Al dan niet ...en alleszins een eeuw geleden

.
Naast het interessante en uitgebreide nieuws vandaag op BBCworld, over een bepaalde Big Brother-uitzending waarrond iets al dan niet racistisch te signaleren viel, a row noemden zij het,

• resumerend en halfbegrijpend gezegd, en noodgedwongen mij verlatend op de BBC-beelden: er werd daar een mooie niet-blanke, ik denk Indische kandidate weggestemd door een vreselijk lelijk blank vrouwmens; of misschien werd zij door het publiek zelf van de show weggestemd, soit .––

voelde deze geëerde redactie zich toch verplicht om, zij het meer in het kort, ook verslag te doen van de moord op de journalist Hrant Dink, vandaag in Istanbul.

Die vermoorde journalist, zei de BBC, had melding gemaakt van zekere gebeurtenissen “a century ago” en zijn woorden waren niet bij alle Turken even goed aangekomen. Turkse “nationalists” in het bijzonder waren kwaad geworden, en hadden de man nu vermoord.
Men keurde deze daad onverbloemd af. Maar de meeste BBC-aandacht ging toch naar de protestbetoging die ‘s avonds volgde. En al kregen wij nauwelijks overzichtsbeelden van de omvang van het populair protest, zij waren in their thousands wist de correspondente.
Eén promille, misschien zelfs 2‰ denk ik dan, in een stad van miljoenen en miljoenen.
Bij ons was de berichtgeving analoog. Ik hoorde een enthousiaste correspondent, medebetoger wellicht, vertellen hoe kwaad het Turkse volk wel was: “Wie het moesten ontgelden in de slogans was extreemrechts dat van Hrant Dink een publieke vijand had gemaakt, naar aanleiding van uitspraken over de al dan niet genocide door de Turken op de Armeniërs aan het begin van de twintigste eeuw.”

Er scheelt iets aan deze berichtgeving. De Turkse minister Abdullah Gül heeft, al mag Erdoğan vanavond nog gelijk wat vertellen, ondubbelzinnig gezegd (via zijn gezant in Parijs): "Notre position est bien connue [...] nous ne reconnaissons aucun soi-disant génocide et nous ne le reconnaîtrons jamais".

Het gaat dus niet om “nationalisten” zoals de media vertellen: het gaat in dit laatste geval alvast om de legitieme Turkse regering, die zich in haar negationisme gesteund weet door de bevolking in haar geheel (op onze enkele betogers na).
Nog minder gaat het om gebeurtenissen “a century ago”, zoals de perfiede Britten beweren, nee het gaat om een eeuwenoude politiek van uitmoording van christenen en Armeniërs, ook nog flink na de stichting van zijn lekenstaat door de fascistoïde Atatürk: tot op vandaag namelijk.
En het gaat al zeker niet om een al dan niet.

Noot van 21 januari: de Nederlandse site NederOpinie geeft een mogelijke beweegreden voor de moord, die vanzelfsprekend niet wordt vermeld in de gewone media: NederOpinie plaatst deze laatste misdaad in de eindeloze rij van islammoorden op christenen.

Jean-Pierre Vernant

.

France Culture heeft vandaag, naar aanleiding van het overlijden vorige week van de grote classicus Jean-Pierre Vernant, een uitzending gemaakt van volle zes uur. Ik kwam te laat thuis voor alle zes uren, maar de laatste twee heb ik, als was ik bevroren aanhoord.
Dat komt omdat Vernant – die 93 is geworden en zijn laatste college in oktober gaf – vanuit zijn ongeëvenaarde kennis van de wereld van Homerus, ook enkele boeken heeft geschreven voor leken zoals u en ik.
Hij schrijft dan over de helden Achilles of Odysseus, als waren die nog in leven en onder ons. Bij hem worden hun problemen en eigenaardigheden de onze.
Tot slot van de uitzending gaf France Culture gewoon heel dat laatste college van Vernant. Hij gaf toelichting bij enkele passages uit de Odyssee.
Een oude maar vaste stem hoorden wij, vijftig minuten zonder verspreking, maar dat is niet het bijzonderste, nee, met een aantal invallen en situationele dingen die de lesgever terplekke verzon. Die 93-jarige frisse geest sprak, tot ergernis van zijn dokters bekende hij, een lesuur lang tot zijn geliefd publiek van jonge studenten, en hij besloot:

Vive l'Odyssée! [applaus] ... et maintenant, vous l'avez remarqué les jeunes [hier kwam een woord dat ik niet verstond; misschien: rien qu'a] ...ma voix et beaucoup d'autres signes: il est temps que les vieux aillent au dodo.
.

Hoe krijgen wij dit bocht ...aan 't domme plebs verkocht ?

.
Een collega-blogger, Vincent De Roeck, had laatst een boekbespreking die het waard is om gesignaleerd te worden. Zij gaat over "Een brug te ver : Turkije in de Europese Unie" van de Europarlementsleden Philip Claeys en Koenraad Dillen.
Van dit boek had ik geen weet, want het valt onder het cordon médiatique, zodat het in de pers wellicht geheel onbesproken is gebleven. Misschien keek ik slecht, maar aangezien onze goede pers de gewoonte heeft om enkel de boodschappers en nooit de boodschap in aanmerking te nemen, zou het geen wonder zijn.
Toch had ik enkele bedenkingen bij De Roecks recensie:

Uitstekend overzichtsartikel collega Vincent, een echte status quaestionis, gebaseerd op een uitstekend boek vermoed ik. Zeer bedankt dus, maar een inhoudelijk antwoord van Belgische politici mogen wij helaas niet verwachten. Zij zullen er het zwijgen toe doen, misschien in het besef dat die toetreding al lang is toegezegd ...door Washington. Dit pure machts-aspect had, meen ik, wat meer aandacht verdiend, misschien ook in het boek (dat ik niet bezit).

Hoe krijgen wij dit bocht

aan 't domme plebs verkocht,

lijkt nog de enige vraag die "democratische" Belgische en EU-politici zich stellen. Als wij mogen spreken van een bescheten Europese Commissie: al kennen zij ongetwijfeld alle fundamentele tegenargumenten, die mogen niet langer gelden.
Bush heeft immers al meer dan eens openlijk zijn steun betuigd, en Rice heeft nog stilletjes onderhandeld tijdens de laatste "Cyprus-kwestie", die naar goede gewoonte is opgelost door alles maar weer uit te stellen.
Diezelfde Bush, de man met de wijde blik (die echter pas tijdens zijn oorlog op de hoogte werd gebracht van het aloude en grondige verschil tussen shiïeten en sunnieten) ...zingt de lof van de Turkse "brugfunctie" tussen de wereld van de islam en die van het Westen. Dat pontifex Bush elders bruggen wil bouwen is buitengewoon deugdzaam, maar ...laat hem thuis misschien eerst die muur afwerken, waarmee hij een christelijk land als Mexico hermetisch van het zijne wil scheiden.
Het toverwoord "geopolitiek" komt vaak uit zijn mond. En al beseft nog een kind: that is far above his head! , Bush wordt toch braafjes gevolgd door mensen die beter kunnen weten, zoals Karel De Gucht, en natuurlijk door mensen als Louis Michel of Karel Pinxten, die ook graag eens een geleerd woord laten vallen. Hun lijfjournalistjes doen braaf mee, dat spreekt.
Van Miert is de enige niet-Belangpoliticus die jouw standpunt met kracht verdedigt Vincent, maar hij staat aan de wal. Bij diegenen die nog wel op het ondemocratische EU-schip zitten, klinken de schaarse protestjes zwak en ongeloofwaardig.
.

VOCABULAIRE EUROPÉEN des PHILOSOPHIES

.

December 2004 verscheen, onder de leiding van filosofe Barbara Cassin, bij Le Seuil/Le Robert een stevig naslagwerk: VOCABULAIRE EUROPÉEN des PHILOSOPHIES, ondertitel DICTIONNAIRE des INTRADUISIBLES. Groot formaat, 1560 pagina’s, twee kolommen, weinig wit, indrukwekkend werk.

