Heeft de zaak Mila links een geweten geschopt?

Richard Malka is een van de bekendste advocaten van Frankrijk. En Malka is ook scenarist van stripverhalen. Bekend zijn La Face karchée de Sarkozy, dat honderdduizenden exemplaren verkocht, en La Face crashée de Marine Le Pen. Hij werkt samen met de tekenaar Riss, de redactieverantwoordelijke van Charlie Hebdo, die hier gisteren nog ter sprake kwam. Voor Charlie Hebdo treedt hij vanzelfsprekend ook als advocaat op, en ik vermoed dat hij over de brave jongens en meisjes van de ULB wel een en ander te zeggen zou hebben, maar daar hebben we het nu niet over.

Malka is ook de advocaat van Mila, het zestienjarige meisje dat met dood en verkrachting bedreigd werd door jongeren – in de journalistieke betekenis van het woord.

Nu had Nicole Belloubet, de grootzegelbewaarster van Frankijk, Garde des Sceaux, een uitspraak gedaan over Mila die volgens haar advocaat niet door de beugel kon. Hij riep Belloubet dus tot de orde: wat zij had verklaard was juridische nonsens, en dat past niet voor een minister van Justitie.

We volgen nu een gesprek met Malka – alles is mooi uitgetikt en te beluisteren, maar ik vertaal soms wat ingekort. Hij vindt die zaak Mila natuurlijk betreurenswaardig, maar ziet toch één lichtpuntje: aan de linkerzijde lijken hem sommigen uit hun winterslaap te ontwaken.

De zaak Mila heeft de linkse gewetens beroerd

Jean-Baptiste Roques: Het was op Europe1 dat ze ondervraagd werd over de zaak Mila, en ze heeft toen uitgelegd dat Mila de religie had beledigd en dat was dus…

Richard Malka: Een aanslag op de gewetensvrijheid.

Jean-Baptiste Roques: En dan had ze direct daarop een tweet waarin ze over ‘haat’ sprak. Ze liet verstaan dat de uitspraken van Mila, die zich voornam om een vinger in Gods aars te steken, neerkwamen op aanzetting tot haat en dus onder het strafrecht vielen. En toen u dat hoorde zegt u, bent u gevallen...

Richard Malka: Uit mijn bed gevallen. Nee, zo was het niet echt. Ik word eenvoudig te laat wakker om de ochtenduitzending zelf te horen. Ik hoorde ervan door een tweet waarin een journalist die woorden aanhaalde. Hijzelf had er commentaar bij gegeven. Ik geloofde dat niet! Ik dacht: wellicht kletst die journalist maar wat.

Jean-Baptiste Roques: Fake news.

Richard Malka: Ja. Dus ik luisterde eens naar dat ding en dacht dat ik hallucineerde. Ik moest inderdaad snel en heel snel reageren. Bon, ik heb die avond gezegd wat ik daarvan vond. Madame Belloubet heeft in alle duidelijkheid haar ongelijk erkend, en om er een punt achter te zetten …het heeft wat tijd gevraagd maar ze heeft er in Le Monde duidelijk een punt achter gezet. Waarvan akte. Voilà, ik ga madame Belloubet niet nog op de huid zitten. Je vergissingen erkennen is heel goed en je wordt groter door ze te erkennen. Anderen hebben dat niet gedaan.

Jean-Baptiste Roques: Is deze crisis alles bij elkaar niet heilzaam geweest?

Richard Malka: Misschien wel, omdat ik de indruk heb dat juist bij links er een bewustwording is gekomen, dat de krijtlijnen wat verschoven zijn. Dat men zich er rekenschap van geeft dat een houding van ‘dat bestaat niet’ of ‘daar zwijgen we over’ of ‘je moet religies niet beledigen’ onhoudbaar wordt. Dat botst te sterk met…

Élisabeth Lévy: Le Monde heeft er tien dagen laten over gaan, tien dagen, eer ze over de zaak Mila schreven.

Richard Malka: Weet ik wel maar het botst te sterk met de historische cultuur van links, dat historisch de partij is die opkwam voor de vrijheid van spreken en de vrijheid om kritiek te leveren op god. Dus denk ik… en bij Mediapart niéts, geen woord. Dat is echt kostelijk want tegelijk…

Élisabeth Lévy: Ja, schreven ze dat artikel over…

Richard Malka: Schreven ze dat artikel over Le Masque et la Plume waar drie man onaardige dingen hebben gezegd over de vrouwen. Maar als een adolescente dan duizenden berichten krijgt met ‘ik zal je de keel oversnijden’ …daarover niets.

