Een lachwekkend dictatortje

Sommige journalisten denken dat Poetin gek is geworden. Mogelijk, hoewel onwaarschijnlijk, maar in elk geval is het dan een gek waar niet mee te lachen valt.

In Parijs hebben ze nu een groene jongen, David Belliard, adjunct van Anne Hildalgo (burgemeester van Parijs) en die Belliard is onmiskenbaar gek, al valt dat in zijn partij niet iedereen op. En in het diepst van zijn gedachten is hij ook een dictator – gelukkig in miniatuur.

Nu vertelde die knaap dat hij in het hartje van Parijs een ‘zone apaisée’ wil. Daar kom je enkel in en uit als je er ook iets te doen hebt, boodschappen doen bijvoorbeeld. Dan moet je bij het verlaten van de zone gewoon een kasticketje tonen, meer niet. ‘Tout simplement’ zegt Belliard. Of je wil er een arts raadplegen: het volstaat een doktersbriefje te tonen en je mag ongehinderd weer naar huis!

In de studio klonk een schaterlach toen ze die halve gare bezig hadden gehoord, en het is waar: je moet ze wel in de gaten houden, maar met die groentjes valt er nog wel eens te lachen.

Pascal Praud (CNews) : Il échappe, David Belliard, à toute polémique puisqu’il y a la guerre. Donc ça le sauve d’une certaine manière. Mais j’ai voulu vous faire écouter ça ce soir, parce que je trouve ça tellement ahurissant. Écoutez-le :

David Belliard : ‘Sur la zone apaisée en particulier, nous allons mettre en place surtout des contrôles à la sortie, c’est-à-dire qu’il n’y a pas de contrôles apriori mais il faudra pour …euh, avec des euh, euh contrôles, qui sont des contrôles aléatoires, euh, bien : montrer patte blanche d’une certaine manière. Montrer, prouver qu’on avait quelque chose à y faire. Par exemple si on avait …on a été faire ses courses, et bien, un ticket de caisse par exemple, tout simplement. Ou si on était allé chez le médecin, ou euh, pour une consultation x ou y, montrer qu’on est allé dans cette consultation.’

Woorden wekken, voorbeelden trekken

Er zijn nogal wat journalisten die in politieke analyse niet erg bedreven zijn, en Poetins beweegredenen dan maar omschrijven in amateur-psychiatrische termen. Dat is niet het geval met Laure Mandeville, voormalige correspondente in Moskou voor Le Figaro. Zij was vanochtend te gast bij Sonia Mabrouk in Le grand rendez-vous.

Laure Mandeville: Meer dan het probleem zelf met de NAVO, lijkt mij een absoluut catastrofaal element te zijn geweest – waardoor Vladimir Poetin en de Russische leiding mentaal ervan overtuigd raakten dat zij de vrije hand zouden krijgen – het optreden van de Amerikanen in het buitenland. Meer bepaald Irak 2003, en inderdaad Libië in 2010.

De overweging dat de Amerikanen, buiten alle internationaal-rechtelijke regels om, hun macht gebruiken om landen te gaan bombarderen en helemaal te gronde te richten, heeft hem vandaag er absoluut van overtuigd – er was de geschiedenis in Kosovo die de geesten sterk heeft getekend in 1999, het bombardement van Belgrado…

Sonia Mabrouk: Dat lag allemaal op één lijn?
Laure Mandeville: Ik denk dat er sprake was van een continuüm van frustraties, samen met hun eigen demonen, een machtswil met als u wil een terugkeer naar wat eigenlijk de Sovjetgietvorm was, zonder de ideologie ervan maar wel met het aanwenden van geweld, de haat tegen alles wat westers was enzovoort, én het Amerikaanse optreden die samen ertoe hebben geleid dat ze hun eigen logica zijn gaan volgen en zegden: wij zullen een andere wereldorde tot stand brengen, aangezien de Amerikanen de hunne scheppen.

Laure Mandeville : Il me semble que, plus que le problème de l’OTAN lui-même, ce qui a été un élément absolument catastrophique sur le plan mental – pour convaincre Vladimir Poutine et l’ensemble de cette direction russe que ils pouvaient avoir les mains libres – c’est le comportement américain à l’extérieur. C’est-à-dire l’Iraq, 2003, la Libye, effectivement 2010. Et donc cette idée que les Américains utilisent, hors du droit international, la force pour aller bombarder des pays et les mettre complètement à terre, et donc aujourd’hui il est absolument convaincu – il y a eu l’histoire qui a beaucoup marqué les esprits de 1999, l’histoire du Kosovo, le bombardement de Belgrade…
Sonia Mabrouk : C’était un continuum ?
Laure Mandeville : Je pense qu’il y a eu un continuum, si vous voulez, de frustrations et de leurs propres démons, et volonté de force, et si vous voulez, retour à ce qui était la matrice en fait soviétique sans l’idéologie, mais l’utilisation de la force, la haine de tout ce qui est occidental etcetera, et ce comportement américain qui a fait que ils sont partis dans leur propre logique en se disant : nous allons créer un autre ordre mondial puisque les Américains font le leur.

