Gérard Depardieu en de goede media

Om Gérard Depardieu was vóór een paar weken veel te doen. De ereburger van Estaimpuis had schandalige dingen gezegd die niet enkel dat Waalse dorp, maar heel Frankrijk dooreen hebben geschud, en vervolgens heel de wereld.

Het programma Complément d’Enquête van France Télévision had die zaak aan het licht gebracht, en zonder enige faktsjekking namen alle media, ook hier, dat voor waar aan. Het kwam tenslotte van een betrouwbare staatszender.

Niet alleen verloor Gérard daarna het ereburgerschap van Estaimpuis, maar ook dat van Québec, en wilde de Franse minister van cultuur, Rima Abdul Malak (inmiddels vervangen) hem zijn Légion d’Honneur afnemen, wat gelukkig niet binnen haar bevoegdheid viel.

Yann Moix, maker van de film met de bewuste uitspraken, zegt echter dat Complément d’Enquête bedrog heeft gepleegd, en nu moet de Franse audivisuele toezichthouder daarover oordelen. Moix gaf uitleg bij CNews: 

Pascal Praud: France2 beeft. France Télévision beeft. Yann Moix was vanmorgen bij ons. Zie maar wat hij me zei: ze hebben de montage gemanipuleerd, zowel het beeld als het geluid. Yann Moix zegt dat, waar Gérard Depardieu "madame" zei, ze het vervangen hebben door "fifille".
(panel) Kan zoiets?
Praud: Natuurlijk kan dat, in een klankmontage kun je doen wat je wilt. Neem ik u mee naar de montagekamer? Dus als dat waar is, áls het waar is, dan verdwijnt Complément d'enquête natuurlijk, én het management dat dit toedekt...
(panel) Het is meer dan ernstig.
...en duidelijk nog steeds de beelden niet wil geven, en dit dus al weken toedekt. Ik zeg erbij: dat is het standpunt van Yann Moix, hé! Luisteren we naar Yann Moix, maar als deze dingen waar zijn, dan dreigt er wat om te gaan. Yann Moix, die vanmorgen bij ons was over dit onderwerp:

Praud: Het moment van de waarheid nadert, het Laatste Oordeel wordt om zo te zeggen weldra geveld. Er komt hommeles bij France Télévision en er zullen misschien koppen rollen.
Yann Moix: Ik kan u maar één ding zeggen, en dat is dat we van Arcom verwachten dat ze teruggave van mijn film eisen, zodat we de versie in de stoeterij [plaats van opname] kunnen vergelijken met de versie die is uitgezonden in Complément d'enquête.
Praud: Want a priori, als ik uw advocaat goed heb begrepen, is er geknoeid met de montage, is er geknoeid met het geluid van de montage...
Moix : Een "madame" werd vervangen door een "fifille", en er werd ingezoomd op een kind, terwijl Gérard Depardieu – ik was op de set, het is mijn film – zei wat hij zei over een vijfendertigjarige vrouw. Ik zeg niets meer, het is misbruik van vertrouwen, het is oplichterij, het is bedriegerij. En nu zeg ik geen woord meer.

Praud: Omdat iedereen commentaar had op deze zogenaamd geseksualiseerde beelden, tot François Hollande toe, die op France Inter zijn veroordeling kwam uitspreken...
(panel) Natuurlijk.
...hij, schaamteloos en altijd klaarstaand om iedereen te veroordelen zonder de feiten af te wachten, en als dat het geval is...

 

Pascal Praud : France2 tremble. France Télévision tremble, et Yann Moix était avec nous ce matin. Vise ce qu’il dit, c’est à moi qu’il le dit. Ils ont manipulé le montage, à la fois avec l’image, mais aussi avec le son. Yann Moix dit que quand Gérard Depardieu dit «madame» ils ont remplacé le madame par «fifille».
(panel) C’est possible ça ?
Bien sûr que si, dans un montage son tu fais tout ce que tu veux. Un montage son, je vous emmène en salle de montage. Donc si c’est vrai, si c’est vrai, Complément d’enquête évidemment saute, la direction qui a couvert ça...
(panel) C’est gravissime.
...qui ne veut toujours pas donner les images manifestement, donc qui couvre ça depuis des semaines,.. je peux vous dire que c’est la position de Yann Moix hein! On va l’écouter Yann Moix, mais si telles sont les choses avérées, ça risque de bouger. Yann Moix qui était ce matin avec nous sur ce sujet.

 -----

Praud : L’heure de vérité approche, le Jugement Dernier d’une certaine manière est quasiment en place, et ça va faire du bruit à France Télévision, et des têtes vont peut-être tomber.
Yann Moix : Je peux vous dire une seule phrase, c’est que nous attendons de l’Arcom, que l’Arcom exige la restitution de mon film, pour comparer la version dans le haras avec la version qui pour l’instant a été diffusée dans Complément d’enquête.
Praud : Parce que, a priori, si j’ai bien écouté votre avocat, le montage a été bidouillé, le son du montage a été bidouillé...
Moix : Un «madame» a été remplacé par un «fifille», et ils ont zoomé sur une enfant, alors que Gérard Depardieu – j’étais sur le tournage, c’est mon film – a tenu ses propos sur une femme de trente-cinq ans. Je n’en dirai pas plus, c’est un abus de confiance, c’est une escroquerie, c’est une arnaque. Je ne dirai pas un mot de plus.

 ----- 

Praud : Parce que tout le monde a fait son commentaire sur cette séquence dite sexualisée, jusqu’à François Hollande à France Inter qui est venu condamner...
(panel) Bien sûr.
...lui, allègrement, toujours prêt à condamner les uns et les autres avant d’avoir d’autres éléments, et si tel est le cas...

De gefilterde democratie

In Frankrijk had men bij presidentsverkiezingen een systeem waarbij iedereen die zich verkiesbaar wilde stellen 100 ‘peetschappen’ moest voorleggen. Later werden er dat 500. Burgemeesters, senatoren, volksvertegenwoordigers, leden van regionale raden, gezagsdragers, lokale verkozenen enzovoort kunnen hun handtekening zetten onder de naam van een kandidaat. Bedoeling was om schertsfiguren de pas af te snijden. De handtekening van die mensen was geen politieke stellingname, en betekende dus niet dat men akkoord ging met de standpunten van een kandidaat. Bovendien gaven zij hun steun anoniem.