Termen uit de klassieke talen van de filosofie, Grieks, Latijn, Duits, Hebreeuws, Engels, Italiaans &cet, worden thematisch geordend, grondig besproken en, al kan het zogenaamd niet, toch Frans vertaald.

In goede naslagwerken lezen is altijd een plezier: eerst wil je iets opzoeken, onderweg blijf je haperen en na vijf minuten weet je niet meer wat je kwam doen.
Hier is dat in overtreffende trap het geval, want dit filosofisch-filologisch naslagwerk is onvermijdelijk een zelfstandig stuk filosofie en filologie, met vertakkingen tot in het oneindige.
Zoals de Indische wijsheid zegt over chatarunga, het bordspel dat ons schaakspel werd: het is een rivier waar de mug van kan drinken en de olifant in kan baden.*

Het grootste plezier blijft natuurlijk als je in zo'n erudiet en prachtig werk iets ontdekt, al was het een komma, waarvan je meent ook iets te weten. Nu trof ik in het hoofdstukje gewijd aan het onvertaalbare Duitse woord “Witz” iets aan dat wellicht een aanvulling kon hebben.

Le „Witz” selon Freud et ses traductions

[…] Il y a, en effet, dans le Witz selon Freud, un lapsus réussi qui provient inopinément de l’inconscient, comme ce terme de famillionnaire qui – sorte de crase entre [attitude] familière et millionnaire – intéressa tant Lacan (et d’abord Freud lui-même) et par le moyen duquel il échappa à un pauvre diable de faire savoir qu’il avait été aimablement traité par le cependant très riche baron de Rothschild. Freud explicite et déploie de la manière suivante la pensée contenue dans ce mot d’esprit ou cette “pointe” de l’esprit (geistreicher Einfall): « […] nous avons dû rajouter à la phrase “R. m’a traité tout à fait comme son égal, d’une manière tout à fait familière” une proposition supplémentaire, qui, raccourcie au maximum, s’énonçait ainsi: “autant qu’un millionnaire est capable de le faire” (Le Mot d’esprit et sa relation à l’inconscient, trad. fr. D. Messier, Gallimard, 1988, p. 60) . C’est, en effet, le mécanisme d’une condensation répondant à ce modèle qui est à la source du plaisir pris à de tels jeux de l’esprit ou, plus précisément, de l’inconscient.

Charles Badier, onder het lemma «ingenium», p.596

De tekst zelf van Freud heb ik niet gelezen, en ook niet bij de hand, maar wel heb ik de Reisebilder van Heinrich Heine nog redelijk in mijn hoofd. Daarin laat Heine zich door een lijfknecht, soort van barbier, vertellen hoe die ooit de eer had om baron Rothschild zijn eksterogen te mogen wegsnijden. Het ging er bij die sessie heel gemoedelijk toe: “Und so wahr wie mir Gott alles Guts geben soll, Herr Doktor [Heine], ich saß neben Salomon Rothschild, und er behandelte mich ganz wie seinesgleichen, ganz famillionär.”**

1829, Die Bäder von Lucca, Kapitel VIII

Merkwaardig is toch, dat dit "famillionär" als voorbeeld wordt genomen van een lapsus qui provient inopinément de l’inconscient. Je moet dan al aannemen dat Heine zijn verhaal van die knecht echt gebeurd is. De naam van Heine, ik vermoed de bewuste bedenker van de grap, wordt niet vermeld. Ja, misschien is het niet eens réussi, een echt goeie grap, zoals de kwaaie Karl Kraus al opmerkte in zijn essay “Heine und die Folgen” – maar volgens Kraus maakte Heine nooit goede grappen.

Freud, de bedenker van het “inconscient”, kende de teksten van Heine goed, en aan hem zal het dus niet liggen. Het vergeten van Heine als bewuste bedenker van die onbewustheid moet van de auteur Badier komen, of anders van de Franse Freudvertalers ?

Maar dat is allemaal muggenzifterij, en ik verontschuldig mij bij de makers van dit fenomenale boek.

* "Chess is a sea in which a gnat may drink and an elephant may bathe." De 18de-eeuwse oriëntalist Sir William Jones schreef dit toe aan oude Indische of Perzische bronnen, maar de eerste gedrukte versie ervan is van 1949 (!), in een collectie schaakgezegdes...

** Salomon Mayer, Freiherr von Rothschild (1774–1855), chef van het Weense bankfiliaal; hij leefde afwisselend in Wenen, Frankfort en Parijs. In Parijs nodigde Rothschild Heine vaak uit op diners bij hem thuis, ook al dreef aan tafel de dichter vaak de spot met hem. Dat deerde hem niet, hij had wel gevoel voor humor, en de andere gasten zouden het hem niet vergeven hebben als hij Heine niét uitnodigde. Overigens was Heines oom, Salomon Heine, ook bankier (in Hamburg), en na Rothschild de rijkste man van Duitsland.

I ain't seen a good lynching in years, zei ooit Tom Lehrer

.
Wat ik nooit eerder deed of wilde doen, was naar terechtstellingen kijken. De gelegenheid heeft zich in mijn leven ook niet vaak voorgedaan. Er waren de vijf Baskische vrijheidsstrijders (Tixi, één van hen) die Franco liet fusilleren, maar daar waren geen beelden van. Als de gelegenheid zich later voordeed, door het www, dan ging ik er niet op in. Zo zag ik niet de rituele slachting van Nick Berg, noch die van zijn latere lotgenoten, en ook was ik niet in Amsterdam toen Theo van Gogh zijn voorgeschreven lot van ongelovige onderging, en daarbij enkele verzen uit de koran op zijn borst gestoken kreeg.

– overigens legde vandaag in de Verenigde Staten een nieuwgekozen democratisch parlementslid, Keith Ellison van naam, de eed af op dat boek, en ik meen dat men enkel op grond van dát feit zijn parlementaire onschendbaarheid meteen weer dient op te heffen. Enige consequentie kan geen kwaad. Er zijn tenslotte, behalve Mein Koran, wel meer boeken waar sommige mensen bij willen zweren, en waarin eveneens tot moord, zelfs tot genocide wordt aangezet, maar die boeken vallen tot veler voldoening al een tijd onder de strafwet –

De terechtstelling van Saddam Hussein zag ik eerst in de officiële versie, zonder klank, en daarna pas, zoals velen de snuff movie mét klank. Dat laatste was pijnlijk, maar leerzaam.
Het was natuurlijk onverstaanbaar wat er allemaal geroepen werd, onder het geflits van de lampen, maar in bv. Engelse kranten kreeg je een vertaling van alle kreten die boven het gejoel uitstegen. Het schouwspel was ongeciviliseerd, zoals alle terechtstellingen, ook als die “clean” verlopen, zoals dat bij onze beschaafde, en technisch onderlegde Atlantische bondgenoten meestal het geval is, naar het schijnt.
De waardigste en moedigste man die ik op de beelden heb gezien was Saddam Hussein. Je kunt daar niet omheen. Die vaststelling zegt dan niets over zijn vroegere misdaden, die op dit heilige moment van geen tel meer waren, maar zij is het gevolg van de lafheid van alle andere aanwezigen – en in dit geval ook van de afwezigen, de opdrachtgevers in Washington en Texas. Dat het Hussein niet eens werd vergund om zijn gebed af te maken kun je misschien nog als een genadige beslissing zien, en al schokte ook dat mij, voor hem maakte het geen verschil meer.
Na een mensonwaardige arrestatie, door aliens leek het mij [*], en na een onwaardig proces, waarbij enkelen van Hussein zijn advocaten werden vermoord, in wellicht het best beveiligde deel van heel Irak –wat meteen aangeeft hoe competent en dapper Rumsfelds special forces wel zijn– was de terechtstelling het logische vervolg, en niet eens veel schaamtelozer dan wat voorafging. Een aanwezige "rechter" vond het publiek zelfs prijzenswaardig omdat zij met dansen hadden gewacht tot het luik gevallen was.

Deze terechtstellingspartij zorgt nu voor veel internationale opwinding. De UNO heeft naar het schijnt aangedrongen op een rustige en serene atmosfeer bij de volgende terechtstellingen.
Maar dat wraakzuchtige sfeertje in Irak verschilde wellicht niet eens veel van wat er plaats had in Gent, in 1945, toen Leo Vindevogel in de Nieuwe Wandeling [**] naar de executiepaal stapte, en onderweg werd uitgescholden door mensen die daarna als deftige burgers door het leven zijn gegaan.