Élisabeth Lévy: Dat is Stasi-journalistiek. Uren zitten luisteren…
Richard Malka: Ik moet zeggen dat ik het wel vermakelijk vind eigenlijk.

Élisabeth Lévy: Het is ‘Stasi bij de Belgen’. Ze zitten uren te luisteren naar dingen die publiek zijn ...de Stasi luisterde welteverstaan naar geheime dingen. Zij zitten uren te luisteren naar dingen die op France Inter uitgezonden zijn, helemaal geheim dus, om uit te vissen of niet de een of andere 'kutwijf' of 'stomme gans' heeft gezegd.

Jean-Baptiste Roques: Wat je daar komt te zeggen is wel haatspraak tegen de Belgen. Kijk maar uit.

Élisabeth Lévy: Ja, maar kom…

Richard Malka: Intussen denk ik dat deze zaak links toch wel aan het denken heeft gezet. Echt. Er zijn een paar harde, zeer harde standpunten gekomen, en dat is dan positief.

 'L'affaire Mila a fait bouger les consciences à gauche'

Jean-Baptiste Roques: Alors la déclaration c’est, elle était sur Europe1, interrogée au sujet de l’affaire Mila, et elle a expliqué précisément, alors je crois que le terme précis c’est que Mila avait insulté la religion et que donc c’était une…

Richard Malka: Atteinte à la liberté de conscience.

Jean-Baptiste Roques: Et puis elle a fait un tweet, dans la foulée, dans lequel elle parle de ‘haine’. Elle fait comprendre qu’elle estime que les propos de Mila, qui se proposait de mettre un doigt dans le trou du cul de dieu, étaient des propos incitant à la haine donc pénalement répréhensibles. Et donc vous disiez vous êtes tombé de votre…

Richard Malka: Tombé de mon lit. Non mais c’est même pas ça : en fait je me réveille trop tard pour écouter en direct les matinales. Donc je prends connaissance de cette déclaration par quelqu’un qui m’envoie un tweet, la reprenant. D’un journaliste d’ailleurs qui avait commenté cette déclaration. Je n’y crois pas ! Je me dis, ce journaliste doit raconter n’importe quoi.

Jean-Baptiste Roques: Fake news.

Richard Malka: Oui. Donc je vais écouter le truc, et là je suis halluciné. Il faut qu’effectivement je réagis très, très vite. Bon, après ce soir-là j’ai dit ce que j’en pensais. Madame Belloubet a fait amende honorable, très clairement pour finir …ça a pris un peu de temps, mais pour finir très clairement dans Le Monde. Dont acte. Voilà, je ne vais pas m’acharner contre madame Belloubet. C’est très bien de reconnaître ses erreurs, on se grandit à reconnaître ses erreurs. D’autres ne l’ont pas fait.

Jean-Baptiste Roques: Est-ce que cette crise n’a pas été salutaire finalement ?

Richard Malka: Elle a été salutaire peut-être parce que j’ai quand même l’impression qu’à gauche précisément il y a eu une prise de conscience, que les lignes ont un peu bougé. Qu’on se rend compte que c’est pas tenable, l’attitude consistant à dire ‘ça n’existe pas’ ou ‘on n’en parle pas’ ou ‘faut pas insulter les religions’. C’est trop en conflit avec…

Elisabeth Lévy: Le Monde a mis dix jours, Le Monde a mis dix jours à publier sur l’affaire Mila!

Richard Malka: Je sais bien mais c’est trop en conflit avec la culture historique de la gauche, qui historiquement est le parti qui défend la liberté d’expression et la liberté de critique de dieu. Donc là, je pense que… et Mediapart : rien, pas un mot. Ça c’est génial parce que dans le même temps…

Elisabeth Lévy: Oui, ils ont fait leur papier...

Richard Malka: Ils ont fait leur papier sur Le Masque et la Plume, où il y a trois personnes qui ont dit des choses pas bien sur les femmes Mais alors une adolescente qui reçoit des milliers de ‘je vais t’égorger’… là rien.

Elisabeth Lévy: C’est du journalisme Stasi… passer des heures à écouter…

Richard Malka: Je dois dire que c’est assez drôle, pour le coup.

Elisabeth Lévy: C’est là 'Stasi chez les Belges'. Ils passent des heures à écouter des choses publiques, c’est-à-dire la Stasi écoutait des choses secrètes. Eux, ils passent des heures à écouter des choses qui ont été diffusé sur France Inter, donc sous le voile le secret, pour dénicher que machin a dit pétasse ou bécasse.

Jean-Baptiste Roques: Mais c’était des propos haineux contre les Belges ce que tu viens de dire. Fais attention.