500 handtekeningen verzamelen was nooit een probleem voor mensen die vele verkozenen achter zich hadden en een partijapparaat. Voor andere kandidaten is het moeilijker. En nu mag François Hollande als president wat bleek zijn uitgevallen, niemand zal ontkennen dat hij een sluwe vos is. Hij zag de macht van de partijen afkalven, de ledenaantallen instorten, en kwam op het idee om die anonimiteit af te schaffen. Hij deed dat met de nobele bedoeling de transparantie te bevorderen.

Inderdaad kan een lokale burgemeester wel vinden dat bijvoorbeeld Marine Le Pen, die hij niet goedkeurt, toch het democratische recht moet hebben om zich kandidaat te stellen, maar nu hij voor zijn handtekening ter verantwoording kan worden geroepen – door zijn kiezers, én door hiërarchisch hogere besturen waar zijn gemeente financieel afhankelijk van is – zal hij wel twee keer nadenken voor hij tekent.

Bij de aanstaande verkiezing ondervinden nu drie ernstige kandidaten problemen: op rechts Le Pen en Zemmour, en links Mélenchon. In de peilingen halen de eerste twee vijftien of veertien procent, soms iets meer, en Mélenchon iets minder. Wie geen probleem heeft is Anne Hidalgo, partijgenote van Hollande, maar helaas schommelt zij tussen de anderhalf en vier procent van de stemintenties, al heeft ze ook even een piek van bijna vijf procent gehaald. De groenen blijven netjes onder de drie. Hidalgo verklaarde pas nog dat ze die regeling van Hollande uitstekend vindt.*

En dan mocht Chirac wel zeggen: Les sondages, ça va et ça vient comme la queue du chien, maar constante verschillen van tien procent of meer vertellen wel iets. Voor iedereen die zich bij verkiezingen nog iets voorstelt, is het een schrikbeeld mochten de genoemde drie hun handtekeningen niet weten te verzamelen. Wie daarna president wordt, kan op geen enkele democratische legitimiteit bogen. Zelfs l’emmerdeur Macron lijkt hier niet het schijt aan te hebben, om even in zijn taalregister* af te dalen, want op de achtergrond spoort hij 'zijn' mensen aan om toch maar hun poot te zetten.

Hieronder verduidelijkt Guillaume Peltier*** bij CNews wat de bedoeling was van Hollande met zijn 'transparantie'. Ik weet niet of dit in onze media al correct werd geduid.

Sonia Mabrouk : Op onze zender heeft hij [Zemmour] deze week een ware oproep gedaan – ik wil niet zeggen dat hier een zekere ontreddering uit spreekt, maar we vroegen hem of hij de zaken niet wat dramatiseerde. Nee, zei hij, ik heb 300 of 331 peetschappen. Betekent dit dat het avontuur mogelijk al eindigt nog voor het zou beginnen?
Guillaume Peltier : Er zitten alvast twee dingen in uw vraag. Een eerste: de limietdatum is vier maart. We hebben dus twee maand om dat gevecht om de stemmen te winnen, en ik zal hem daarbij helpen. François Hollande schafte hierbij de anonimiteit af, en daardoor is die neutrale filter een militante filter geworden, om moedige figuren te beletten zich voor te Fransen te presenteren.

_________

* Ze haalt nu 2% (noot van 21 januari).

** «Je ne suis pas pour emmerder les Français. Je peste toute la journée contre l’administration quand elle les bloque. Eh bien, là, les non-vaccinés, J’AI TRES ENVIE DE LES EMMERDER, et donc on va continuer à le faire jusqu’au bout, c’est cela la stratégie.»

*** Tot voor kort volksvertegenwoordiger voor Les Républicains, waar hij ook ondervoorzitter van was, maar hij koos de kant van Zemmour, nadat zijn partij de Macroncompatibele Valérie Pécresse als presidentskandidaat had aangewezen.

Hidalgo had een te grote zaal gehuurd voor haar meeting... er waren een paar honderd toehoorders,

maar zij heeft intussen wel 2000+ hantekeningen.

In Cannes had Zemmour een zaal van 4000 plaatsen gehuurd, maar die was te klein...

Sonia Mabrouk : Sur notre antenne cette semaine il a lancé un véritable appel – je ne dirais pas qu’il y a une forme de détresse mais on lui a demandé s’il ne dramatisait pas la situation. Non, a-t-il répondu, j’ai 300 ~ 331 parrainages. Ça veut dire que l’aventure peut s’arrêter avant qu’elle n’ait commencé ?

Guillaume Peltier : D’abord il y a deux choses dans votre question. Le première chose: la date limite c’est le quatre mars. Nous avons donc deux mois pour remporter cette bataille des suffrages, et je vais l’y aider. Ce filtre neutre – à cause de François Hollande, qui a mis fin à l’anonymat – est devenu un filtre militant, pour empêcher des personnalités courageuses de se présenter devant les Français.

Ter herdenking van de islamaanslag in de Bataclan

Éric Zemmour gaf daarnet een snijdend antwoord aan François Hollande die eerder op de dag een nietszeggende verklaring aflegde:

Wat ik net verwijt aan François Hollande, en wat ik al jaren verwijt aan alle publieke gezagsdragers is dat ze niet willen beseffen dat er op onze eigen bodem een beschavingsoorlog tegen ons wordt gevoerd. President van de Republiek zijn, dat is niet alleen maar witte marsen organiseren, dat is niet enkel – zoals mijnheer Hollande zegt – ‘geen verdeeldheid willen zaaien onder de Fransen’. Het is de Fransen beschermen als men hen de oorlog aandoet. Het is niet enkel kaarsen aansteken en grote manifestaties organiseren met alle staatshoofden van de wereld. Het is de Fransen verdedigen tegen de oorlog die tegen ons wordt gevoerd.

Éric geeft raad aan Conner

Aansluitend bij de podcast van Jean-Pierre Rondas:

 

In Frankrijk heb je partijen als ‘Les Républicains’, ‘Les Centristes’, ‘La France insoumise’, ‘La République en marche’ enzovoort, en nu zou François Hollande, de bekende voorzanger bij de uitvaartdienst voor de socialisten, een nieuwe naam willen voor zijn partij. Hij kwam met het verrassende ‘Les socialistes’.