[*] Over de infantiele kreet van de Untermensch L.Paul Bremer III : "Ladies and Gentlemen ... we got him!" schaamt iedereen zich die beschaving kent.
[**] Waar ook zijn vrouw en kinderen waren opgesloten. Op zijn verzoek om hen toch voor de duur van zijn terechtstelling over te brengen naar een andere gevangenis werd niet ingegaan.

Om het jaar goed te beginnen

.
Wie de onderstaande uitdrukkingen rustiger wil bekijken die vindt in vouwe dezes de link naar de VRT-taaldatabank.

's mans — aan den lijve — aan gene zijde — aller mond — bij dezen — bij geruchte — bij machte — bij monde van — dag des Heren — den lezer heil — der wereld afsterven — der zonde afsterven — des duivels — des mensen — dezer dagen — dientengevolge — eigener beweging — Godes Zoon — haars inziens — harentwege — harerzijds — heden ten dage — heer des huizes — hier te lande — hunnentwege — hunnerzijds — huns inziens — in allen dele — in allen gevalle — in allerijl — in arren moede — in beider belang — in de regel — in den beginne — in den blinde — in den lande — in den vreemde — in der minne — in dezen — in dier voege — in eenvoud des harten — in feite — in gebreke stellen — in gemoede — in genen dele — in geschrifte — in goeden doen — in groten getale — in het zweet des, mijns, uws, haars, onzes, huns aanschijns — in hoge mate — in koelen bloede — in levenden lijve — in lichterlaaie — in naam der koningin — in naam der wet — in naam des konings — in rechte — in voege — in vouwe dezes — inderhaast — indertijd — met dien verstande — met voorbedachten rade — mijnentwege — mijnerzijds — mijns inziens — namens dezen — om den brode — om harentwil — om hunnentwil — om mijnentwil — om onzentwil — om uwentwil — om zijnentwil — omwille van — onder ede — onverrichter zake — onzentwege — onzerzijds — onzes inziens — op aller lippen — op de(n) duur — op heterdaad — op straffe van — plek des onheils — schrijver dezes — steen des aanstoots — tand des tijds — te allen prijze — te allen tijde — te baat nemen — te bekwamer tijd — te berde (brengen) — te berge (rijzen) — te bestemder plaatse — te bestemder tijd — te bestemder ure — te beurt vallen — te dezen — te dezer gelegenheid — te dezer zake — te dien aanzien — te dien einde — te dien tijde — te dier zake — te eigen bate — te elfder ure — te enen male — te eniger tijd — te gelde maken — te gelegener plaatse — te gelegener tijd — te gepasten tijde — te goeder naam en faam — te goeder trouw — te goeder ure — te gronde (richten) — te haren bate — te haren behoeve — te haren believe — te haren huize — te haren kantore — te haren laste — te haren nadele — te haren name — te haren voordele — te harent, ten harent — te harer beschikking — te harer ere — te harer gedachtenis — te harer informatie — te harer kennis — te harer verdediging — te harer verontschuldiging — te hulp komen — te hunnen bate — te hunnen behoeve — te hunnen believe — te hunnen huize — te hunnen kantore — te hunnen laste — te hunnen nadele — te hunnen name — te hunnen voordele — te hunnent — te hunner beschikking — te hunner ere — te hunner gedachtenis — te hunner informatie — te hunner kennis — te hunner verdediging — te hunner verontschuldiging — te juister plaatse — te juister tijd — te kwader trouw — te kwader ure — te lande — te leen, ter leen — te mijnen bate — te mijnen behoeve — te mijnen believe — te mijnen dienste — te mijnen huize — te mijnen kantore — te mijnen koste — te mijnen laste — te mijnen nadele — te mijnen name — te mijnen voordele — te mijnent, ten mijnent — te mijner beschikking — te mijner ere — te mijner gedachtenis — te mijner informatie — te mijner kennis — te mijner verdediging — te mijner verontschuldiging — te moede — te onzen bate — te onzen behoeve — te onzen believe — te onzen huize — te onzen kantore — te onzen laste — te onzen nadele — te onzen name — te onzen voordele — te onzent — te onzer beschikking — te onzer ere — te onzer gedachtenis — te onzer informatie — te onzer kennis — te onzer verdediging — te onzer verontschuldiging — te rade (gaan) — te rechter tijd — te ruste (leggen) — te stade komen — te uwen bate — te uwen behoeve — te uwen believe — te uwen huize — te uwen kantore — te uwen laste — te uwen nadele — te uwen name — te uwen voordele — te uwent — te uwer beschikking — te uwer ere — te uwer gedachtenis — te uwer informatie — te uwer kennis — te uwer verdediging — te uwer verontschuldiging — te velde — te zijnen bate — te zijnen behoeve — te zijnen believe — te zijnen huize — te zijnen kantore — te zijnen laste — te zijnen nadele — te zijnen name — te zijnen voordele — te zijnent — te zijner beschikking — te zijner ere — te zijner gedachtenis — te zijner informatie — te zijner kennis — te zijner tijd — te zijner verdediging — te zijner verontschuldiging — tegelijkertijd — ten aanhoren van — ten aanschouwen van — ten aanval — ten aanzien van — ten achter — ten achteren — ten algemenen nutte — ten andere zijde — ten andere zijde — ten anderen male — ten antwoord — ten bate van — ten bedrage van — ten behoeve van — ten believe — ten belope van — ten besluite — ten beste — ten bewijze van — ten burele van — ten dage van — ten dans — ten deel (vallen) — ten definitieven titel — ten dele — ten departemente — ten derde — ten detrimente — ten dienste staan — ten dienste van — ten dode (opgeschreven) — ten doel — ten doop — ten eenre zijde — ten eerste, tweede enz. — ten eeuwigen dage — ten eigen bate — ten einde raad — ten enenmale — ten faveure van — ten gehore (brengen) — ten geleide — ten genoegen van — ten gerieve van — ten geschenke — ten getale van — ten gevolge van — ten goede — ten grave — ten gronde — ten gunste van — ten harent, te harent — ten hemel — ten hoogste — ten hove — ten huidigen dage — ten huize van — ten hunnent — ten individuelen titel — ten kantore van — ten koste van — ten kostelozen titel — ten kwade — ten laatste — ten langen laatste — ten langen leste — ten laste — ten naaste bij — ten nadele van — ten name van — ten nauwste — ten noorden van — ten nutte van — ten onder — ten onrechte — ten onzent — ten oorlog — ten oosten van — ten opzichte van — ten overstaan van — ten overvloede — ten paleize — ten parkette — ten persoonlijken titel — ten pleziere (van) — ten principale — ten prooi — ten rechte — ten slechtste — ten spijt (van) — ten spoedigste — ten stelligste — ten strengste — ten strijd(e) — ten teken (van) — ten tijde van — ten titel van — ten tonele — ten top — ten tweede — ten tweeden male — ten uitvoer — ten uitzonderlijken titel — ten uwent — ten val — ten verderve — ten vertrouwelijken titel — ten vervolge (van/op) — ten verzoeke (van) — ten vierde — ten vijfde — ten voeten uit — ten volle — ten volste — ten voorbeeld — ten voordeel — ten voordele van — ten voorlopigen titel — ten westen van — ten zeerste — ten zijnent — ten zuiden van — ter aangehaalde(r) plaatse — ter aanvulling — ter aanwending van — ter aarde — ter afdoening van — ter andere zijde — ter andere zijde — ter assistentie — ter attentie van — ter beantwoording — ter been — ter bekostiging van — ter beoordeling — ter beschikking van — ter bespreking — ter bestemder plaatse — ter bestemder tijd — ter bestemder ure — ter bestrijding van — ter beurze — ter bevoegder plaatse — ter bezichtiging — ter breedte van — ter controle — ter dikte van — ter discussie — ter eenre zijde — ter elfder ure — ter ene zijde — ter ere van — ter fine van — ter gelegener plaatse — ter gelegener tijd — ter gelegenheid van — ter geruststelling — ter goedkeuring — ter griffie — ter grootte van — ter hand — ter harte — ter helle — ter herinnering — ter hoogte van — ter illustratie — ter inzage — ter jacht — ter juister plaatse — ter kennis — ter kennisneming — ter kerke — ter keuze — ter kwijting — ter leen, te leen — ter lengte van — ter linkerzijde — ter markt — ter meerdere eer en glorie — ter nagedachtenis van — ter oefening — ter onderrichting — ter ore (komen) — ter oriëntatie — ter overname — ter overweging — ter perse — ter plaatse — ter plekke — ter raadpleging — ter rechterzijde — ter regeling (van) — ter ruste — ter snede — ter snee — ter sprake — ter stede — ter tafel — ter tale (wel -) — ter tekening — ter verdediging — ter vergadering — ter verkoop — ter verontschuldiging — ter visie — ter voldoening — ter voorbereiding — ter voorkoming van — ter waarde van — ter wereld — ter wille van — ter zee — ter zelfder plaatse — ter ziele — ter zitting — terdege — terecht — terloops — ternauwernood — tersluiks — tersluiks — terstond — terzelfder tijd — terzijde — terzijde staan — tevergeefs — tezelfdertijd — toentertijd — tot bloedens toe — tot vervelens toe — u aller vriend — uit aller naam — uit anderen hoofde — uit de(n) aard der zaak — uit den boze — uit dien hoofde — uit hoofde van — uitentreuren — uiteraard — uitermate — uwentwege — uwerzijds — uws inziens — vader des vaderlands — van den domme houden — van dien aard — van ganser harte — van goeden huize — van harte — van heinde en verre — van hogerhand — van jongs af — van koninklijken bloede — van lieverlede — van lieverlee — van nature — van nul en gener waarde (ook: van nul en generlei waarde) — van staatswege — voor dezen — zijnentwege — zijnerzijds — zijns inziens — zijns weegs —