Niet geheel onvoorspelbare ontwikkelingen

Mensen die weten waarover ze praten, omdat ze enige geschiedenis achter de kiezen hebben, zijn altijd interessant:

Ruth Elkrief: Misschien gaan we wel naar de grootste oorlog sinds 1945 ?
Hubert Védrine: Tja, het is treurig ...en totaal absurd. En de Poetin van 2022 is grotendeels onze eigen creatie. En ja, ik weet dat ik hiermee uit de toon val. Ik ben in de minderheid, en ik spreek vanuit de emotie van het moment, en het valt niet in drie minuten uit te leggen wat mijn reactie is. Maar dit had nooit zo mogen gebeuren. Nooit.
Bij zijn eerste twee mandaten was Poetin nogal open, vergeleken bij wat voor eisen hij nu stelt, en Medvedev nog meer. En dan zijn er de mensen die heel hun leven de USSR bestreden hebben, zoals Kissinger of Brzeziński die adviseur was van Carter – en daarna nog meer bekendheid kreeg met zijn geschriften die later kwamen – de twee hoge pieten van de Amerikaanse geopolitiek, en alle twee hebben die bij herhaling gezegd dat het volmaakte waanzin was om het er voortdurend over te hebben dat men Oekraïne lid van de NAVO wilde maken.
Zelfs Brzeziński, Pool van oorsprong, en allebei hebben die jarenlang – zonder dat iemand naar hen luisterde want zij waren al lang niet meer aan de macht – een neutraliteits-statuut verdedigd, wat geen opgave inhoudt: een neutraliteit zoals Finland, met wederzijdse garanties.
Maar heel die machinerie… Clinton die ik wel mocht, Clinton en heel zijn ploeg, en dan George ‘Dubya’, en net het tegengestelde zagen we …Rusland verdween, men hield er totaal geen rekening meer mee. Ik zeg niet dat Poetin zomaar wat heeft uitgehaald…
Ruth Elkrief: Daar komen we nog op terug, we komen er nog op terug.
Hubert Védrine: En ik ben verbijsterd dat niemand een stap terugzet, en dat niemand de fouten van het westen beseft – de Amerikanen meer dan wij, maar ook aan onze kant zijn fouten gemaakt – als we spreken over het eerste associatieakkoord tussen…
Ruth Elkrief: De Europese Unie en Oekraïne…
Hubert Védrine: …en Oekraïne, en dat Rusland volledig buiten beschouwing liet. Goed, dat verontschuldigt niets, het verontschuldigt helemaal niets.

_______

Vincent Hervouët : Het is niet de eerste oorlog sinds 1945. Er is er een andere geweest, waar de Russen zich trouwens grif op beroepen, en…
Pascal Praud (CNews): De Balkanoorlog.
Vincent Hervouët : Inderdaad, de oorlog in Kosovo, die een NAVO-interventie in Kosovo was, zonder langs de Veiligheidsraad te gaan, met miskenning van het NAVO-handvest, en met miskenning van de UNO-regels. Men is toen een stukje gaan wegknippen uit een soevereine staat, om er een autonome, secessionistische republiek van te maken enzovoort, enzovoort. En mét een Amerikaanse basis.

Maar dat hebben de Russen niet vergeten. Wij hebben dat compleet vergeten, maar de Russen is het altijd in de keel blijven steken als een vernedering waar men de westerlingen daadwerkelijk voor moest laten betalen.

Maar nooit, toen wij in Kosovo tussenkwamen, Frankrijk op kop, nooit hebben wij de omliggende landen in bedwang willen houden door ze rechtstreeks te bedreigen. Wij hebben gezegd: wij komen tussen omdat er een genocide aan de gang is – een volstrekte overschatting, het was een spookgenocide – zoals vorige nacht Poetin op identieke manier heeft gesproken over de genocide in de Donbas die niemand ooit heeft gezien.*

--------

* ook de luchtaanvallen op Lybië werden verantwoord met een verzonnen, zelfs een toekomstige 'genocide'. Dat vervolgens de eerste doodsoorzaak in Lybië precies die bombardementen waren, deerde noch BHL, noch Sarkozy.

Ruth Elkrief : Peut-être qu’on va vers la guerre la plus importante depuis 1945 ?

Hubert Védrine : Bon, c’est désolant. C’est complétement absurde. Et le Poutine de 2022 est largement notre création. Là, je sais que je ne suis pas dans le ton. Je suis minoritaire, et je parle dans l’émotion immédiate et je ne suis pas dans [la réactivité] qui se dit en trois minutes. Mais ça n’aurait jamais dû se passer comme ça. Jamais.
Pendant les deux premiers mandats de Poutine il était assez ouvert par rapport à ce qu’il est demandeur maintenant, Medvedev encore plus.
Et des gens aussi, et qui ont combattu l’URSS toute leur vie, comme Kissinger, Brzeziński qui était le conseiller de Carter – encore plus célèbre après par ses écrits, après en fait – donc les deux grands pontes de la géopolitique américaine, tous les deux ils ont dit à plusieurs reprises que c’était complètement absurde de parler sans arrêt de mettre l'Ukraine dans l'Otan. Même Brzeziński, polonais d’origine, et ils ont défendu tous les deux, pendant des années – sans que personne ne les écoute puisqu’ils ne sont plus au pouvoir depuis longtemps – l’idée d’une neutralité, qui n’est pas un abandon : une neutralité à la Finlandaise, et qui a des doubles garanties.
Mais toute la machinerie… Clinton que j’aimais bien, Clinton et toute son équipe, et puis après George ‘Dubya’, c’était l’inverse, c’était …la Russie a disparu, on s’en fiche complétement. Je ne dis pas qu’au fond c’était quoi que ce soit de Poutine de …
Ruth Elkrief : On va y revenir, on va y revenir.
Hubert Védrine : Et je suis sidéré que personne ne revienne en arrière, et personne n’ait en tête les erreurs des occidentaux – plutôt les Américains que nous, mais quand même il y a eu aussi des erreurs, parlant des négociations du premier accord d’association entre la…
Ruth Elkrief : L’Union européenne et l’Ukraine.
Hubert Védrine : …et l’Ukraine qui passait complétement la Russie. Bon, ça n’excuse rien, ça n’excuse rien.