Het begrip ‘partij’ is inderdaad besmet… maar in elk geval heeft hij die naam niet koudweg ergens gestolen.

Zoals over alles heeft Zemmour hier zijn ideeën over, maar in dit geval zou ik die onbeschaamde vlegel Conner R. toch willen aanraden even naar hem te luisteren.

Dat is een oude geschiedenis bij de socialistische partij. In 1995 herinner ik mij, had Lionel Jospin al een naamsverandering voorgesteld. En François Mitterrand die toen nog in leven was – het waren zijn laatste maanden – had hem dat afgeraden en aan de socialisten gezegd:

‘Dat is al honderd jaar een bekende naam en die moet niet veranderen, dat dient nergens toe.’ Ziet u, het is een oude geschiedenis. Ik denk dat van naam veranderen weinig helpt om die logica van het verdwijnen van de socialistische partij in te dijken.

 

C’est une vieille histoire pour le parti socialiste. En 1995 je me souviens que Lionel Jospin déjà avait proposé un changement de nom. Et François Mitterrand qui était encore vivant, qui vivait ses derniers mois, le lui avait déconseillé, et avait dit aux socialistes : ‘C’est un nom connu depuis cent ans et il ne doit pas être changé, ça ne sert à rien.’ Donc, voyez, c’est une vieille histoire. Je pense que changer de nom ne sert pas à grand-chose pour endiguer cette logique de disparition du parti socialiste.

De Fransen zullen Macron niet zo snel weghonen als Hollande.

‘Le peuple,’ zei Rivarol ‘ne voulait pas la Révolution, il n'en voulait que le spectacle.’ Het volk wilde niet de Revolutie, alleen het schouwspel ervan. Een mooie opmerking, en ze geldt nog.

Een eigentijds schouwspel is het politieke debat, en in Frankrijk meer dan elders. Er vallen geen doden bij, de acteurs spelen hun rol en verkopen esprit, briljant soms, maar dat neemt niet weg dat er al eens een waar woord valt. Bij ons gaan je tenen krullen van verveling maar in Frankrijk maakt een half zinnetje soms een kwartier goed.

Te gast bij Natacha Polony en Élisabeth Lévy in hun «Droit de question!» – eerstgenoemde is een bekende radio- en tv-commentatrice en de tweede is hoofdredactrice van het blad Causeur – te gast waren dus Jean-François Kahn, oprichter van Marianne, nu schrijvend voor de Huffington Post, en Basile de Koch, auteur en chroniqueur bij datzelfde Causeur. Ze vroegen zich af of ‘links’ nog een toekomst had na de catastrofale verkiezingen. Vanzelfsprekend kwam er geen antwoord op die vraag, een voorwendsel om wat te babbelen tenslotte en geen mens die een antwoord had verwacht, maar toch beviel het gesprek me. Vooral om één klein half zinnetje van Basile.

Élisabeth Lévy: Eerst dit: over Macron hebben we nog maar heel weinig gezegd. Heeft Macron, door een deel van links op te slorpen, de tegenstelling links-rechts niet als achterhaald weggezet?

Basile de Koch: Is het niet eerder andersom? Is het niet de opeenstapeling van de vadsige koning Chirac, van de hysterische Sarkozy en van mijnheer niemendal Hollande die er ten slotte voor heeft gezorgd dat rechts is leeggelopen, dat links is leeggelopen? Dat was toch dienstig om president Macron aan de macht te brengen, lijkt me.

Élisabeth Lévy: Hij heeft dan wel de helft van de PS bijeengeschraapt, en de helft van de UMP.

Basile de Koch: Men moet de zaken in de juiste volgorde zien, voorzitster! Vanaf het moment dat Sarkozy is afgegaan, en Hollande is afgegaan, mag je toch zeker zeggen dat de rechtse kiezers en de linkse kiezers een beetje de moed hebben laten zakken, als er dan op de tijd van één maand een eikel arriveert die zegt: ik ben niet enkel jong en mooi, maar daarbij nog eens rechts én links, je hebt maar te kiezen…

Élisabeth Lévy: ’t Is waar.

Basile de Koch: …zoiets kan werken.

Jean-François Kahn: En een zaak die we ook niet mogen vergeten is dat hij 24% haalde. En tussen haakjes, die 24% was…

Basile de Koch: Ja, in de eerste ronde al.

Jean-François Kahn: …was wel bezien het latente centristische kiespubliek, aan welk men een bipolariteit heeft opgelegd waarvan het niet wilde weten. En door de institutionele dwang [door het kiessysteem] werd hen dus belet stelling te nemen, zich uit te drukken, en toen ze de mogelijkheid daartoe kregen, kwamen ze uit op 24%.

Basile de Koch: Nu dacht ik dat het 25% was. U hebt zich voor één procent vergist ziet u…

Élisabeth Lévy: Dat is heel goed, een heel goede [xxx].

Jean-François Kahn: Gewoon kijken volstond. Maar ik herhaal wat ik daarstraks heb gezegd: het ware probleem waar we mee te… u zult zien, is dat er vandaag een linker- en een rechterzijde bestaat, meer dan ooit. Maar een rechts…

Natacha Polony: Bent u zeker dat we vandaag een linker- en rechterzijde zien?

Jean-François Kahn:  Nee, die rechterzijde is radic… is laten we zeggen een karikaturale rechterzijde, en de linkerzijde is [xxx].

Basile de Koch: En een karikaturaal centrum.

Jean-François Kahn: Ja, dat ook. Een karikaturaal centrum komt voor, dat hebben we gezien onder de Vierde Republiek maar...

Basile de Koch: Nu is die wel aan de macht…

Jean-François Kahn: …maar dat lag anders.
Basile de Koch: …maar niet zonder elegantie.

Dat laatste is nog belangrijker dan wat voorafging: Fransen willen graag een presentabele president, iemand waarmee je voor den dag kunt komen, 'un type sortable'. Niet zo'n gefrustreerde Sarkozy, of een Hollande op een scootertje.