Elisabeth Lévy: Non mais, bon…

Richard Malka: Donc je pense qu’effectivement à gauche ça a quand même fait réfléchir. Vraiment. Il y a eu des prises de position de certains très, très fortes, donc en cela c’était positif.
______________

P.S. Richard Malka is intussen ook de advocaat van Benjamin Griveaux (La République en Marche). Die heeft zich na een schandaal met een video à caractère sexuel teruggetrokken als kandidaat-burgemeester van Parijs.

Dan maar geen school meer

Mila vindt geen lyceum meer dat haar wil inschrijven, en la Gauche, én het Observatoire Laicité, én de ‘mensenrechtenorganisaties’, én de LGTB+groepjes hebben haar laten vallen. Je kunt je die lafheid niet inbeelden. Bestaat er wel een uitleg voor? De advocaat Gilles-William Goldnadel vroeg het zich af bij CNews:

Goldnadel: Die systematische meegaandheid met het islamisme moet toch benoemd worden! Dat verschil in behandeling als je op de publieke radio iemand hoort zeggen dat Jezus maar eens van achteren moet gepakt worden, en dat het parket daarbij geen vingertje geroerd heeft, en dat dan het parket van Vienne – ze moeten bij dat parket toch enige notie van recht hebben – beslist om een onderzoek te starten tegen Mila, en de dag daarop, ten gevolge van wat madame Nicole Belloubet is overkomen [deze minister van Justitie vertelde een ongelooflijke stupiditeit *] besliste de zaak te klasseren. Zo’n klucht hebben we nog nooit meegemaakt. En dat is toch het parket van de Republiek! Hoe valt zoiets te verklaren?

–– Het gaat om de lafheid ten aanzien van de politieke en identitaire islam, Gilles-William en dat is een echt debat waard, wis en zeker. En de vraag mag gesteld worden waar la Gauche, een deel van la Gauche staat in dit debat.

Goldnadel: Toen ik zowat tien jaar geleden sprak over islamogauchisme dan legde men mij uit dat zoiets niet bestond. Maar wat men ook mag vertellen, er is de uitspraak van madame Belloubet die aan de ene kant Mila op gelijke voet plaatste – terwijl die toch getart werd, getart vanuit homofobie – ze heeft niet zomaar uitgehaald, dat meisje. Dat is één... en dat dan [met doodbedreigingen] gelijkschakelen – uit schrik of door een kruiperig ontzag voor de islam – en daar heeft madame Ségolène Royal, als ik dat mag zeggen nog een schepje bovenop gedaan: zij verdoezelt volkómen de doodsbedreigingen die deze adolescente kreeg. Het enige wat ze doet is die adolescente onbeschaamdheid verwijten, en dan…

–– Als ik even mag onderbreken, Gilles-William, in haar FB-bericht vandaag zegt ze [Royal] de doodsbedreigingen fermement te veroordelen.

Goldnadel: Kijk eens aan, ik heb met volgehouden aandacht geluisterd naar wat ze gisteren met veel woordenkraam vertelde over… niet één woord was erbij, niet één referentie of wat dan ook aan de bedreigingen tegen Mila. Helemaal niets. Er was alleen een soort gestrenge berisping – vaderlijk of moederlijk, ik weet niet hoe je het moet zeggen – gericht aan het meisje. Nu wil ik wel aannemen dat dit bedoeld was om haar [politieke] herintrede voor te bereiden, maar dat is dan wel een merkwaardige uitval. En pardon, maar als we even dieper kijken – uit dat debat komen we niet uit, maar er is toch een soort intellectuele blindheid wat betreft de politieke islam of wat betreft het radicale islamisme? En ik slaag er niet in daarvoor een reden te vinden, behalve dan electoraal cliëntelisme.

(niet letterlijk vertaald, en een muzikale noot ingelast)

Dat laatste liet een 'groen' panellid zich niet zeggen, en ze vond dat er juist bij rechts electoraal cliëntelisme te vinden was ...want die proberen feministen voor zich te winnen. Het is helaas niet mijn gewoonte om op zulke bêtises commentaar te geven.
____________
* De advocaat van Mila, Richard Malka heeft erop gewezen dat wat madame Belloubet daar vertelde – de Grootzegelbewaarster, Garde des Sceaux – juridisch volslagen onzin is, en zij dus ontslag zou moeten nemen. Maar ontslag zou natuurlijk een erecode veronderstellen, en we mogen ervan uitgaan dat mevrouw dat woord nog nooit heeft gehoord.

P.S. Van 5 februari: De beste omschrijving die ik vandaag las over de houding van Ségolène Royal gaf Marianne: la lâcheté plutôt que la laïcité.

Wordt blasfemie een misdrijf in Frankrijk?