____________

Vincent Hérvouët : Ce n’est pas la première guerre depuis '45. Il y en avait une autre auparavant, à laquelle d’ailleurs les Russes sont très prompts à se référer, et…
Pascal Praud (CNews) : La guerre des Balcans.
Vincent Hérvouët : Mais oui, c’est la guerre du Kosovo, qui est l’intervention de l’OTAN au Kosovo, sans passer par le Conseil de Sécurité, au mépris de la charte de l’OTAN et au mépris des règles de l’ONU. On est allé tailler un bout d’un état souverain, pour en faire une république sécessioniste, autonome, etcetera, etcetera. Et avec une base américaine. Mais ça, les Russes n’ont pas oublié. Nous on a complètement oublié, mais les Russes, ça leur est toujours resté dans la gorge, comme une humiliation dont il fallait faire payer effectivement les occidentaux. Mais jamais quand nous sommes intervenus donc au Kosovo, la France la première, mais jamais on a prétendu tenir en respect les pays à l’entour en les menaçant directement. On a dit : on intervient parce qu’il y a un génocide qui est en cours – qui était totalement surestimé, un génocide fantôme, de la même manière que Poutine la nuit dernière a parlé du génocide dans le Donbass, que personne n’a jamais vu.

____

zeer interessant is ook Gabriele Krone-Schmalz.

Wie spint hier goed garen bij?

 

Hierbij de vertaling van een artikel van noz.de, waarin ze Sahra Wagenknecht om commentaar vragen:

Ook Sahra Wagenknecht (lid van de Bundestag voor Die Linke) veroordeelt het optreden van Rusland in het conflict met Ukraïne, maar zij geeft ook kritiek op het Westen en de regering in Kiev: ‘De erkenning van de beide volksrepublieken en het sturen van Russische troepen gaat in tegen het volkenrecht, is een duidelijke breuk met het akkoord van Minsk en door niets te rechtvaardigen.’

Tot de gevaarlijke escalatie van het conflict, zo oordeelt Wagenknecht, hebben evenwel beide zijden bijgedragen. Haar kritiek luidt: ‘In plaats van de inachtneming van het Minsker akkoord te eisen van Kiev, hebben Navo-staten Oekraïne uitgerust met gevechtsdrones en zware wapens, en zo hebben zij de Oekraïense regering zelfs aangemoedigd om op een militaire oplossing van het Donbasprobleem aan te sturen.’ Dit heeft de Oekraïense president Wolodymyr Zelensky onder meer in zijn Nieuwjaarstoespraak openlijk gezegd.

De politica wees er nog op dat Rusland ‘al jaren kritiek had op de versnelde uitbreiding van de Navo naar het oosten toe - wat tegen oorspronkelijke toezeggingen inging - en duidelijk gemaakt heeft een Navolidmaatschap van Oekraïne te zullen verhinderen, tegen welke prijs ook, en in het ergste geval met militaire middelen.’

Niettemin wilde vooral Washington de toetreding van Oekraïne verder doordrukken. Wagenknecht waarschuwde hierbij: ‘Wie wil voorkomen dat het conflict zich tot een grote oorlog midden in Europa uitbreidt, moet dringend terug naar de onderhandelingstafel. De voorgedragen sancties zullen geen enkel probleem oplossen, maar Europa, en in de eerste plaats Duitsland, massieve schade toebrengen terwijl de VS er economisch profijt bij hebben.’

Twee keer op hun plaats gezet

De Franse ondernemersorganisatie MEDEF had de presidentskandidaten uitgenodigd om hun programma voor te stellen, en daar heeft bij het verlaten van het spreekgestoelte Marine Le Pen het bestaan de hand te drukken van de volgende spreker …Éric Zemmour.

Wat een kluif! dachten de journalisten, en bij het buitenkomen overvielen ze achtereenvolgens de twee genoemden.

Maar dat pakte twee keer slecht uit: Marine Le Pen zei hen vriendelijk dat als die handdruk voor hen hét feit van de dag was, ze simpelweg geen begrip hadden van wat er op het spel stond, én dat zij met plezier antwoord zou geven op verstandige vragen.

Even later voegde Zemmour hen toe dat ze een ander toontje mochten aanslaan, en dat geciviliseerde mensen elkaar de hand drukken. Le Pen en hij mochten dan politieke meningsverschillen hebben, van kandidaten 'inpikken' was geen sprake. Mensen konden van mening zijn dat zijn programma hen beter lag: dat viel niet te niet verwarren met heibel op een schoolpleintje.

Ja, zo kun je mensen manieren bijbrengen.

Dit gaat me te ver!

Nog even doorgegaan op het vorige blogje hier: boeken op het web kopen is comfortabel, maar heeft ook nadelen. Zo was ik de zeventiende-eeuwse tekst van John Aubrey aan het lezen in de uitgave van de Folio Society, verzorgd door Richard Barber.

Aubrey beschrijft daarin een groot aantal tijdgenoten, en ook mensen die kort vóór zijn tijd hadden geleefd, gaande van zekere George Abbot tot zekere Sir Edward Zouche. Uit die reeks had Barber nu een selectie gemaakt, en enkel de biografietjes opgenomen van mensen waarvan men ook een portret had gevonden. Een verdedigbaar standpunt maar ik las dat hij ook een ‘volledige’ uitgave had bezorgd, voor de Boydell Press, en daarover zei de uitgever:

All we have are the raw materials, his [Aubrey’s] jumbled, confused notebooks. Added to this, his language and spelling are often obscure for the reader of today, and it is therefore surprising that there has never been a ‘complete’ edition in modem spelling.
Richard Barber provides just this, reproducing as closely as possible what Aubrey wrote, modernising the spelling and paraphrasing obsolete words, in a version that will allow many new readers to enjoy this vivid and eccentric masterpiece.