A Man’s, Man’s World

.
Terwijl wij op CNN kunnen horen dat de seniele oorlogshelden van de Amerikaanse regering hun oude bondgenoot Saddam Hussein haastig hebben overgedragen, of net nog niét hebben overgedragen aan de "Iraakse regering" – hoe spannend allemaal! – zodat gerechtigheid geschiede en zijzelf propere handen houden ("They do not want to be seen as the people who executed Saddam", zegt BBC-world. "We are no longer in control of his fate," zou een Amerikaanse militair hebben gezegd... "we do not want to get involved in the judicial system of a sovereign democracy."), en terwijl heel de wereld walgt van wat Bush, Cheney, Rice en consorten* allemaal uitvreten, en terwijl het schandknaapje Bliar nog eens kan nadenken over zijn bijrolletje in dat stuk, gaan wij ons bezighouden met een Amerikaan die het waard is om herdacht te worden. Ik wilde het over James Brown hebben.

James Brown heeft dingen geschreven die nooit meer weggaan. Klassieke liederen met plechtige, profetische, bijbelse teksten. Hier en daar hoor je natuurlijk ook opmerken dat hij een volslagen incorrecte man was.
Toegegeven: weinigen zullen James Brown een nieuwe man willen noemen, als die term nog bestaat. Van feminisme heeft niemand hem ooit verdacht. Maar zelfs dan, naast een klepper als bijvoorbeeld zijn Napolitaanse collega-componist Carlo Gezualdo was hij toch een brave jongen, want deze Gezualdo liet op 15 oktober 1590 zijn vrouw Maria d’Avalos vermoorden omdat hij haar met de hertog van Pesvara had betrapt ‘in flagrante delicto di fragrante peccato’.
Ook tegen de beeldhouwer en goudsmid Benvenuto Cellini moet Brown het ruimschoots afleggen, want deze Cellini werd nog ter dood veroordeeld wegens manslag. Hij kreeg gelukkig genade van Pius III, waardoor wij nu zijn latere Perseus nog kunnen zien.
Collega's van Brown waar iets op aan te merken valt zijn er in alle tijden, bij dozijnen, maar dat mag ons niet interesseren.
Wat ik naast alle andere dingen bij Brown zo bewonder is de verheven taal van zijn liedjes, de gedragenheid van zijn teksten. Misschien is zijn overigens grandioze Sex Machine niet direct waar ik aan denk, maar leest u dan wat Brown in het onderstaande "It's A Man's Man's World" vertelt.
Brown legt in korte woorden uit waar de economie om draait. De waardenleer! Vóór hem hebben anderen dat gedaan, Marx bijvoorbeeld, of nog daarvoor Galiani.
Brown zegt het korter dan deze kerels, maar de essentiële punten heeft hij allemaal.

It's A Man's Man's World

music: James Brown
lyrics: James Brown

This is a man's world
This is a man's world
But it wouldn't be nothing
Nothing
Without a woman or a girl

You see man made the car
To take us over the road
Man made the train
To carry the heavy load
Man made the ‘lectric light
To take us out of the dark
Man made the boat for the water
Like Noah made the ark

This is a man's man's man's world
But it wouldn't be nothing
Nothing without a woman or a girl

Man thinks about the little Betty baby girl
And the baby boys
Man makes them happy
’Cause man made them toys
And after man made everything
Everything he can
You know that man makes money
To buy from other men

This is a man's world
But it would be nothing
Nothing not one little thing
Without a woman or a girl

He's lost in the wilderness
He's lost in bitterness…

o-o-o-o-o-o

Passion des femmes pour la beauté et combien celle-ci est raisonnable

Toutefois, si chez l'homme le désir de paraître crée de l'attirance pour les productions les plus belles et les plus rares de la nature, chez les femmes et chez les enfants, la très ardente passion de paraître beaux fait apprécier ces objets au plus haut point. Les femmes, qui constituent la moitié de l'espèce humaine, et qui sont destinées, ou entièrement ou en très grande partie, à la propagation de l'espèce ainsi qu'à notre éducation, n'ont d'autre prix et mérite que l'amour qu'elles éveillent chez l'homme. Et comme celui-ci dépend presque entièrement de leur beauté, leur plus grand souci est d'apparaître belles aux yeux des hommes. Combien les ornements y contribuent est un fait reconnu unanimement; donc, si la valeur chez les femmes tire son origine de leur charme et celui-ci de leur beauté, cette valeur s'accroît avec les ornements, et alors il est par trop évident que nécessairement la valeur de ces objets est très grande dans l'idée qu'elles s'en font.

Ornements des petits enfants

Quant au petits enfants qui sont l'objet des plus tendres soins de leur parents, les hommes ne savent manifester leur tendresse affectueuse qu'en rendant beau et gracieux à leurs yeux l'objet aimé. Or que ne sera pas disposé à faire l'homme lorsque c'est le désir de satisfaire sa femme qui le pousse à orner ses enfants? C’est ainsi qu’il est arrivé que, d’abord dans le sable des fleuves, puis dans les entrailles de la terre, on a extrait à grand peine les métaux les plus précieux.

Ferdinando Galiani
De la Monnaie/Della Moneta
Édité et traduit sous la direction de André Tiran
Traduction coordonnée par Anne Machet
Éd. Economica, Paris, 2005, p.75

* Een beschaafd mens houdt het niet voor mogelijk, maar CNN heeft nu al een autopromotiespotje gemaakt, ik heb het gehoord om 2u30 onze tijd, met als tekst: "next on this channel, the execution of Saddam Hussein". Stay with us, zeiden ze er niet bij, al had hun kwaliteitsjournalist Larry King zichtbaar moeite om zich in te houden.
Hij verzekerde zijn Amerikaanse kijkers wel: dat mócht de bevestiging van de executie binnenlopen tijdens een commercial break, then we will break into that break. Flinke jongen in zijn bretellen!