«La gauche a-t-elle un avenir?»  (na 1u09'50")

Élisabeth Lévy: La première chose : on a très peu parlé de Macron. Est-ce que Macron – en absorbant disons une partie de la gauche – n’a pas, disons rendu le clivage droite-gauche caduc?
Basile de Koch: Est-ce que c’est pas l’inverse ? Est-ce que ce n’est pas l’empilement du roi fainéant Chirac, de l’hystérique Sarkozy, et de monsieur rien du tout Hollande, qui a fait que finalement la droite s’est dégonflée, la gauche s’est dégonflée ? Et ça, ça a été quand même utile pour faire arriver au pouvoir le président Macron il me semble.
Élisabeth Lévy: Il a quand même ramassé la moitié du PS et la moitié de l’UMP.
Basile de Koch: Il faut faire …il faut voir les choses dans l’ordre, présidente ! À partir du moment où, bon, Sarkozy a foiré et Hollande a foiré, et bien c’est sûr que les électeurs de droite et les électeurs de gauche …ils sont un peu découragés quant à un gland qui arrive en un mois en disant non seulement je suis jeune et beau, mais en plus je suis et de droite et de gauche, et t’as qu’à voir…
Élisabeth Lévy: C’est vrai.
Basile de Koch: …ça peut marcher.
Jean-François Kahn: Et un fait qu’il ne faut pas oublier non plus c’est qu’il a fait 24%. Et 24%, entre parenthèses…
Basile de Koch: Oui mais dès le premier tour.
Jean-François Kahn: …c’était en vérité l’électorat centriste latent, à qui on a imposé une bipolarité dont il ne voulait pas. Et donc par la violence institutionnelle, on les empêchait de se prononcer, de s’exprimer, et quand ils ont eu la possibilité de s’exprimer ils se sont retrouvés à 24%.
Basile de Koch: Moi je croyais qu’il avait 25, vous voyez que vous vous êtes trompé d’un pourcent.
Élisabeth Lévy: C’est très bien, très bonne [évaluation?].
Jean-François Kahn: Il suffisait de voir. Mais je vous répète ce que j’ai dit tout à l’heure : le vrai problème auquel on a eu… vous allez voir, c’est qu’aujourd’hui il y a la droite et la gauche, il n’y en a jamais eu autant. Mais une droite…
Natacha Polony: Vous êtes sûr qu’il y a la droite et la gauche aujourd’hui?
Jean-François Kahn: Non, c’est une droite radic… une droite caricaturale disons, et une gauche [xxx],
Basile de Koch: Et un centre caricatural.
Jean-François Kahn: Oui, aussi, ça existe un centre caricatural, on l’a vu pendant la Quatrième République…
Basile de Koch: Là, c’est au pouvoir…
Jean-François Kahn: …mais c’est pas la même chose.
Basile de Koch: …mais non sans élégance.

Overzicht van de Franse binnenlandse pers

Wat je vandaag bij ons in het nieuws en in de kranten vaak hoort of leest, zijn politici die zich verontschuldigen voor dingen die ze op hun kerfstok hebben, of voor dingen die ze op Twitter of elders verteld hebben, die ze verkeerd ingeschat hebben, of die slecht zijn overgekomen enzovoort. Soms, maar dat is uitzonderlijk, gaat  het ook over ernstige zaken, zoals misdaden tegen de mensheid of militaire ingrepen die verkeerd uitpakten. In elk geval maken politici dan ook goede voornemens, want zonder leidt berouw niet tot vergiffenis.
In andere landen gaat dat niet anders, het lijkt wel een mondiale plaag. Dat verontschuldigen is een stijlfiguur geworden, en als ergens één journalist een politicus ertoe kan bewegen, dan volgen al snel al zijn vakbroeders. Dat is met veel journalistieke dingen het geval, denken wij bijvoorbeeld aan het onnozele format van het fact checken, dat ze nu ook overal ter wereld hebben.
Maar goed, als dat in Frankrijk gebeurt is het toch wat vermakelijker en sierlijker dan elders, zeker als Natacha Polony op Europe1 het persoverzicht verzorgt:

Et oui, le confessionnal est par les temps qui courent le lieu le plus fréquenté de la République, s’amuse Jean-Louis Hervois dans la Charente Libre. Les journalistes y font office de curés – sauf à raconter les secrets sur tous les toits. François Hollande s’y révèle donc comme un pénitent ardent à dénoncer ses fautes. Toujours plein de bonnes résolutions, il résiste mal à la tentation ...du mensonge, cet accommodement avec les réalités qui offre la survie en politique.

Het is niet anders: in deze tijden is de biechtstoel de drukstbezochte plek in de Republiek, spot Jean-Louis Hervois in de Charente Libre. De journalisten spelen er voor pastoor – behalve dat ze de geheimen van alle daken schreeuwen. Gebrand om zijn fouten te bekennen, ontpopt François Hollande zich daar dus als boeteling. En al zit hij altijd vol goede voornemens, hij weerstaat moeilijk aan de verleiding van ...de leugen, dat akkoordje met de werkelijkheid dat in de politiek voor overleving zorgt.


PS: vandaag gaat Libération door over de desastreuze bavardages van de president, die in ademnood giftigheden over medestanders verspreidt. Hij heet daar: 'un esprit tranchant prisonnier d’un corps rond'. Ook noemde Hollande het justitieapparaat een «institution de lâcheté», woorden waar het Élysée geen commentaar bij geeft, maar ze evenmin ontkent.

«Être Charlie» zal niet volstaan

Zes stellingen over de wereldvreemdheid van onze bestuurders:

«être Charlie» zal niet volstaan

Vincent Coussedière

1) Vandaag trouw zijn aan Charlie, betekent breken met de eensgezindheid en de oppervlakkige weldenkendheid, breken met de identificatie van «Je suis Charlie». Die slogan rammelt in elk van zijn termen. Het draait niet om 'ik', maar om 'wij', hetgeen het verschil uitmaakt tussen de individuele identificatie van een 'toeschouwer' en een politieke reactie, die per definitie collectief is. Het gaat ook niet om 'zijn', waarbij men zich via een denkbeeldige identificatie in de plaats van het slachtoffer stelt. Het gaat om 'handelen' en wel ageren tegen hen die zichzelf onze vijanden noemen. En vervolgens gaat het niet enkel om Charlie, maar ook over politiemensen en joden, om vrije mensen dus die als burgers van de Franse staat als dusdanig erkend zijn. Het zijn de Fransen en Frankrijk die werden aangevallen. Het antwoord moet op dat vlak liggen. «Nous sommes français», en omdat wij Fransen zijn verdedigen wij Charlie, en alle anderen die in hun recht om in Frankrijk te leven zijn aangevallen.