Maar nu ik die uitgave hier voor me liggen heb, blijkt het niet bij die moderne spelling te zijn gebleven, en gaat het parafraseren érg ver. Alle Griekse en Latijnse woorden en citaten, waar Aubrey zo graag mee uitpakt, zijn weggelaten. In de plaats komt een Engelse omschrijving, en die is een stuk minder grappig.

Storend vind ik bijvoorbeeld dat waar Aubrey meldt dat Francis Bacon een παιδεραστής was, dit bij Barber (in de 'volledige' uitgave) ‘homosexual’ werd: een term die pas in de negentiende eeuw ingang vond met het werk Psychopathia sexualis van de psychiater Richard von Krafft-Ebing (1840-1902). Krafft-Ebing bepleitte daarin dat homoseksualiteit uit het strafrecht moest worden gehaald (die mensen konden daar immers niets aan doen), wat overigens in de Code Napoléon al lang gebeurd was.

Nee, ik zal het bij de Folio-uitgave houden.

__________
The Boydell Press, Woodbridge 1982
London, The Folio Society MCMLXXV (Second impression 1976)

Over het nut van cafés

.

Het boek hiernaast is een nachtmerrie voor uitgevers. John Aubrey (1626-1697) schreef het, al is dat veel gezegd want wat hij produceerde waren losse, haastig geschreven papiertjes. Zijn oudheidkundige studiën in Oxford had hij niet kunnen afmaken, achtervolgd door schuldeisers, maar zijn belangstelling voor het onderwerp bleef.

In Brief Lives geeft hij heel korte levensbeschrijvingen van auteurs en wetenschappers, tijdgenoten of die kort voor hem leefden. Om er enkele te noemen: Francis Bacon, Edmund Halley, William Shakespeare, Sir Walter Raleigh, Andrew Marvell, Richard Napier, Ben Jonson, René Descartes, Edward de Vere, Jean Baptiste Colbert, Desiderius Erasmus, John Milton enzovoort: meer dan honderd. Hij bedoelde niet deze uit te geven,* maar een vriend van hem, Anthony Wood, professor oudheidkunde (antiquary) in Oxford, vond dat het moest. 

Aubrey stuurde hem zijn materiaal en vrac, en in een brief verontschuldigt hij zich voor de vele slordigheden, weglatingen enzovoort en vraagt dat ze gecorrigeerd worden. 

Én hij wijst op de onvervangbare rol van cafés (een nieuwigheid toen)** als het gaat om het verzamelen van materiaal:  

'Brief Lives,' chiefly of Contemporaries,

set down by

John Aubrey, between

the Years 1669 & 1696

          To my worthy friend Mr. ANTHONIE à WOOD,
          Antiquarie of Oxford.

1680

  SIR!

I have, according to your desire, putt in writing these minutes of lives tumultuarily, as they occurr'd to my thoughts or as occasionally I had information of them. […]

'Tis a taske that I never thought to have undertaken till you imposed it upon me, sayeing that I was fitt for it by reason of my generall acquaintance, having now not only lived above halfe a centurie of yeares in the world, but have also been much tumbled up and downe in it which hath made me much knowne; besides the moderne advantage of coffee-howses in this great citie, before which men knew not how to be acquainted, but with their owne relations, or societies. […]

When I first began, I did not thinke I could have drawne it out to so long a thread.

___________

* Aubrey beschreef zich als 'een wetsteen, niet in staat om zelf te snijden': cos exors ipse secandi.

** Hij betreurde echter dat de rector van de school waar hij Latijn leerde, 'a proper man and a good fellow', niettemin het tapgat van een vat bier dat hij gebrouwen had gewoonlijk afsloot met een stuk perkament uit een oud manuscript. He said nothing did it so well: which methought did grieve me then to see. [...] and perhaps in the library we might have found a correct Pliny's Natural History, which Camitus, a monk here, did abridge for King Henry the Second.

De EU-Propagandastaffel aan het werk

.

Enige tijd geleden bracht de Europese Raad een affiche uit met de boodschap: Beauty is in diversity, as freedom is in hidjab. Die vergelijking beviel me wel. Beide beweringen afzonderlijk mogen dan wankel zijn, dat maakt de gelijkstelling ervan nog niet gammel, immers: ex falso sequitur quodlibet.

De EU-club liet toen zijn eigen vlaggetje naast dat van de Europese Raad op de affiche afdrukken maar wilde nu ook zelfstandig iets doen. Ze kwamen met een eigen boodschap: L’avenir est entre vos mains – Faites entendre votre voix.

Natuurlijk willen die dames en heren de toekomst juist in eígen hand houden (ze zien hun vereniging trouwens als een echte staat die ze voortvarend ‘Europa’ noemen), en dat ze naar de stem van de bevolking willen luisteren is helemaal van de gekke.

Mathieu Bock-Côté – een chroniqueur die niet op de officiële Franse zenders komt, maar wel op CNews – legt het hieronder nog eens uit, en als Québécois doet hij dat heel snel:

Wat zegt Houellebecq ons in Soumission? Dat alles bijeen de Europese elites heel het psychologisch mechanisme al klaar hebben om – de dag dat er een historische schok zou optreden, of de demografische omslag zich zou voltrekken – zich te onderwerpen. Zij hebben al gecapituleerd. En hun bedoeling is niet zich te verzetten tegen de islamisering, tegen het islamisme: zij willen juist weerstand bieden aan diegenen die zich tegen het islamisme verzetten.