 

Voor Vlaamse bloggers is Grammens de Aartsvader

.
En dat is zó waar, dat het voor hen misschien onheilzaam is om hem te lezen. Wat vertel je tenslotte zelf nog, als hij alles eerder al verklapt? Grammens werkt voor bloggers ontmoedigend. Hij verschijnt gelukkig maar om de veertien dagen, en laat hem daarbij de kwaliteitsjournalisten vóór zijn, tot daar, maar de bloggers evengoed...
Een voorbeeld. In een voor de rest méér dan goed, ja een moedig artikel (De Standaard,27 dec. p.24) had Patrick Stouthuysen een paragraafje dat mij toch weer tegenviel:

Jammer genoeg zal Fallaci wellicht vooral herinnerd worden om haar laatste boeken, waarin ze ten strijde trekt tegen wat ze de dreigende islamisering van Europa noemt. Fallaci was duidelijk de pedalen kwijt.

Nog afgezien van Fallaci’s feitelijke oordeel:
[zij meende, terecht geloof ik, dat Europa de achterlijke weg van de islam opgaat, met de talloze getolereerde, dan goedgeprate, op de duur zelfs gewone wetsovertredingen, gaande van vermommingen tot sluikslachtingen, tot eremoorden; of denken wij enkel maar aan het onnozele onderscheid dat journalisten de laatste tijd maken tussen "islamistisch" en "islamitisch": hoe belachelijk! ik zou graag hun uitleg eens horen, net zoals ik dat onderscheid graag eens hoorde verklaren uit allochtone mond, want ik moet dan altijd denken aan de uitspraak van die Algerijnse generaal ten tijde van de GIA: "cet islam modéré, je ne sais pas de quoi ils parlent"... en met zijn "ils" bedoelde hij onze Europese verlichte democraten]
Iemand van het formaat van Fallaci beoordelen komt ons Vlamingen als cordon sanitaire-volkje gewoon niet meer toe. Wij Vlamingen moeten erkennen dat wij al twintig jaar afscheid hebben genomen van de Open Society... jouw Popper ten spijt, mijn belezen premier Guy Verhofstadt.
Het beschaafde, intellectueel eerlijke discours behoort hier eenmaal tot het verleden... en ik wil dus niets tegen Patrick Stouthuysen zeggen –hij heeft in de Vlaamse context een inderdaad moedig artikel geschreven– enkel dat zijn, noch ons soortelijk gewicht nog toelaten om uitspraken te doen over figuren als Fallaci. C'est triste mais c'est comme ça.


En er is gelukkig een uitzondering: Mark Grammens.

.Die heeft in zijn laatste Journaal iets gedaan dat Stouthuysen zorgvuldig (of toch lichtjes lafweg) heeft nagelaten. Op deze blog –en al heb ik vaak nagedacht– heb ik dezelfde intellectuele lafheid begaan, en dat spijt mij.
Grammens noemt bij naam Siegfried Verbeke de "enige politieke gevangene van België vandaag". De grote Grammens heeft gelijk, en ik betuig hem mijn respect, want die man staat voor zijn woord, en hij zegt wat hij denkt.
Mag ik nog ter aanvulling zeggen dat niet enkel Siegfried Verbeke een politiek gevangene is, maar dat wij allen, minder direct maar niet minder echt, politieke gevangenen zijn van dezelfde Closed Society?

P.S. (ik typ zijn colofon over)

JOURNAAL
Veertiendaags opinieblad
Verantw. uitgever
(tevens korrespondentie-adres)
Mark Grammens
Stationsstraat 200
1770 Liedekerke
tel. 0477/62.92.01
fax. 053/68.08.27

Losse nummers zijn niet te verkrijgen.
JOURNAAL wordt uitsluitend bezorgd
op abonnementsbasis.

Abonnementsprijs : € 89 per jaar
(23 afleveringen)

te storten op een van de volgende
rekeningen:
000-1450583-45
430-0372691-08
779-5936298-29

Dat nepjournaal is geen probleem, Yves Thiran wel

.
Al de flauwekul die de laatste dagen verkocht wordt rond de journalistieke geloofwaardigheid van diegenen die hebben meegewerkt aan het RTBf-nepjournaal, is flauwekul. Laat ik het niet weer over Peter Vandermeersch hebben, die man heeft al slaag genoeg gekregen.
Een ernstiger probleem vormt geloof ik Yves Thiran, "directeur de l'information et de l'éthique RTBf ".
Wat is dat voor een titel? Hoe kan iemand tegelijk twee zulke taken vervullen? Dat kan enkel in een wereld waar Sein en Sollen volkomen samenvallen vrees ik, een situatie die, al lijkt ze voor Noël Verhofstadt vanzelfsprekend, in democratieën nog nooit is voorgekomen.
In mijn boekje hoort journalistiek zich uitsluitend bezig te houden met Sein, en dan heb ik verder geen bezwaar tegen een onafhankelijke ethische commissie of iets dergelijks.
Als ik echter Thiran goed begrepen heb donderdag, toen ik hem het Nep-nieuws hoorde verdedigen op zijn eigen zender – en ik citeer uit mijn hoofd – dan lijkt deze man de journalistiek eerder te zien als een moderne vorm van zendelingenwerk: .L'information de la RTBf ne doit pas être lisse; elle peut brusquer [of choquer, of zelfs nog een ander woord, ik weet het niet meer], si c'est pour la bonne cause.
Hiermee wil ik allerminst beweren dat het aan Vlaamse kant anders, of beter zou zijn, integendeel, misschien is die openlijke bekentenis in de functieomschrijving zelf van die man, juist een vorm van openheid die wij niet kennen. En verder geloof ik ook niet dat volledige objectiviteit denkbaar zou zijn. Schreef immers niet Heinrich Heine al in 1829, in zijn essay "Shakespeares Mädchen und Frauen": . Die sogenannte Objektivität, wovon heute soviel die Rede, ist nichts als eine trockene Lüge.
.

Moet een mens daar zijn abonnement voor betalen?

.
Bart Brinckman heb ik, zoals velen onder u wellicht, een goede week geleden bezig gezien in een TV-debatje. Onderwerp was de onwaardige manier waarop de NV-A Jean-Marie Dedecker had behandeld.
Gênant was het ook ...om Bart bezig te zien. Intellectueel noch moreel was onze kwaliteitsjournalist opgewassen tegen de judocoach. Ook dat afgeborsteld Antwerps van hem maakte geen beste indruk. Voor mij was het de eerste keer dat ik die levende pop bezig hoorde, bijna live …maar ochgod, laten wij dat debatje verder voor wat het was, iedereen heeft zelf kunnen oordelen en punten geven.
De kracht van die jongen zit misschien meer in zijn pen? Niet-Standaardlezende kijkers moeten zeker op die gedachte zijn gekomen, want de gave des woords mag niet iedereen zijn geschonken, zonder scherpe pen kom je een kwaliteitskrant niet in, toch?
Voor deze brave mensen nu een voorbeeld ’s mans schrijfstijl. Hieronder heeft B.B. het over Verhofstadts Vierde Burgermanifest, en over de presentatie ervan door de auteur zelf, in Brugge gisteren.

– even een terzijde als u mij toestaat: toen ik daarnet op TV zag hoe die jeugdige Marino Keulen bewonderend opkeek naar zijn leider, moest ik denken aan wijlen Leni Riefenstahl, die in haar beeldverslagen van Partijdagen ook altijd oog had voor ontroerende shots van enthousiaste sidekicks –

Brinckman nu weer. Eerst denkt hij nog even terug aan de eerdere Burgermanifesten, welker waarde wij eenvoudige burgers ondertussen goed hebben leren inschatten – al was het maar omdat de tijd zo’n uitstekende leermeester is.

