leurs excréments aient une couleur télégénique. Rien ne devait être laissé au hasard, tout était dominé par la retransmission.

Umberto Eco

La Guerre du Faux, pp.213-4
Grasset & Fasquelle, 1985

Ik had voordien al de gelegenheid om bepaalde Londense ceremonieën met eigen ogen te zien, waarbij het jaarlijkse Trooping the Colour, en de meest onaangename indruk geven daar de paarden, die op alles gedresseerd zijn behalve op het verzaken aan hun legitieme behoeften; misschien als gevolg van de emotie, of door wetten der natuur, maar bij deze ceremonieën schrijdt de koningin steevast door een zee van mest, omdat de paarden van de Guards het niet kunnen nalaten om het parcours met excrementen te bezaaien. Nu, zich met paarden bezighouden is een heel aristocratische activiteit, en voor een Engelse aristocraat behoort paardenmest tot de hem meest vertrouwde dingen.

Aan deze wet was ook bij de royal wedding geen ontkomen. Maar wie televisie keek, heeft opgemerkt dat deze paardenmest noch donkerkleurig, noch bruin, nog geschakeerd was, maar zich altijd en overal in pasteltinten voordeed, tussen het beige en het geel in, heel helder, op een manier die niet de aandacht zou trekken maar met de zachte kleuren van de dameskleedjes juist zou harmoniëren.

Later heeft men gelezen (maar dat kon men ook makkelijk verzinnen) dat de koninklijke paarden een volle week speciale pillen als voer hadden gekregen, zodat hun excrementen een telegenieke kleur zouden hebben. Niets mocht aan het toeval worden overgelaten, alles stond in het teken van de uitzending.

Tobback zijn vocabulaire

2011-04-26T15:11:00.026+02:00

Als in het sierlijke derde bedrijf van een corrida, namelijk de faena de muleta, al na enkele passen de stier zodanig slim en gevaarlijk voor de dag komt dat hij de matador in een lastig parket brengt, dan zeggen de aficionados dat het een beest is dat Grieks en Latijn kent.
Een opvallend verschil met de Belgische politieke arena, waar je met enkel wat Latijn al aardig je mannetje kunt staan. Nil volentibus arduum, acta est fabula, enzovoort.
Tenminste, tot voor kort was dat zo, want de laatste tijd zien we hier en daar ook een woord Grieks opduiken. Latijn alleen volstaat niet meer om de stand der onderhandelingen te beschrijven.
Voor een paar weken was hier de nuttige platoonse term 'theatrocratie' aan de orde, en deze week komt Mark Eyskens aanzetten met de analyse: ‘De Wever is een demagoog die we te slaafs hebben gevolgd'.
‘Te’ is nooit goed inderdaad, maar wat ons interesseert is dat woord demagoog. Δημαγωγός, van ‘demos’ en ‘ago’, het volk leiden, misleiden. Hij had dus net zo goed ‘volksmenner’ kunnen zeggen, maar dat klonk Eyskens, die katholiek is, waarschijnlijk te rechtuit of te duidelijk in de oren.
Misschien is Louis Tobback wel een van de laatsten om te geloven dat politieke analyses het zelfs zonder Latijn moeten kunnen stellen: ‘We gaan dikke nek De Wever stoppen’. Klinkt een tikkeltje boers, en zeker de fijngevoelige Stefan Hertmans zou van een scheldterm spreken, maar Louis vindt dat hij zich dat mag permitteren.
Eyskens drukte zich nog erudiet en beleefd uit, maar bij zijn burgervader constateren we een gebrek aan opvoeding, een apaideusia zou Aristoteles zeggen. Wellicht geven sommigen, die het Grieks nog wat vreemd vinden, de voorkeur aan een term als ‘decorumverlies’ en daar valt ook wat voor te zeggen, al heeft hij niets met opvoeding van doen, noch die van Louis noch die van gelijk wie. Meestal is een dergelijk verlies een vervelend bijverschijnsel van het voortschrijden der jaren. Tenslotte is Louis een ontwikkeld man, daar kan het niet aan liggen.
Maar ontwikkeling is nog geen opvoeding, zoals Baltasar Gracián zegt in zijn “Handorakel en de Kunst van de Voorzichtigheid” van 1647 (vertaling Theo Kars): “Er bestaat gewoon plebs en ontwikkeld plebs, wat erger is. Dit soort heeft dezelfde eigenschappen als het gewone, zoals de scherven van een gebroken spiegel, maar het is schadelijker. Het kraamt onzin uit, levert onbeschofte kritiek, is een bondgenoot van de Laster. Men dient geen aandacht te schenken aan wat het meedeelt en nog minder aan wat het voelt. Het is belangrijk het op te merken, teneinde zich ervan los te maken.”
De onbeschoftheid dus niet, maar wat beide heren wél gemeen hebben, is dat hun uitspraken getuigen van een groot ongeduld. Zij zijn hun zenuwen niet meer meester. “Geduld”, meent Schopenhauer, “is het kenmerk van de ware dapperheid”.
Helaas gaat ook het geduld met de leeftijd achteruit, samen met de kracht om scherp te analyseren. Ter vervanging kan de verleiding dan groot worden om termen als “dikke nek” of “demagoog” rond te strooien.

Gepubliceerd in de Knack van 27 april.