Zij nemen met andere woorden veelmeer aanstoot aan de revolte die zij ‘populistisch’ noemen, liever dan aan wat die ‘populisten’ tot woede aanzet. Het echte gevaar in hun ogen is wat zij xenofobie noemen, nationalisme, zich op de identiteit terugplooien, een hele reeks termen die men gebruikt om diegenen te diskwalificeren, te discrediteren, die zeggen: euh ...dat wordt niét het symbool van Europa.

Uiteindelijk zijn zij meer beducht voor hun volkeren, voor hun eigen bevolking, hun historische bevolking, dan ze dat symbool vrezen. En zo komt het dat zij in elke onwil bij deze nieuwe fase in de symbolische opbouw van Europa een psychisch regressieverschijnsel zien.

We hebben hier dus elites die …uiteindelijk is hun doelstelling onze samenlevingen zachtjes, rustig aan en geweldloos voor zover dat mocht lukken, naar een historisch nieuw keerpunt te loodsen, naar een nieuw beschavingsmodel.

Over die zienswijze, die de psychologie overstijgt: dat is de reflex van elke bourgeoisie die aanvoelt dat er zich een nieuw regime vestigt. Koste wat het kost doen zij er alles aan om hun maatschappelijke positie te behouden, al moesten ze daarvoor hun woorden inslikken, andere kleren aantrekken, nieuwe symbolen accepteren, een andere identiteit aannemen. Zolang zij hun plekje maar behouden zijn ze tot elke knieval bereid, zijn zij bereid tot om het even welk teken van onderwerping.

  

Qu’est-ce qu’il nous dit dans Soumission Houellebecq? Que globalement les élites européennes ont tout le mécanisme psychologique déjà construit pour se soumettre le jour où il y a ...où un choc historique arriverait, où le basculement démographique aurait lieu. Ils ont déjà capitulé. Et leur objectif, ce n’est pas de résister à l’islamisation, ce n’est pas de résister à l’islamisme : leur objectif c’est de résister à ceux qui résistent à l’islamisme. Autrement dit, ils sont bien plus scandalisés par les révoltes qu’ils disent ‘populistes’ plutôt par ce qui inspire la colère des ‘populistes’.

De leur point de vue le vrai danger, c’est ce qu’ils appellent la xénophobie, le nationalisme, le repli identitaire, tout une série de termes utilisés pour disqualifier, pour discréditer ceux qui se disent : heu  ...ça ne va pas être le symbole de l’Europe.

Donc ils redoutent finalement d’avantage leurs peuples, leurs propres peuples, leurs peuples historiques, ils les redoutent d’avantage que ce symbole. Et à partir de là, toute volonté de refuser cette nouvelle étape dans la reconstruction symbolique de l’Europe est vue comme psychologie régressive.

Donc nous sommes devant des élites qui finalement ...leur objectif c’est d’accompagner doucement, tranquillement, pour peu que ça se fasse sans violence, nous sociétés vers un basculement historique, un nouveau modèle de civilisation.

On pourrait dire de ce point de vue au-delà de la psychologie : c’est le réflexe de toutes les bourgeoisies quand elles sentent qu’un nouveau régime s’installe, elles font tout pour maintenir leur position sociale à tout prix, devraient-elles changer de discours, changer de tenue, changer de symboles, changer d’identité. Pourvu qu’elles ne perdent pas leur place, elles sont prêtes à toutes les génuflexions, sont prêtes à tous les gestes de soumission.

Traagjes voortschrijden

De uitdrukking ‘voortschrijdend inzicht’ vond ik mooi toen ik ze de eerste keer hoorde gebruiken, ik meen door een lid van de Nederlandse Tweede Kamer. Maar zoals het dan gaat, gebruiken tegenwoordig politici en journalisten die wending om de haverklap. Ze is verworden tot een gemeenplaats, een soort schaamlapje dat oude stupiditeiten moet verdoezelen.

Toch wil ik de uitdrukking nog eens benutten om de bewoordingen van Le Monde te verklaren, in het artikel van 27 december, waarin ze het overlijden van de Amerikaanse bioloog E.O. Wilson meldden. 

We lezen nu: Le grand scientifique américain Edward Osborne Wilson…

En verder : Les théories de Wilson en matière de sociobiologie ont transformé le domaine de la biologie et relancé le débat entre nature et éducation parmi les scientifiques. Il avait déclenché une vague de critiques après avoir suggéré, dans l’un de ses livres, que les comportements des humains résultaient en partie de principes inscrits dans leurs gènes. Ses détracteurs ont fait valoir qu’une telle théorie confortait l’injustice sociale, notamment la discrimination à l’égard des femmes, en affirmant que l’inégalité était inscrite dans les gènes humains.

L’entomologiste n’en reste pas moins très respecté.

Daar dacht Le Monde destijds heel anders over (klik op het prentje om het te vergroten), en al kloppen ze zich vandaag vanzelfsprekend niet berouwvol voor de borst, toch mogen we ons verheugen over hun ‘voortschrijdend inzicht’, al hebben ze over dat voortschrijden enkele decennia gedaan.

Mijn naam is Roeland, 'k kleppe brand

Een auteur die ik pas goed heb ontdekt is Joris-Karl Huysmans. Een zonnetje in huis zal niemand hem noemen, maar voor mij maakt juist dat hem grappig. Als Parijzenaar bekeek hij met afschuw moderne bouwsels als de Arc de Triomphe en de Eiffeltoren.