[…] Natuurlijk is er in twaalf jaar tijd veel veranderd. Elk tijdsgewricht behoeft ook eigen uitdagingen en oplossingen. Maar de dadendrang van Verhofstadt bleef al die jaren onaangetast. Steevast draagt hij als een evangelist visie en geloof uit. Zoniet valt de huidige premier ten prooi aan een gekmakend immobilisme.
De burgermanifesten zijn producten van hun tijd. Als eerste minister staat Verhofstadt op het kruispunt van zijn carrière. In mei 2007 wacht hem een derde ambtstermijn of een afscheid van de Wetstraat 16, waar de regen gezien de emmers in zijn kantoor vrij spel heeft. De doelstelling van het vierde burgermanifest verschilt daarom fundamenteel van die van zijn voorgangers. Straks moet Verhofstadt zijn positie verdedigen tegen de aanvallen van zijn grote uitdager, Yves Leterme. De vorige boekjes waren Stalinorgels in een veroveringstocht tegen de rooms-rode meerderheid […]

Ik kan best begrijpen lezer, dat u hierna geen behagen meer vindt in een zinsgewijze analyse vanBrinckmans paragrafen. Maar even verwijzen naar een prachtig boek zult u mij nog toestaan, een boek dat elke journalist zou moeten lezen vóór hij nietszeggende woorden en zinsneden uit zijn pen laat vloeien als:

  

“natuurlijk”, “veel veranderd”, “tijdsgewricht”, “uitdagingen” en “oplossingen”, “steevast”, “zoniet”, “gekmakend immobilisme”, “producten van hun tijd”, “kruispunt van zijn carrière”, “fundamenteel” &cet.
Duidelijk zijn voor je lezer, gemeenplaatsen vermijden, horen bij de eerste dingen die een schrijver moet leren zegt Robert Graves (1895-1985) in “The Reader Over Your Shoulder” (1943). Ik las dat boek lang geleden, maar nu zie ik dat er passages op het web beschikbaar zijn.
Graves gaat systematisch te werk: vooraf geeft hij zijn principes aan de lezer, daarop leest hij enkele teksten van collega's, geeft dan zijn kritiek volgens de genoemde principes, en herschrijft tenslotte de teksten, tot wat hij onbescheiden "a fair copy" noemt.
En Graves richt zijn pijlen niet, zoals ik op kwaliteitsjournalistjes, maar op …Daphne Du Maurier, T.S. Eliot, Ernest Hemingway, Aldous Huxley, J.B. Priestly, Bertrand Russell, G.B. Shaw, Stephen Spender, H.G. Wells, en anderen.

Seg ammai Bart, da moeste gai oek is leise!


P.S. Ik hoor net Peter Vandermeersch, de man die opkomt voor de journalistieke geloofwaardigheid, op TV verklaren dat die RTBf-nepreportage voor hem niet door de beugel kan omdat hij "nét te veel journalist is in hart en nieren". Dat voorbeeld mag je niet volgen Bart: uitdrukkingen als in hart en nieren, en nét te veel gaan nooit samen.

Naïeve anti-identitaire goedmenendheid bevalt mij niet

.
De Heilige Barbara, de beschermheilige van de mijnwerkers, blijkt uit Turkije afkomstig, schrijft Lars Kwakkenbos in De Standaard. Aanleiding voor zijn artikel is een tentoonstelling in Genk, gewijd aan deze Barbara.
“Een Allochtone Heilige” zegt de titel.

Om de een of andere reden vind ik dit soort grapjes vermoeiend.
Vooraf gezegd: dat ik een goeie veertig jaar geleden mijn broek heb versleten in het Gentse college dat naar deze wonderbaarlijk mooie vrouw is genoemd, komt hierbij nog niet in mijn gedachten en heeft met mijn wrevel geen uitstaans.
De paters jezuïeten kweekten in die dagen wel meer apostaten weet ik, maar ook die onverlaten zullen begrip hebben, want of je toen geloofde of niet: tegen het examen godsdienst moest je je katholieke stof wel kennen. En zonder mij te mengen in het debat rond – resumerend gezegd – kennisoverdracht versus mondigheid, beklaag ik mij niet eens dat ik een aantal wellicht nutteloze Europese zaken nog weet, of toch half nog weet. Wat is een pateen, een pallium, een monstrans, een albe, een tabernakel, wat is de fractio panis, de agapè, de communie, wat is een vesper of een aflaat, een bul, een anathema, de Heilige Stoel, een karmeliet, een hond van de Heer, wat betekent het verlossende ite missa est dat wijzelf wel tien keer in ons binnenste hadden gezegd voor het eindelijk door de minister legitimus werd uitgesproken, wat is een apostaat tenslotte?
De Heilige Barbara leefde in de 3de-4de E., zij het enkel als een mooi verzinsel van latere vrome auteurs, want bijvoorbeeld de Heilige Hiëronymus met zijn slecht karakter vermeldt haar niet. Pas in de 8ste E. mag Barbara plaatsnemen in haar toren met de drie luikjes (Mysterium Trinitatis!). Ons schoolblad heette passend "Open Luik".
Barbaras wrede vader, Dioscuros, had wegens haar bijzondere schoonheid, en omdat zij zich tot het christendom had bekeerd, haar daarin opgesloten. Toen zij nog een gearrangeerd huwelijk weigerde, keelde hij haar, niet zonder eerst haar borsten te hebben afgesneden. Waar het verhaal van Barbara speelt is onduidelijk. Vaak wordt aangenomen dat zij een autochtone bewoonster van het Klein-Aziatische Nicomedia was – Νικομήδεια, in het Grieks, tegenwoordig İzmit, in het Turks. Oude bronnen geven ook Heliopolis in Egypte, andere weer Toscane (dat weten wij niet uit de eerste drie Burgermanifesten, het vierde mij nog onbekend zijnde, maar wel uit het Martyrologium Romanum parvum), of nog Antiochië, of Rome. Over Turkije was in die eeuwen nog weinig geweten.
Lars Kwakkenbos zal trouwens veel moeite hebben om een paar (volgens hem) niet-allochtone heiligen op te vissen uit die tijden. Er zijn er natuurlijk. Augustinus is een autochtone Algerijn, maar wat met bijvoorbeeld de Engelsman, bisschop Bonifatius? In onze streken hadden de autochtone, want al lang ingeweken Germanen het niet begrepen op het christendom en zij hebben aan die missionerende bisschop in het jaar 755, of 756 te Dokkum het martelaarschap verleend. Later pas steeg het getal der autochtone Europese heiligen explosief.
Merkwaardig vond ik dat de term allochtoon zo complexloos werd gebruikt door De Standaard: geen aanhalingstekens. Zelf gebruik ik ook nooit aanhalingstekens bij een term die vanzelf duidelijk is, maar veel mensen zie je tegenwoordig met hun wijs- en middelvingers naast hun oren staan krullen als zij zulke woorden gebruiken.
Maar dat er toch iéts te zeggen is voor die Turkse identiteit van Barbara, of eerder misschien voor een kennismaking van het 9de eeuwse Europa met een bijna vergeten barbaarsheid, geeft Kwakkenbos op onschuldige wijze zelf aan: En hoe waanzinnig is het dat een vader zijn dochter vermoordt?
.

De EU heeft weinig om het lijf

.
Als zelfs Ratzinger zijn overtuiging inslikt, en wij Europese burgers verondersteld worden om de woorden van de notoire schriftvervalser en leugenaar Bliar ernstig te nemen,

"We have got to make sure we allow Turkey's accession to proceed," he
said. "Just at the moment, to send an adverse signal to Turkey - I think
would be a serious mistake for Europe long-term."

terwijl die Amerikaanse schoothond [*] en vijand van Europa nog minder lijkt te begrijpen van het vaak gebruikte woord geopolitiek dan onze eigen Karel De Gucht – die tenminste met zijn partij en de regering het verstand en de elementaire humaniteit opbracht om niet deel te nemen aan een misdadige en domme aanvalsoorlog (short-term)

...dan kunnen deze burgers niet anders
dan besluiten dat

die hele EU weinig om het lijf heeft.

________________

[*] In verband met Tony heb ik ook het woord catamite al horen gebruiken, etymologisch terug te voeren op Ganymedes, de schandknaap van Zeus. En inderdaad, Tony zijn oogjes staan altijd zo verschrikt en verwilderd. Dat manneke moet in het Witte Huis al wreed afgezien hebben.

