Uit dit stukje van de slavist Karel van het Reve kunnen onze regeerders iets leren. Ook Benjamin Dalle zou er goed aan doen het te lezen, al is het stukje ouder dan hijzelf.
RUSSISCHE TV OP DE KABEL

De bewoners van Hellendoorn die op het kabelnet zijn aangesloten – en bijna
iedereen is op dat net aangesloten – kunnen sinds kort naar de Russische
televisie kijken. Binnenkort wordt dat in Amsterdam ook mogelijk. Ik ben daar erg
voor. Ik ben namelijk een aanhanger van de vrijheid van meningsuiting. En die
vrijheid van meningsuiting houdt mijns inziens ook de vrijheid in om van
andermans mening kennis te nemen.
Als ik een abonnement wil nemen op de Pravda,
dan is er niemand in Nederland die mij dat kan verbieden – dat wil zeggen mijn
vrouw zou mij dat kunnen verbieden omdat ik er zo melancholiek van word, of het
episcopaat zou het kunnen verbieden omdat er in de Pravda godslasterlijke
dingen staan, maar dat zijn verboden waar ik me niets van aan hoef te trekken.
Aan de macht van het episcopaat kan ik mij onttrekken door uit de kerk te
stappen en van mijn vrouw kan ik mij laten scheiden. Maar onder de regering kan
ik niet uit, en daarom heeft die dan ook geen enkele macht om mij te hinderen
bij het lezen van de Pravda.
Welnu, als Nederland een land is waar het eenieder die
dat wil vrijstaat de Pravda te lezen, dan moet eenieder in Nederland ook
vrij zijn om naar de Russische televisie te kijken.
Onze overheid schijnt daar anders over te denken. Steeds weer
werd de laatste tijd van overheidszijde gezegd dat het door de kabeltelevisie overnemen
van Russische programma’s niet mocht. Minister Gardeniers zei het, en haar opvolger
Van der Louw zei het ook. Het argument dat zij gebruikten was dat een satelliet
– want die programma’s worden ons gebracht door de
Russische satelliet Gorizont – een soort brievenbus is waarin een afzender
boodschappen stopt met de bedoeling dat een bepaalde ontvanger er die boodschappen
weer uithaalt. Anderen dan de geadresseerde mogen dat niet doen. Die redenering
kan ik inkomen. Maar hij gaat hier, lijkt me, helemaal niet op. De Russische
overheid heeft immers juist duidelijk te kennen gegeven dat zij er geen enkel
bezwaar tegen heeft dat haar televisie-uitzendingen door buitenlandse
kabelnetten worden overgenomen.
Ik denk dat het tegensputteren van onze overheid vooral
wordt ingegeven door bemoeizucht. Zij peinst er niet over om mij te hinderen
bij het lezen van de Pravda, omdat zij al sinds 1848 niets meer te vertellen
heeft over wat ik lees. Maar radio en tv zijn, op piraten na, eigenlijk
helemaal in overheidshanden. Nog maar enkele tientallen jaren geleden bestond
in ons land nog radiocensuur. Je krijgt geen zendvergunning als je niet aan
bepaalde, door de overheid gestelde eisen voldoet. En nou komen opeens de
Russen en strooien hun televisie-uitzendingen over ons uit. Ho ho, dat gaat zo
maar niet, roept de regering. Maar juridisch heeft de regering geen been om op
te staan en daarom heeft het Hellendoornse kabelnet zich ook niets van Gardeniers
en Van der Louw aangetrokken.
Er is overigens nog een reden waarom ik voor het
kijken of althans voor de mogelijkheid tot kijken naar de Russische tv ben. De
Nederlandse kijker kan veel van die Russische tv leren namelijk. Ik wil daarmee
niet zeggen dat die Russische tv een betrouwbaar beeld geeft van het leven in
Rusland. Niets is minder waar. Maar die televisie toont ons wel heel precies
wat de onderdanen van Brezjnev iedere avond op hun scherm zien. Zodat, wil ik
maar zeggen, de aanhangers van het IKV, door een week lang iedere avond naar de
Russische tv te kijken althans gedeeltelijk te weten kunnen komen wat hun te
wachten staat als het IKV zijn zin krijgt.
5 november 1981
Luisteraars!
Amsterdam 1995, Uitgeverij G.A van Oorschot, pp. 56-7