Moest hij de stad dan maar ontvluchten zoals Maupassant, die in 1889 naar Sicilië uitweek omdat hij de Eiffeltoren, die triomf van de commerçanten niet meer kon aanzien? Huysmans kiest voor een ander soort emigratie.

Durtal, zijn woordvoerder in Là-Bas (1891), maakt kennis met de klokkenluider van Saint-Sulpice die in de toren zelf, boven de stad zijn primitieve woonst heeft, en hij gaat hem daar vaak opzoeken. Durtal emigreert ter plekke.

Hier is Carhaix, de klokkenluider aan het woord en hij laat hem zijn oude boeken over het middeleeuwse klokkengieten zien:

Monsieur Durtal, j'ai là des inscriptions qui sont d'une beauté vraiment rare. Écoutez, reprit-il, en ouvrant un livre traversé par des signets, écoutez cette phrase écrite en relief sur la robe de bronze de la grosse cloche de Schaffouse : «J'appelle les vivants, je pleure les morts, je romps la foudre.» Et cette autre donc qui figurait sur une vieille cloche du beffroi de Gand : «Mon nom est Rolande ; quand je tinte, c'est l'incendie ; quand je sonne, c'est la tempête dans les Flandres.»

— Oui, celle-là ne manque pas d'une certaine allure, approuva Durtal.

Zelfs de toren van Saint-Sulpice een keertje tot helemaal boven beklimmen en het panorama van de stad bekijken komt er niet van :

Voyons, se dit Durtal qui considérait à nouveau l’église, il faudra pourtant qu'un jour, alors qu'il fera moins froid et plus clair, je monte en haut de la tour ; puis il hocha la tête. À quoi bon? Paris à vol d'oiseau, c'était intéressant au Moyen Age, mais maintenant! j'apercevrai comme au sommet des autres fûts, un amas de rues grises, les artères plus blanches des boulevards, les plaques vertes des jardins et des squares et, tout au loin, des files de maisons qui ressemblent à des dominos alignés debout et dont les points noirs sont des fenêtres.

Et puis les édifices qui émergent de cette mare cahotée de toits, Notre-Dame, la Sainte-Chapelle, Saint-Séverin, Saint-Étienne-du-Mont, la tour Saint-Jacques sont noyés dans la déplorable masse des monuments plus neufs; — et je ne tiens nullement à contempler, en même temps, ce spécimen de l'art des marchandes à la toilette qu'est l'Opéra, cette arche de pont qu'est l'arc de Triomphe, et ce chandelier creux qu'est la Tour Eiffel !

C'est assez de les voir séparément, en bas, sur le pavé, à des tournants de rues.

De gefilterde democratie

In Frankrijk had men bij presidentsverkiezingen een systeem waarbij iedereen die zich verkiesbaar wilde stellen 100 ‘peetschappen’ moest voorleggen. Later werden er dat 500. Burgemeesters, senatoren, volksvertegenwoordigers, leden van regionale raden, gezagsdragers, lokale verkozenen enzovoort kunnen hun handtekening zetten onder de naam van een kandidaat. Bedoeling was om schertsfiguren de pas af te snijden. De handtekening van die mensen was geen politieke stellingname, en betekende dus niet dat men akkoord ging met de standpunten van een kandidaat. Bovendien gaven zij hun steun anoniem.

500 handtekeningen verzamelen was nooit een probleem voor mensen die vele verkozenen achter zich hadden en een partijapparaat. Voor andere kandidaten is het moeilijker. En nu mag François Hollande als president wat bleek zijn uitgevallen, niemand zal ontkennen dat hij een sluwe vos is. Hij zag de macht van de partijen afkalven, de ledenaantallen instorten, en kwam op het idee om die anonimiteit af te schaffen. Hij deed dat met de nobele bedoeling de transparantie te bevorderen.

Inderdaad kan een lokale burgemeester wel vinden dat bijvoorbeeld Marine Le Pen, die hij niet goedkeurt, toch het democratische recht moet hebben om zich kandidaat te stellen, maar nu hij voor zijn handtekening ter verantwoording kan worden geroepen – door zijn kiezers, én door hiërarchisch hogere besturen waar zijn gemeente financieel afhankelijk van is – zal hij wel twee keer nadenken voor hij tekent.

Bij de aanstaande verkiezing ondervinden nu drie ernstige kandidaten problemen: op rechts Le Pen en Zemmour, en links Mélenchon. In de peilingen halen de eerste twee vijftien of veertien procent, soms iets meer, en Mélenchon iets minder. Wie geen probleem heeft is Anne Hidalgo, partijgenote van Hollande, maar helaas schommelt zij tussen de anderhalf en vier procent van de stemintenties, al heeft ze ook even een piek van bijna vijf procent gehaald. De groenen blijven netjes onder de drie. Hidalgo verklaarde pas nog dat ze die regeling van Hollande uitstekend vindt.*

En dan mocht Chirac wel zeggen: Les sondages, ça va et ça vient comme la queue du chien, maar constante verschillen van tien procent of meer vertellen wel iets. Voor iedereen die zich bij verkiezingen nog iets voorstelt, is het een schrikbeeld mochten de genoemde drie hun handtekeningen niet weten te verzamelen. Wie daarna president wordt, kan op geen enkele democratische legitimiteit bogen. Zelfs l’emmerdeur Macron lijkt hier niet het schijt aan te hebben, om even in zijn taalregister* af te dalen, want op de achtergrond spoort hij 'zijn' mensen aan om toch maar hun poot te zetten.

Hieronder verduidelijkt Guillaume Peltier*** bij CNews wat de bedoeling was van Hollande met zijn 'transparantie'. Ik weet niet of dit in onze media al correct werd geduid.