Uw kapper scheert zichzelf deze keer, in plaats van dat te laten doen

.Op een briefje dat ik daarnet schreef aan de herstellende Koen Fillet, en dat hieronder te lezen staat, antwoordde Koen vanop zijn sponde met een blogje, waarin ik helaas maar half geciteerd word... een goede journalistieke gewoonte vrees ik.
Nu ging mijn briefje juist over iemand die van zichzelf vindt dat hij bij herhaling slecht wordt geciteerd, met name de heer Catyusufstevensislam. Door zijn half-citeren noodzaakt Koen Fillet mij, als ik even in de termen van Bertrand Russell mag spreken, om een zelf-referentiële blog schrijven, wat ik ongaarne doe, maar zoals wijlen Gerard Reve al zei: in het Leven is er nooit een Vrije Dag!
Wel geeft Koen vanzelfsprekend toe dat de genoemde popzanger zich crapuleus heeft gedragen ...ooit. Maar bij de media is afgesproken om de spons te vegen: let bygones be bygones.
Zo gaat het echter niet in de beschaafde wereld. Dan moet eerst die Catyusuf volledige bekentenissen afleggen - publiek excuus aanbieden aan de auteur - én Khomeiny veroordelen als zijnde een achterlijke fanaticus.*
De opgave hieronder, lezer, luidt: zoek de verschillen, en geef voor mogelijke omissies plausibele verklaringen.

Mij dierbaren,

ik hoor onbekommerd zekere Yusuf afkondigen, die ons nog wel goede raad zou hebben gegeven.
Hierbij valt op te merken dat die Yusuf Islam een stuk crapuul van het zuiverste water is: hij heeft wel degelijk de fatwa tegen Salman Rushdie expliciet goedgekeurd toen... en dat NOOIT uitdrukkelijk willen herroepen. Iedereen vergeet dat graag, maar ik heb een geheugen: lees misschien hieromtrent mijn blogje van februari eens, als ik dat mag vragen.
Wat betreft die Yusuf hebben wij het niet over vooroordelen, wel over feitelijke oordelen. Het zou trouwens volstaan om hem nu, op de dag van vandaag, de vraag te stellen wat hij over die oude kwestie vindt... en of met andere woorden Rushdie het verdiende én verdient om ritueel geslacht te worden zoals van Gogh.
Mijnheer Islam zal op die vraag niet antwoorden: ik hoorde hem bezig op een Engelse zender en hij blaast koud en warm, denkt aan zijn verkoopcijfers wellicht, maar neemt géén afstand van het bevel tot moord! Wel zegt hij dat hij slecht en kwaadwillig begrepen is, slecht geciteerd ook (al staat alles op band - in dit opzicht lijkt hij op De Gucht die ook eens verklaarde dat er géén interview was geweest over Harry Potter ;-)
Die mijnheer Islam zou simpelweg niet gedraaid mogen worden, tenzij onze muziekkiezers oordelen dat er dagelijks, of toch wekelijks ook een Nazi-stapliedje bij moet kunnen. En als Islam toch moet zingen om de een of andere reden: dan, in naam van de menselijke waardigheid, met een duidelijke vermelding van zijn nooit ontkende moordplannen, of minstens van zijn nieuwe familienaam. Beste democratische groet,
M.

* Een schaakvriend in Genève, een Pers van afkomst, op dat moment dienstplichtig in het Zwitserse leger, verzekerde mij ooit dat die Khomeiny door de ontwikkelde burgers van Teheran algemeen werd veracht, want onze ayatollah beheerste niet eens de cultuurtaal, en sprak een vereenvoudigd plattelandstaaltje.

Nu was het bijna helemaal goed Yves !

.

Uit het hoofd citeren kan verraderlijk zijn, maar een zorgvuldig man die iets niet zeker weet, een vreemde uitdrukking bijvoorbeeld, die zoekt het op. Vooral voor het Engels is dat kinderspel tegenwoordig. Werkelijk alles is op het web te vinden. Het blijft uitkijken natuurlijk, want de citaten kunnen ook daar vals zijn.
Zo zag ik laatst op enkele sites de uitdrukking “save a penny, lose a school”, die oorspronkelijk gebruikt werd in een krant die de kortzichtigheid en schraapzucht van een plaatselijk bestuur aan de kaak stelde. Om de begroting te laten kloppen wordt er soms wild gesnoeid, bijvoorbeeld in het budget voor het onderhoud van schoolgebouwen, zodat deze na verloop van tijd op instorten staan. Grappige vondst in een mooi artikel, en zoiets gaat dan een eigen leven leiden.
Ook het artikel van Yves Desmet zaterdag ging over budgetten die met kortzichtige trucs bijeengehouden worden. Goed artikel ook, over de rol van de overheid als slechte betaler, over Reynders als onbekwame minister &cet. Voor inhoud een tien!
Maar kijk, dan is het spijtig om daar plots “save a penny, lose a dime” te zien staan. C'est comme un coup de poing dans l’œil, Yves! Met het verlies van een dime kan zelfs een bedelaar nog leven. Ook in de Verenigde Staten van Amerika is de vaststaande uitdrukking wel degelijk: save a penny, lose a pound – en er zijn nog uitdrukkingen met dat woordenpaar, bijvoorbeeld penny wise, pound foolish.
Dat pond ontbreekt nooit, ook al werken zij daar nu met dollars, en met quarters, nickels en jouw dimes.
.

P.S. en nu je hier toch bent, Yves: kun je aan Fabian Lefevere, die redacteur die op p.16 de bijeenkomst in Gent versloeg (met Dedecker, Coveliers en Bouckaert), eens zeggen dat hij niet geforceerd origineel mag doen? Fabian constateerde op die vergadering: "Erg opvallend woensdagavond waren de hoge ph-waarden in de zaal, al waren het veel meer Hugo Coveliers en Boudewijn Bouckaert die van de bijeenkomst een oefening in verzuring maakten." Wil je hem eens expliceren, of laten expliceren, dat juist lage pH-waarden (ónder de 7 dus ...en zó geschreven, want die H slaat op ionen) als zuur worden omschreven? En nog een kleinigheid; ik weet dat je graag de Soir leest, en dat is goed, maar in je zin "Maar het ergste van al is dat het pure symptoombestrijding is en niets verhelpt aan het wezenlijke mechanisme." staat een storend gallicisme. We zoeken dat, als oefening.

De Standaard kent Ipsos niet, en Ipsos kent zichzelve niet

.

Bij De Standaard zijn ze vandaag weer in hun nopjes, want ze kunnen over een enquête klappen. Samen met Le Soir en de RTBf lieten zij de firma Ipsos zevenhonderd drieëntachtig Belgen ondervragen (geen willekeurig aantal lezer: 783 is het priemgetal negenentwintig, maal drie tot de derde, en gij nu!) en dat levert stof voor enkele paginaatjes, wellicht ook de komende dagen nog:

"BELG ZIET SPANNING MET ISLAM OPLOPEN"

roept de voorpagina,
en binnenin spreekt Bart Sturtewagen van de

Wil om elkaar ruimte te geven

Zaten wij daar op te wachten, op die wetenschap? Is zoiets niet tastbaar zonder enquêtes? Ik spreek niet voor politici/journalisten, nog minder voor politicologen, maar weten niet alle gebruikers van het openbaar vervoer, niet alle voetgangers in de stad, niet alle liefhebbers van cartoons, van historische citaten, van Mozartopera's, van Bouddhabeelden, van kunst in het algemeen, weten ook niet alle vrouwen, kortom niet alle beschaafde burgers dat al lang?
Misschien spelen er voor onze achteruitboerende pers markteconomische eisen: enquêtes kosten ongetwijfeld minder dan feitenjournalistiek. Echt gebeurde dingen vertellen is bovendien lastiger, minder comfortabel, en zeker minder paars. En het ís ook niet simpel om verslag te doen – van een moord bijvoorbeeld – als je niet eens de voornaam van een meerderjarige arrestant mag noemen, tenzij die een christelijke patroonheilige heeft.
Eerst nog iets over die firma Ipsos, die haar Head Office heeft aan de Avenue de la Couronne 159 – 1050 Brussels – Belgium.. Zó, en niet anders staat het op de site van mijn krant, en noch van de RTBf noch van de Soir verwacht ik dan enig bezwaar, maar DS had misschien een kanttekeningetje mogen maken. Et alors? zeggen zij daar, want dat citaat is door ongeveer al hun journalisten afzonderlijk al eens vers ontdekt, ik meen ongeveer gelijktijdig met die van De Morgen.
Bij Ipsos hebben ze vanzelfsprekend een CEO, en een Director Belgium, een Research Executive Belgium &cet, maar het blijft een Franse firma, genoteerd op de beurs van Parijs. Wél doen zij daar hard hun best om de klassieke Franse civilisatie achter zich te laten. Tenminste dat leid ik af uit hun amerikanizerende, en bijgevolg infantiele en lege reclamekreet: “It’s up to you!”.
Dat Ipsos, net als andere enquêteurs, er wel eens flink naastpakt zal niemand behalve kwaliteitsjournalisten verwonderen, maar zelfs van hen had ik verwacht dat een devies als “Nobody’s Unpredictable” hun argwaan had kunnen wekken.
Is immers niet de clou van alle afgeleiden van de sociologie, waaronder het enquêteren, dat elk individu juist wél onvoorspelbaar is en dat er enkel –heel soms– over groepen iets betrouwbaars kan worden verteld?
Aan enquêteurs kun je beter nooit geld spenderen lijkt mij, maar als je dat voor je eigen comfort per se wilt, dan is het uitkijken naar een bedrijfje dat tenminste de eerste begrippen, de uitgangspunten van de zogenaamde maatschappijkunde lijkt te beheersen.