Gisteren op Europe1 heeft de Franse minister van Justitie, Nicole Belloubet geantwoord op vragen van Sonia Mabrouk. Het ging met name over de 'affaire Mila' een lesbische lyceumleerlinge die zich op Instagram beledigend had uitgelaten over de islam, en bijgevolg nu met de dood wordt bedreigd.

De minister, die blijkbaar niet van de snuggersten is, deed bij Mabrouk een uitspraak die impliciet een wet op godslastering goedkeurt, en ook kondigde ze censuurmaatregelen aan op de sociale media. Twee dingen die in de Franse lekenstaat voorlopig nog als een vloek klinken. 
De in Engeland levende Algerijn Aldo Sterone, een blogger en auteur die ik al lang volg, gaf daarbij de beste commentaar tot nog toe, en ik vertaal hem onderaan.

Sonia Mabrouk : Wat is het zwaarste misdrijf van de twee: een religie beledigen of iemand met de dood bedreigen?
Nicole Belloubet : Kijk, in een democratie zijn doodsbedreigingen onaanvaardbaar. Het is absoluut onduldbaar, het breekt met het respect dat men anderen verschuldigd is. Het is onduldbaar, onaanvaardbaar. Een religie beledigen is vanzelfsprekend een aanslag op de gewetensvrijheid, dat is zwaarwichtig maar het heeft niets met bedreiging te maken.
Sonia Mabrouk : Wat u daar zegt is belangrijk, u plaatst ze niet op gelijke voet. Mag ik u erop wijzen dat er twee enquêtes zijn geopend betreffende de adolescente die de islam heeft beledigd. Een enquete rond het aanzetten tot haat, en een enquete rond de doodsbedreigingen die ze krijgt. Voor u is er echt…
Nicole Belloubet : Voor mij zijn doodsbedreigingen ...ik zeg dat duidelijk: met doodsbedreigingen kunnen wij niet te werk gaan in een democratie, met geweld zoals dat vandaag tot uiting komt ook op de sociale media, gaat het niet. Dat is trouwens de reden waarom er nu een wetsvoorstel ter discussie staat rond de bestraffing van haatspraak op het internet. [la loi Avia is bedoeld]

Sonia Mabrouk : Quel est le délit le plus grave, entre insulter une religion ou menacer de mort quelqu’un ?
Nicole Belloubet : Écoutez, dans un démocratie la menace de mort est inacceptable. C’est absolument impossible, c’est quelque chose qui vient rompre avec le respect que l’on doit à l’autre. C’est impossible, c’est inacceptable. L’insulte à la religion, c’est évidemment une atteinte à la liberté de conscience, c’est grave, mais ça n’a pas à voir avec la menace.
Sonia Mabrouk : C’est important ce que vous dites, vous ne le mettez sur le même plan. Je vous rappelle que deux enquêtes sont ouvertes sur le cas d’une adolescente qui a insulté l’islam. Une enquête pour incitation à la haine, la visant, et une enquête sur les menaces de mort qu’elle subit. Pour vous il y a vraiment…
Nicole Belloubet : Pour moi les menaces de mort, je le dis clairement : nous ne pouvons pas fonctionner dans une démocratie avec des menaces de mort, avec de la violence, comme elle s’exprime aujourd’hui, y compris sur les réseaux, ça n’est pas possible. C’est la raison d’ailleurs pour laquelle il y a actuellement une proposition de loi en discussion, sur la répression de la haine sur internet.

Aldo Sterone: In landen waar blasfemie een misdrijf is, staat dat maar zelden als dusdanig in de wet. Het zijn andere, schijnbaar onschuldige wetten die de rechtbanken zo interpreteren dat ze godslasteraars kunnen straffen. 

In Frankrijk zou men iets van deze aard kunnen zien: 'De Republiek is een lekenstaat, maar zij verdedigt de meningsvrijheid van al haar burgers. Wie een religie beledigt pleegt een zware aanslag op die vrijheid, en dient veroordeeld te worden.' 

Dat is exact wat Belloubet vertelt, een minister van Justitie in 2020.

Hiermee wordt de doos van Pandora geopend. Bij een volgend incident maken we misschien het volgende mee: 'Velen van onze medeburgers onderhouden de vasten tijdens de Ramadan. In de publieke ruimte eten tijdens die maand is een onduldbare aanslag op de gewetensvrijheid van diegenen die vasten. Al blijft de Republiek frenetiek laïcistisch, zij moet langs gerechtelijke weg respect eisen voor religies.' 

Het delict blasfemie komt wellicht nooit in het wetboek. Maar naar het voorbeeld van de vele landen die al zwichtten voor de eisen van extremisten, zal het er de facto komen.