2) Wij zijn Fransen, en wij hebben vijanden die bij naam genoemd moeten worden. Het gaat niet om een strijd tegen het terrorisme, een abstractie die toelaat om de vis te verdrinken. Terrorisme is een middel dat gebruikt wordt door onze vijand. Die term volstaat niet om onze vijand te kenmerken. Onze vijand is het islamisme, en zelfs dat is te algemeen, vanwege de concurrentie en rivaliteit tussen verschillende groepen islamisten, met de steun van verschillende staten. Deze vijanden slaan niet vandaag toe omdat ze tot voor kort daartoe nog niet in staat waren, maar omdat ze ertoe besloten hebben. Het komt erop aan, uit te leggen waarom ze tot dat besluit zijn gekomen. Zij namen dat besluit omdat ook wij met hén in oorlog zijn, en aan de Fransen had men duidelijk moeten maken welke risico's we namen en waarom. Dit is niet gebeurd. Terrorisme is geen meteorologisch verschijnsel dat men even met een 'code oranje' kan bezweren. Men moet ermee ophouden de Fransen voor imbecielen te verslijten.

3) En ook als de vijand benoemd is, het islamisme, zal ter indijking het niet volstaan om de terroristische variant ervan te bestrijden. Terrorisme is immers maar een van de middelen die het islamisme aanwendt om zijn project tot een goed einde te brengen, en ook dat project dient men te benoemen, en het is goed en wel de islamisering van onze samenleving. Het moest eens gedaan zijn met iedereen 'islamofoob' te noemen (een term die op de ideeënmarkt gelanceerd werd door Khomeiny, om alle kritiek op de islam en het islamisme de kop in te drukken, en die domweg overgenomen werd in de geaccepteerde taal van media en politiek), iedereen die werkt om dit heerszuchtige project, want dat is het, ter kennis te brengen en aan te klagen. Terreur is enkel het complementaire luik van het islamiseringsproject 'van onderuit', dat de mislukking van de assimilatie in de republiek aanwendt, en zich in de plaats ervan aandient. Wat voor krediet kunnen we voortaan nog geven aan politici die beweren het terrorisme te bestrijden, zonder dat zij de voedingsbodem van de islamisering aanpakken?

4) Het zal niet volstaan om te zwaaien met het taboe van het 'amalgaam', om het heel reële risico op een burgeroorlog in ons land te neutraliseren, risico dat deels al werkelijkheid is. Het eerste dat onze politieke elite had moeten doen, in tegenstelling tot datgene waartoe zij zich allemaal verplicht achtten, was niet het zwaaien met het gevaar van het 'amalgaam', maar wel het Franse volk feliciteren met zijn geduld en mildheid, juist omdat het nooit, tot nog toe, heeft toegegeven aan het amalgaamdenken. Want eerst komt het de Franse moslims toe te bewijzen dat het amalgaam tussen islam en islamisme niet pertinent is. Al meteen in de eerste reacties na de feiten aan de niet-mohammedaanse Fransen vragen om geen 'amalgaam' te maken, wat zowel F. Hollande als N. Sarkozy en M. Le Pen deden, was de verantwoordelijkheid omgooien en de bewijslast omkeren. Waarom zouden de Fransen beslagen moeten zijn in de islam, en instaan voor het moeilijke onderscheid tussen islam en islamisme? Aan de muzelmannen zelf, per definitie beslagen in de islam, komt het toe zich niet met islamisme te amalgameren, en met woord en daad aan hun medeburgers te laten zien dat er geen reden is voor angst, en dat het amalgaam inderdaad ongegrond is. Dit haastige en unanieme discours, dat waarschuwde voor het risico op amalgaamdenken is dubbel problematisch. Het is een teken van een bepaalde lafheid ten opzichte van de Franse moslims, die men niet met de rug tegen de muur zet door hen te verplichten in te gaan op het problematische verband tussen islam en islamisme. Het is alsof men hen, door meteen al te af te kondigen dat er geen verband bestaat, de moeite van een hervorming wilde besparen. Het is ook een teken van minachting voor het Franse volk, waarvan men de intelligentie ontkent, en dat men op voorhand ervan verdenkt een amalgaam te zullen maken nog voor dit heeft plaatsgehad.

5) Misschien is Charlie wel het symbool geworden van de Franse vrijheid. Voor mijzelf ben ik er niet van overtuigd dat het altijd een voorbeeld van die vrijheid is geweest. Vrijheid is geen losbandigheid en onverantwoordelijkheid in de schoot van een moederlijke en beschermende Staat, ook al is die Gaullistisch. Deze historie heeft iets tragisch en hegeliaans. Als Charlie het symbool is geworden van een waarachtige en bewonderenswaardige vrijheid, als het bewondering heeft afgedwongen en nieuwe lezers heeft gewonnen, is dit wel sinds de affaire met de karikaturen in 2006. Omdat het toen de islamistische meester is tegemoet getreden, en de handschoen heeft opgenomen, is Charlie vrij geworden. Tragisch is de ironie van de Geschiedenis hier, want Charlie heeft toen, om zichzelf te kunnen blijven, opnieuw aanknoping moeten zoeken met waarden die ver afstonden van zijn soixante-huitard anarchisme. Het heeft zijn vrijheid moeten bewijzen in doodsgevaar, en de vrijheid moeten erkennen van dezen die hen lange tijd hebben beschermd, niet lang genoeg helaas: de politiemannen. Hen die ze vroeger bespotten met hun stupide slogan CRS-SS [Compagnie républicaine de sécurité - mv] ... Al diegenen die menen dat «être Charlie» kan doorgaan voor een publicitaire slogan, genre «touche pas à mon pote» [handen af van mijn makker - mv] of «gewaarborgd biologische teelt», zijn onbekwaam om de mate te zien waarin de voorwaarden tot uitoefening van de vrijheid zijn gewijzigd. Zij hebben de les niet begrepen die men uit dit tragische gebeuren dient te halen, en die een pagina omslaat in onze geschiedenis, de pagina van het linkserige gebrek aan verantwoordelijkheidszin.