Sonia Mabrouk : Op onze zender heeft hij [Zemmour] deze week een ware oproep gedaan – ik wil niet zeggen dat hier een zekere ontreddering uit spreekt, maar we vroegen hem of hij de zaken niet wat dramatiseerde. Nee, zei hij, ik heb 300 of 331 peetschappen. Betekent dit dat het avontuur mogelijk al eindigt nog voor het zou beginnen?
Guillaume Peltier : Er zitten alvast twee dingen in uw vraag. Een eerste: de limietdatum is vier maart. We hebben dus twee maand om dat gevecht om de stemmen te winnen, en ik zal hem daarbij helpen. François Hollande schafte hierbij de anonimiteit af, en daardoor is die neutrale filter een militante filter geworden, om moedige figuren te beletten zich voor te Fransen te presenteren.

_________

* Ze haalt nu 2% (noot van 21 januari).

** «Je ne suis pas pour emmerder les Français. Je peste toute la journée contre l’administration quand elle les bloque. Eh bien, là, les non-vaccinés, J’AI TRES ENVIE DE LES EMMERDER, et donc on va continuer à le faire jusqu’au bout, c’est cela la stratégie.»

*** Tot voor kort volksvertegenwoordiger voor Les Républicains, waar hij ook ondervoorzitter van was, maar hij koos de kant van Zemmour, nadat zijn partij de Macroncompatibele Valérie Pécresse als presidentskandidaat had aangewezen.

Hidalgo had een te grote zaal gehuurd voor haar meeting... er waren een paar honderd toehoorders,

maar zij heeft intussen wel 2000+ hantekeningen.

In Cannes had Zemmour een zaal van 4000 plaatsen gehuurd, maar die was te klein...

Sonia Mabrouk : Sur notre antenne cette semaine il a lancé un véritable appel – je ne dirais pas qu’il y a une forme de détresse mais on lui a demandé s’il ne dramatisait pas la situation. Non, a-t-il répondu, j’ai 300 ~ 331 parrainages. Ça veut dire que l’aventure peut s’arrêter avant qu’elle n’ait commencé ?

Guillaume Peltier : D’abord il y a deux choses dans votre question. Le première chose: la date limite c’est le quatre mars. Nous avons donc deux mois pour remporter cette bataille des suffrages, et je vais l’y aider. Ce filtre neutre – à cause de François Hollande, qui a mis fin à l’anonymat – est devenu un filtre militant, pour empêcher des personnalités courageuses de se présenter devant les Français.

Het jaar goed ingezet!

Op Nieuwjaarsdag zien we traditioneel met zijn allen uit naar het concert in Wenen. De muziek is schitterend, het decor, alles eigenlijk. Dit jaar bevielen me bijzonder de Lippizaners. Hun ballet was prachtig. Het zijn tamme paarden die volmaakt in de maat blijven, en het was mooier dan de echte balletten die elk jaar weer even zoet zijn als een Sachertorte. Karel van het Reve had dat ook met ballet. Hij vond dat de dansers altijd net iets te vroeg van de grond opstegen, of iets te laat weer landden.

Overigens bleef ook Barenboim aan de tamme kant. En over suikertaarten gesproken, hem zal kennelijk de Poolse schaakmaestro Johann Hermann Zukertort (1842-1888) onbekend zijn die met ware doodsverachting zijn partituren speelde.

Je kunt het jaar dan maar beter voortzetten met een goed boek, en dat deed ik. Ziehier hoe Joris-Karl Huysmans in 1889 Parijs en omliggende beschrijft, en kwaadwilligheid is hem niet vreemd:

…cette honte du goût moderne, la rue; ces boulevards sur lesquels végètent des arbres orthopédiquement corsetés de fer et comprimés par les bandagistes des ponts et chaussées, dans des roues de fonte; ces chaussées secouées par d’énormes omnibus et par des voitures de réclame ignobles; ces trottoirs remplis d’une hideuse foule en quête d’argent, de femmes dégradées par les gésines, abêties par d’affreux négoces, d’hommes lisant des journaux infâmes ou songeant à des fornications et à des dols le long de boutiques d’où les épient pour les dépouiller, les forbans patentés des commerces et des banques.

Niet dat Huysmans met het buitenleven hoog oploopt: ...l'abjecte monotonie de la campagne, la platitude répétitive des paysages naturels, les illusions désespérantes des sinistres villégiatures. Tenslotte is de natuur ...un monotone magasin de prairies et d’arbres, une banale agence de montagnes et de mers.

Dan maar op reis gaan? Het is even zinloos: wie ooit in zijn eigen badkuip de golfjes heeft nagebootst die de Parijse bateaux-mouches maken, kent ...depuis toujours l’insignifiance des croisières.

J.K. Huysmans, Certains

Een goede atheïsme-test

Atheïsten die met onderstaande bewering van de Franse rechtshistoricus Jean-Louis Harouel niet akkoord gaan, zijn volgens mij nog niet helemaal in het reine met hun atheïsme. Ergens knaagt een christelijke worm nog aan hun gemoed.

Harouel kun je ervan verdenken, zoals ik doe, dat hij katholiek is. Maar het gaat om zijn boodschap, niet om de boodschapper, en hij beweert dat de Europese beschaving haar wetenschappelijke en culturele superioriteit grotendeels te danken heeft aan haar christelijke wortels.

Het zal intussen niemand verwonderen dat een monsterlijk verwaande, anti-Europese instelling als EU, die zich vaak de naam ‘Europa’ toemeet ––al wil de bevolking, als men het haar vraagt, niet van die instelling weten–– mordicus niet heeft willen wil erkennen dat het échte Europa inderdaad christelijke wortels heeft. Die EU-figuurtjes vinden zichzelf breeddenkend, maar ze ontkennen de geschiedenis – voor zover ze die zouden kennen.

