Een ernstig woord over het Vrije Woord

De Gentse Universiteit heeft het wat moeilijk. Al te vaak komt ze in het nieuws, zelfs in het buitenland. Het begon met die onnozele rectorale rede, gelardeerd met citaten van Einstein en Jonas – wat men liet passeren onder het moto ‘le ridicule ne tue pas’ – en verder werd het rectoraat bezet en besmeurd, weliswaar met een nobel doel voor ogen: de strijd tegen het fascisme. Vervolgens kregen we die kwestie met Nathan Cofnas. Hem legde De Sutter een week het zwijgen op. Even kwam ook de Amerikaanse ambassadeur zich met het zaakje bemoeien – op zijn beurt een wat onnozel figuur – maar na een gesprek met de rector raakte alles netjes geregeld: drie maand telewerk.

Misschien kan de Gentse rector eens luisteren naar Luis Vassy, voormalig Frans ambassadeur in Den Haag, en nu directeur de Sciences Po Paris. Die man is een ware verdediger van het Vrije Woord. Hier spreekt hij een zaal toe die hem niet meteen gunstig gezind is, en hij heeft geen citaten nodig om indruk te maken:

U zult hier dus mensen horen waarmee u het grondig oneens zal zijn. Dat is geen disfunctie van de universiteit: dat is de universiteit. Spreekrecht begint niet waar u ermee instemt, en tegenspraak is geen agressie.

Juist daarom is de vrijheid van het woord in Sciences Po absoluut. Juist daarom hebben we een buitengewoon rijk verenigingsleven, politiek en syndicaal, met duizenden evenementen, een vrijheid van spreken en een academische vrijheid die voor elkeen gewaarborgd moet worden.

Maar, vrijheid is natuurlijk niet de wet van de luidste roepers: zij geeft niemand het recht om anderen te beletten te studeren, te doceren, te spreken of te luisteren. Ze geeft niemand van ons het recht om onder druk zijn zienswijze op te leggen. Men mag een lezing betwisten, maar niet met geweld het zwijgen opleggen. Men mag betogen tegen een beslissing, maar intimidatie van mensen die er anders over denken kan niet. Men mag de instelling bekritiseren, maar men moet de regels in acht nemen die ons gemeenschappelijk leven mogelijk maken.