Maar hallelujah, we hebben nu cijfers! Die mogen dan even somber zijn als de realiteit op straat, zij hebben tenminste het voordeel dat je er een draai aan kunt geven. Studenten, weet ik nog, hebben tijdens de blok soms de neiging hun tijd te verliezen met het ordenen en herschikken van hun studeertafel. Op de duur zullen zij toch aan de slag moeten, en al geeft dat formele gedoe tijdelijk wat rust, straks moet er iets substantieels voor de dag komen.

In die zin begrijp ik een journalistieke fraze als: vrees voor botsende beschavingen even groot als tolerantie. Die geeft immers meteen aan waarom al dat gequantificeer geen zin heeft. Dimensioneel verschillende, uiterst vage termen als vrees en tolerantie verdragen geen vergelijking. Een wederzijdse implicatie ertussen, een gelijkheidsteken dus, is al helemaal ridicuul.
Bart Sturtewagen vertelt ons nog eerlijk dat die hele telefoonenquête eigenlijk niet zoveel voorstelt, een ruwe maatstok zegt hij, want bijvoorbeeld de groep van moslims werd niet goed bereikt. Blijkbaar zijn het niet enkel rockconcerten waar die groep voor past. Maar goed: bij hen alvast geen vrees voor een botsing van beschavingen. In tegenstelling met intellectuelen, aldus Sturtewagen: Opmerkelijk is dat met name hooggeschoolden en mensen met een kaderfunctie of een vrij beroep somber gestemd zijn over de interreligieuze spanningen. Terwijl je zou verwachten dat zij, vanuit hun bevoorrechte positie en beschutte omgeving, relatief gematigder zouden denken op dit gebied.
Een hoog aantal angstigen constateert Sturtewagen, maar misschien stond er op de redactie toen juist een liedje van die brave Vermandere op. De boude veronderstelling dat intellectuelen misschien iets beter op de hoogte zijn van de bloedige geschiedenis van die godsdienst durf ik nauwelijks te maken, maar: is een somber gestemde mens voor Sturtewagen ook automatisch een minder gematigde? Wat betekent die term "gematigd" trouwens? Wat betekent overigens zijn titel, als hijzelf toegeeft dat de moslims onvoldoende ondervraagd konden worden?
Dat de christelijk-atheïstische Europeanen ruimte willen geven aan moslims, is dunkt mij al lang aangetoond. Het omgekeerde nooit. Een kerk bouwen in een islamitisch land, waar zou dat kunnen? Sterker: een oorlogsmonument dat in een Rotterdamse buurt, De Baarsjes, stond – natuurlijk van lang vóór er een moskee werd gebouwd – moest wég vonden de aangename nieuwe bewoners. Dat monument had een "te christelijke uitstraling".

Ik weet het, dit is gewoon een feit, één uit vele misschien, maar geen wetenschappelijk cijfer. Toch, waar zat die wil van Sturtewagen om elkaar ruimte te geven?

Hij besluit licht kortademig dat er niet geheel onverwacht een duidelijke behoefte bestaat aan nog maar eens meer informatie. Ja, feiten graag! en die zullen wij van De Standaard krijgen.

Een krant die wél feiten rapporteert, de NRC, schreef over De Baarsjes. In Nederland is men de enquêtes al een tijdje voorbij, en komt men terzake. Het monument is teruggeplaatst. Die Nederlanders wensen blijkbaar dat Nederland Nederlands blijft.

Ook hier zullen enkele zaken weer op hun plaats moeten komen.

.

A wise man does at once, what a fool does at last

.Mij gaat het niet snel genoeg, maar Yves Desmet lijkt op sommige punten tot inkeer te komen. Vandaag schrijft hij:

Een politicus die de scheiding der machten ter discussie stelt, is het niet langer waard te functioneren in een rechtsstaat.

Dit moment van klaarte zal op de instemming van elke rechtgeaarde democraat kunnen rekenen, en misschien is het wat flauw om Yves juist nu te herinneren aan zijn stilte toen enkele politici, al vóór Jean-Clo Vanco, niet deze scheiding ter discussie stelden, zoals hij zo mooi schrijft, maar haar koudweg aan hun laars lapten. Misschien waren er hogere Belangen in het spel toen, maar Desmet kwam bij die gelegenheden nauwelijks tot staatkundige beschouwingen.
Exemplorum gratia herinner ik mij Verhofstadt die een arrestatie in de Kamer aankondigde… en senaatsvoorzitster Lizin, née Verspeeten, die zich probeerde te bemoeien met een komende rechterlijke uitspraak.
Overigens heeft die Van Cauwenberghe in Charleroi niet, zoals Desmet in zijn ijver meent, “zich de absolute macht toegeëigend”, nee, Vanco had die macht van de kiezer gekregen.
Maar ook nu weer staan belangen op het spel, en dat weet Yves blijkbaar goed (C'est la logique présidentielle, et j'ai compris ça!). Zo lijkt het hem nuttig om een onterechte vergelijking te maken tussen wat Annemans na het Blokarrest zei over een (toen) komende verkiezingsuitslag, waarbij Annemans op vrijspraak rekende, en datgene wat Vanco zei over de voorbije uitslag, die volgens hem een kwitantie, zoniet een vrijbrief had opgeleverd. Voor de aankomende intellectueel Desmet is een dergelijk distinguo vooralsnog iets te hoog gegrepen.
Maar bovenal: wat ons krantenlezers moet worden ingeprent is dat Elio di Rupo totaal boven dat ouderwetse PS-gekonkel staat. En dát lijkt mij weer onwaarschijnlijk, gezien die man de PS van Charleroi een vol jaar liet betijen, misschien in de hoop dat zijn vertrouwensman Van Gompel de allergrootste frauduleuze kwesties nog rap “en règle” zou krijgen, met alle technieken die daartoe bestaan, en die helaas bijna allemaal onder het begrip valsheid in geschrifte vallen. Wellicht is Van Gompel daarin geslaagd, zodat zijn rol nu is uitgespeeld voor di Rupo. Van Gompel zal verder zwijgen, en hangen voor een verwarmingsketel. En dat is hem geraden ook, want naar mijn gevoel zit die man veilig waar hij nu zit, maar moet hij niet al te vlug de straat opgaan. Te cynisch? het zou niet de eerste afrekening zijn in dat milieu.
Absolute macht maakt totaal corrupt, zei lord Acton, en Desmet citeert hem goed, maar een ander citaat van Acton, bovenaan dit stukje, slaat zowel op hemzelf, Yves, als op Elio – al zou ik die laatste geen dwaas durven noemen.
________________________________
.

P.S. En misschien had onze kandidaat-Nobelprijs voor de Vrede, professor Spruyt wel gelijk in 2004 ? ...toen hij in zijn "Open brief aan alle democratische politici" stelde: Zoals wij aangaven en verder kunnen staven is het [in casu] Vlaams Belang immers niét geïntegreerd in de cultuur van de democratische rechtstaat – net dat wat zij eist van alle anderen – en lijkt het ons dan ook niet meer dan ‘normaal’ dat de staat ophoudt met het financieren […] en het normaliseren van aanvallen op de scheiding der machten.