6) Hoe kan men een oproep tot nationale eenheid ernstig nemen, afkomstig van diegenen, links zowel als rechts, die al veertig jaar niets anders hebben gedaan dan deze onderuithalen? Nationale eenheid zal geen product zijn van morele verontwaardiging, en van een massa die samenkomt om daar lucht aan te geven. Het volk is niet de menigte of de massa, maar een bepaalde omgangsvorm waarin men zich dag na dag één voelt in de banale woorden en daden van het gewone leven, een 'common decency' zoals Michéa dat zou noemen, in navolging van Orwell, en die onze elites verwoed hebben willen vernietigen tussen de klemschroef van ongecontroleerde immigratie en ongebreideld, individualistisch consumentisme. Het volk is niet de menigte of de massa, maar de uitoefening van een collectieve soevereiniteit door middel van een Staat die naam waardig, dit wil zeggen, in staat om zijn onafhankelijkheid te bewaren, en daarvan is de veerkracht ook al gebroken door de beate EU-adepten die nu plots, en al even beaat ontdekken dat ze 'Charlie zijn', terwijl ze al de tijd niets hebben gedaan om dat te bewijzen, door bijvoorbeeld gewoon de Franse vrijheid te verdedigen, die de vrijheid van Charlie om Charlie te zijn omvat.

Hollande en Churchill

Alain Finkielkraut, de onsterfelijke (als lid van de Académie française), werd door de journaliste Audrey Pulvar geïnterviewd voor iTélé. Zij stelde hem verstandige vragen, en dus werd het een verstandig gesprek.
Finkielkraut kreeg bijvoorbeeld de gelegenheid om erop te wijzen dat de grote manifestatie op 11 januari in Parijs moins bigarrée was dan sommigen misschien hadden verwacht – minder kleurrijk, minder divers, geen echt goede mix laten we zeggen. Van het black-blanc-beur van de wereldbeker voetbal tien jaar geleden was niet veel te bespeuren in de optocht.
Ook zei hij (negentien minuten ver in de uitzending) dat de huidige paus een demagoog was, die al zwaaiend met zijn vuistje hetzelfde argument gebruikte als Zidane een paar jaar geleden, toen die zijn crapuleuze kopstoot uitdeelde aan, ik meen een Italiaanse voetballer: Hij heeft mijn moeder beledigd! Vulgair argument natuurlijk, iedereen zal dat beamen, en uit de mond van de filosoof Ratzinger zou iets dergelijks nooit gekomen zijn.

Finkielkraut zei nog meer mooie dingen, maar die kunt u beter zelf eens beluisteren.
Wat ik bijzonder grappig vond, en bij ons ondenkbaar (Pulvar deed haar best om niet te lachen), was de manier waarop Finkielkraut over de syntaxis en grammatica van Hollande sprak, en hoe belangrijk hij grammatica en taal vond als het over een cultuurgemeenschap gaat, een identiteit.
Sommigen hier vinden dat taal geen deel is van de identiteit, maar dan moeten ze Finkielkraut maar tegenspreken, ik bemoei mij er verder niet mee.
In de uitzending begint op de vijfendertigste minuut wat ik hieronder transcribeer en vertaal, omdat ik het komiek vind, maar al op de achtendertigste minuut was hij weer serieus: 'Onze moedertaal maakt ons tot wat we zijn, wij zijn niet onze eigen oorzaak, wij staan door de taal die wij spreken in de schuld bij onze voorouders, het is de uitdrukking van onze eindigheid'. Voor zulke dingen wil ik zelfs tv-kijken, maar nu dus over Hollande:

La France semblait entrée dans une ère post-culturelle et post-nationale. C'était une patrie littéraire, disait Mona Ozouf. Bon, il est clair que le Surmoi littéraire n'exerce que peu d'autorité sur le discours de nos hommes politiques. François Hollande par exemple pratique le redoublement du sujet : « La France, elle a des ressources », « L'Europe, elle est en crise » et cetera, qui en fait un peu un Churchill en salopette. Mais si vous voulez, c'est dommage! C'est dommage, il faudrait donner l'exemple de la rectitude syntaxique. Tout le monde devrait apprendre à se tenir droit.
Frankrijk leek een postcultureel, postnationaal tijdvak te zijn binnengetreden. Het was een literair vaderland, zei Mona Ozouf (Franse historica, publiceerde veel over de Revolutie). Goed, maar het mag duidelijk zijn dat het literaire Überich maar weinig gezag laat gelden op de taal van onze politici. François Hollande bijvoorbeeld beoefent de verdubbeling van het onderwerp: "Frankrijk, het heeft rijkdommen", "Europa, het verkeert in crisis" et cetera, wat van hem een beetje een Churchill in werkbroek maakt. Maar, staat u me toe, dat is toch jammer! Het is jammer want hij zou het goede voorbeeld moeten geven en op de syntactische rechte lijn blijven. Zich recht houden zou iedereen moeten leren.

Finkielkraut over censuur ... door journalisten

Vertaling van het eind van een gesprek tussen Élisabeth Lévy en Alain Finkielkraut, voor het programma L'Esprit de l'Escalier, uitzending van gisteren die u hier in haar geheel kunt zien.

Élisabeth Lévy: Voor we afscheid nemen, toch een woordje over Éric Zemmour, die werd weggewerkt bij iTélé, als gevolg van een toch wel schaamteloze manipulatie van zijn uitspraken in een Italiaans dagblad, en van de druk ...pardon ik herstel, er was de minister van Binnenlandse Zaken die min of meer om zijn hoofd vroeg, twee redacties, die van RTL en die van iTélé die afstand van hem hebben genomen, en tot slot heeft iTélé besloten om het zonder...
Alain Finkielkraut: Om hem te ontslaan.
Élisabeth Lévy: ...om het maar zonder de kip met de gouden eieren te stellen, wat bijna angstwekkend is.
Alain Finkielkraut: Ja, en waarom is dat angstwekkend? Al mijn bedenkingen tegen het boek van Zemmour formuleerde ik eerder al, met name in dit programma, maar dit neemt niet weg: van deportatie heeft hij niet gesproken en de vraag naar deportatie werd hem niet gesteld, zoals de journalist van de Corriere della Sera die hem had geïnterviewd ook heeft bevestigd. Hij heeft dus ...er is een schandaal gecreëerd op basis van niets. Wat ik vaststel is dat er vanzelfsprekend altijd een strijd is geweest tussen vrijheid van meningsuiting en censuur. Maar de censuur werd door de Staat belichaamd, en de journalisten verdedigden de vrijheid van spreken. Vandaag zijn het de journalisten die als eersten om censuur roepen. Zijzelf zijn het trouwens die hun medeburgers in de gaten houden, zoals je elke dag kunt zien bij Mediapart [een onafhankelijke ...weliswaar gesubsidieerde nieuws- en opiniesite, ongeveer zoals hier DeWereldMorgen]. Wat wij nu zien gebeuren, is dat de Staat altijd maar zwakker wordt, en de journalistiek sterker en sterker. Ik zal niet zeggen totalitair, maar hun macht lijkt mij tegelijk drukkend en verontrustend. En dan...
Élisabeth Lévy: Verbijsterend was het trouwens gisteren te horen dat, ik meen zelfs Edwy Plenel, maar echt heel wat journalisten het ontslag hebben toegejuicht.*
Alain Finkielkraut: Zeg dat wel! Van de antiracistische verenigingen zijn we dat gewend, maar van de kant van journalisten, dat is toch wel eigenaardig, een ommekeer. Daarnaast ook interessant was het de minister te horen, de woordvoerder van de regering, Le Foll, wat is zijn voornaam ook alweer...
Élisabeth Lévy: Stéphane Le Foll.
Alain Finkielkraut: Stéphane Le Foll... van hem te horen dat Zemmour in persoon het probleem was van Frankrijk. En dan zie je pas wat politieke correctheid inhoudt. Niet enkel zegt de politieke correctheid ons wat we moeten denken, zij vertelt ons ook wat we moeten zien. Je hebt niet meer het recht om te zien wat je ziet. Trouwens het is niet wát je ziet dat problematisch, verontrustend en schandalig is, maar het feit zelf dát je ziet. Éric Zemmour neemt men kwalijk dat hij een aantal problemen aankaart waarvan men heeft besloten – ten bewijze de toespraak van François Hollande – dat ze niet bestaan! Nogmaals, wat ik zeg betekent niet dat ik de stellingen van Éric Zemmour aanhang, sommige ervan leken me zelfs schandalig, en dan bedoel ik zeker niet zijn beweringen in de Corriere della Sera, maar bijvoorbeeld zijn bevreemdende verdediging van Soral en Dieudonné. Ik meen dat men stevig met hem in debat moet gaan, maar dat men hem de mond snoert bewijst dat hoe meer zij zich in het nauw gedreven voelt, hoe gemener de politieke correctheid wordt.
Élisabeth Lévy: Is het in die twee gevallen trouwens niet evengoed hetzelfde probleem van de democratie? U hebt een kop uit Le Monde geciteerd daarnet, die zei dat populisme het probleem van Europa was, wat erop neerkomt dat het probleem van Europa de volkeren zijn...
Alain Finkielkraut: Voilà.
Élisabeth Lévy: ...en de lezers van Éric Zemmour, of ze nu al zijn ideeën delen of niet, worden tenslotte behandeld als...
Alain Finkielkraut: Maar natuurlijk!
Élisabeth Lévy: ...behandeld, een beetje zoals een deel van de kiezers, alsof ze er helemaal niet toe doen.
Alain Finkielkraut: Die zin van Bertolt Brecht blijft hé, omdat het volk ons heeft teleurgesteld, hebben wij besloten ...besluiten wij om het op te heffen. Dat opheffen doet men niet, maar de stichting Terra Nova [een think tank] heeft volgend besluit genomen: dat volk schuiven we terzijde, we stigmatiseren het – voor één keer mogen we dat woord in gemoede gebruiken – en we proberen er met een nieuwe meerderheid omheen te trekken. Wat diegenen betreft die in naam ervan spreken, welaan dan, die proberen we monddood te maken. Dat wil nog niet zeggen dat er geen populisme bestaat, en dat men sommige uitlatingen niet moet bekritiseren, maar tussen kritiek en censuur ligt er een drempel. Men hoort die niet te overschrijden.

* Wat Plenel zei was: «Mieux vaut tard que jamais. Après avoir banalisé en opinion son délire raciste, certains médias découvrent l'idéologie meurtrière de Zemmour».
«Beter laat dan nooit. Nadat ze zijn racistisch gebazel eerst hadden gebanaliseerd tot een opinie als een andere, ontdekken sommige media nu de moorddadigheid van Zemmour zijn ideologie».

Hieronder het klankfragment en de transcripte, maar ik voeg hieraan toe dat wie graag iets grappigers wil lezen, over de censuur ten tijde van Poesjkin en Heine bijvoorbeeld, hier terecht kan.


Élisabeth Lévy: Avant de nous quitter, un mot tout de même sur Éric Zemmour et sur son éviction de iTélé, donc à la suite d’une manipulation tout de même éhontée de ses propos dans un quotidien italien, il a donc et de la pression …pardon, je me reprends, il y a eu le ministre de l’intérieur qui en quelque sorte demandait sa tête, deux rédactions, celle de RTL et de iTélé qui se sont désolidarisées, et pour finir, iTélé a décidé de se passer…

Alain Finkielkraut: Son licenciement

Élisabeth Lévy: …de se passer d’une poule aux œufs d’or en quelque sorte, ce qui est presque inquiétant.

Alain Finkielkraut: Alors, c’est inquiétant, pourquoi? J’ai dit toutes les réserves que j’avais vis-à-vis du livre d’Éric Zemmour, notamment dans cette émission, il n’empêche: il n’a pas parlé de déportation, et la question de déportation ne lui a pas été posée, comme l’a confirmé le journaliste du Corriere della Sera, qui l’interrogeait. Donc il a créé… le scandale a été créé à partir de rien. Ce que je constate, c’est qu’il y a toujours eu bien sûr un combat entre la liberté d’expression et la censure. Mais la censure était incarnée par l’État, et les journalistes défendaient la liberté d’expression. Aujourd’hui, ce sont les journalistes qui sont en première ligne pour réclamer la censure. Et ce sont eux d’ailleurs qui surveillent, comme on le voit tous les jours sur Mediapart, leurs concitoyens. Alors nous somment à l’heure d’un État de plus en plus faible et d’un journalisme de plus en plus fort. Je ne dirai pas qu’il est totalitaire, mais son pouvoir m’apparaît à la fois pesant et inquiétant. Alors…

Élisabeth Lévy: Il était d’ailleurs sidérant hier d’entendre, même Edwy Plenel me semble-t-il, et vraiment beaucoup de journalistes se félicitant de l’éviction.

Alain Finkielkraut: Bien sûr! Des associations antiracistes on a l’habitude, mais de la part des journalistes, c’est quand-même assez singulier, c’est un renversement. Alors ce qui est intéressant aussi, c’est d’entendre le ministre, porte-parole du gouvernement, c’est quoi son prénom, Le Foll…

Élisabeth Lévy: Stéphane Le Foll.

Alain Finkielkraut: Stéphane Le Foll… c’est d’entendre dire que le problème de la France c’est Zemmour lui-même. Et là on voit quand-même ce qu’est le politiquement correcte. Non seulement le politiquement correcte nous dit ce qu’il faut penser, il nous dit aussi ce qu’il faut voir. On n’a pas le droit de voir ce qu’on voit, et ce n’est pas ce qu’on voit qui est problématique, inquiétant et scandaleux: c’est le fait même de le voir. Parce que on en veut à Éric Zemmour d’énoncer un certain nombre de problèmes, dont on a décidé – preuve le discours de François Hollande – qu’il n’existait pas. Encore une fois, ce que je dis ne vaut pas allégeance aux propos d’Éric Zemmour, certains m’ont paru véritablement scandaleuses, certainement pas ceux qu’il a tenus au Corriere della Sera, mais par exemple sa défense étrange de Soral et de Dieudonné. Je crois qu’il faut discuter fermement avec lui, mais lui fermer la boucher, c’est la preuve que plus le politiquement correcte est aux abois, plus il devient méchant.

Élisabeth Lévy: Est-ce-que dans les deux cas d’ailleurs ce n’est pas le même problème de la démocratie? Vous avez cité un titre du Monde tout à l’heure, disant que en gros le problème de l’Europe c’est le populisme, ça veut dire que le problème de l’Europe c’est les peuples...

Alain Finkielkraut: Voilà.

Élisabeth Lévy: …et dans le fond, les lecteurs d’Éric Zemmour, qu’ils partagent toutes ses idées ou pas, me semble-t-il sont traités…

Alain Finkielkraut: Mais bien entendu!
Élisabeth Lévy: …sont traités un peu comme une partie des électeurs, comme quantité tout à fait négligeable.

Alain Finkielkraut: Oui, et d’ailleurs c’est toujours la phrase de Bertolt Brecht hein, le peuple nous ayant déçus, nous avons décidé, on décide de le dissoudre. Alors on ne le dissout pas mais la fondation Terra Nova a pris la décision suivante: ce peuple, on le met entre parenthèses, on le stigmatise – pour une fois le mot peut être employé à bon escient – et on essaye de le contourner par une nouvelle majorité. Quant à ceux qui parlent en son nom, et bien en effet, on essaye de les bâillonner. Ce n’est pas pour autant d’ailleurs que le populisme n’existe pas, et qu’il faille critiquer certains propos, mais entre la critique et la censure il y a un pas que l’on ne devrait pas franchir.

Een Frans geluid

Al vermoed ik dat François Hollande, in tegenstelling met onze Elio, nooit is verschenen op de feestjes in de Belgische ambassade in de tijd dat Zijne Excellentie Pierre-Dominique Schmidt daar nog onze vertegenwoordiger was, en er daar behalve de Parijse lucht nog veel andere dingen te snuiven waren en vele donkere krochten te exploreren, tóch lijkt de Franse president, die meer belangstelling heeft voor wezens als Valérie Trierweiler –van Julie Gayet was toen nog geen sprake– toch lijkt François goed te weten hoe het met ons vaderland is gesteld. 
Ik hoorde hem in zijn entretien met David Pujadas op France2 twee keer het woord België uitspreken. Beide malen in ongunstige zin.
Als Elio die misvatting van François wil rechtzetten, dan zou ik hem graag aanraden om, ter afwisseling, in onze ambassade eens een feestje te organiseren waar François kan verschijnen met Valérie – of met Julie, dat hangt van hemzelf af natuurlijk.
Want wat François daar op de televisie vertelde, dat horen wij niet graag: 

L’Europe est en récession. En récession. C'est-à-dire que l’Italie, l’Espagne, le Portugal, la Belgique, le Royaume-Uni, c’est pas une croissance que ces pays connaissent, c’est une récession! Nous, on ne va pas s’en vanter, on est croissance zéro, nulle.

Europa zit in een recessie. In een recessie. Nemen we Italië, Spanje, Portugal, België, het Verenigd Koninkrijk: wat deze landen kennen is geen groei, het is een recessie. Wij, zonder te willen bluffen, zitten op een nulgroei, houden stand.

Aujourd’hui, prolonger l’austérité, c’est le risque de ne pas aboutir à réduire les déficits, et la certitude d’avoir des gouvernements impopulaires, dont les populistes ne feront qu’une bouchée, le moment venu.
Mais qui vous entendez? 
Alors! ceux qui sont concernés! l’Espagne, l’Italie, Portugal, euh, Belgique.

Vandaag doorgaan met bezuinigingen, houdt het risico in dat wij er niet toe zullen komen om de tekorten terug te dringen, en het bezorgt ons met zekerheid onpopulaire regeringen die als het moment er is door de populisten moeiteloos opgeslokt zullen worden.
Wie bedoelt u dan?
Hoezo? diegenen die het aangaat! Spanje, Italië, Portugal, euh, België.