Hier wat Harouel te vertellen heeft:

Wij Europeanen zijn allemaal – atheïsten, agnostici, antiklerikalen en antichristenen inbegrepen – het historische product van bijna twee millennia christendom. Europa is maar kunnen worden wat het is geworden dankzij de meer dan duizendjarige weerstand tegen de mohammedaanse veroveringspogingen. Juist omdat Europa christelijk is gebleven kon het een intellectuele en technische beschaving opbouwen die inzicht in de realiteit, en ingrepen daarop meebracht, wat voor een omwenteling in het menselijk bestaan heeft gezorgd.

Nous autres, Européens, nous sommes tous – athées, agnostiques, anticléricaux et anti-chrétiens compris – le produit historique de près de deux millénaires de chrétienté. L’Europe n’a pu être ce qu’elle a été que grâce à plus d’un millénaire de résistance à l’entreprise de conquête musulmane. C’est parce que l’Europe est demeurée chrétienne qu’elle a pu édifier une civilisation intellectuelle et technique apportant une connaissance du réel et une action sur lui qui ont révolutionné la condition humaine.

Jean-Louis Harouel

Les droits de l’homme contre le peuple

Éditions Desclée de Brouwer, Paris, 2021 (2016), p.132

Wat is bij een mooi feest onmisbaar ?

Een klacht die je vaak hoort, is dat er te weinig vrouwen zetelen in raden van bestuur, in directiecomités enzovoort. Die klacht is niet nieuw. Halfweg de negentiende eeuw al vond bijvoorbeeld Victor Hugo dat er op wel meer plekken te weinig vrouwen waren: pas assez de femmes. Die verzuchting komt in zijn dagboeken vaak terug.

De zesde juli van 1847 bijvoorbeeld was er een groot feest in het Parc des Minimes in het bos van Vincennes. M. de Montpensier had er meer dan vierduizend gasten uitgenodigd, prinsen, prinsessen en ander hoog volk. Er werd gedanst onder een reusachtige tent en er waren verfrissingen en hapjes in overvloed: Il y avait profusion de rafraîchissements, et des buffets partout. Il n’y avait pas assez de femmes.
Over de Spaanse koningin had hij het volgende te melden: la «REYNA GOBERNADORA» a des restes de beauté, mais elle est trop grasse et a les cheveux tout gris.
Hugo verliet het feest nog voor het ten einde liep.

De winter daarvoor had eerste minister Guizot een soirée gegeven. Victor Hugo praatte er met heel wat mensen, maar het genoemde probleem had zich ook daar voorgedaan: Entre autres personnes auxquelles j’ai parlé à cette soirée il y avait le marquis d’Escayrac de Lautour qui m’a présenté son fils, jeune homme de vingt ans lequel arrive de Madagascar, MM. Edmond Blanc et Liadières qui m’ont parlé de la commission du Théâtre-Français dont nous sommes, le général Cavaignac, le maréchal Molitor, M. et Mme Ancelot, M. et Mme de Lagrenée, le prince de Craon, dont le fils sert dans la marine, le duc de Praslin, le duc Decazes, M. et Mme Duchâtel, M. et Mme Cuvillier-Fleury, la duchesse Decazes, M. Victor Leclerc en ce moment candidat à l’Académie, Granier de Cassagnac, Brindeau du Messager, M. Edmond Leclerc, l’ambassadeur d’Espagne Martinez de la Rosa, Napoléon Duchâtel qui va être ambassadeur en Espagne, M. et Mme Lebrun, Alphonse Royer avec le Nicham au cou, M. Poirson, proviseur du collège Charlemagne, etc. Peu de jolies femmes, beaucoup d’hommes fort laids.

Ook bij een voorstelling in de Opera, aangeboden door het Hof, was het niet beter: Au spectacle de la cour, qui eut lieu le 5 février 1847, on donnait l’Élixir d’amour de Donizetti. C’étaient les chanteurs italiens, la Persiani, Mario, Tagliafico. Ronconi jouait (jouait est le mot, car il jouait très bien) le rôle de Dulcamara, habituellement représenté par Lablache.
Il y avait peu de jolies femmes. Mme Cuvillier-Fleury était la plus jolie, Mme V. H. la plus belle. Les hommes étaient en uniforme ou en habit habillé.

Nog een herkenbaar probleem waar Hugo op wijst, en waar de feministische theorie een term voor heeft bedacht, is dat van de male gaze: M. le duc de Montpensier salue gracieusement et gaiement tous les passants ; M. le duc d’Aumale, le moins qu’il peut ; on dit à Neuilly qu’il a peur de déranger sa coiffure ; il soulève seulement le bord de son chapeau ; M. le duc de Nemours n’y met ni autant d’empressement que M. de Montpensier, ni autant de répugnance que M. d’Aumale. Du reste, les femmes disent qu’en les saluant il les regarde «d’une manière gênante».

En Victor Hugo zag nog meer problemen. Die geweldige luxe, van bijvoorbeeld het feest in het Parc des Minimes, zette kwaad bloed bij het gewone volk. Onderweg naar het park klonk gejouw. Er werden koetsen bespuwd en met modder besmeurd: 

'Het was alsof een wolk van haat die schittering van een moment omgaf. [...] Als men ten aanzien van het volk met grote luxe uitpakt, in dagen van voedseltekorten en miserie, dan slaan de gedachten, die kinderlijke gedachten zijn, ineens een groot aantal stappen over. […] Nee, wat ook zij willen is niet werk of een salaris, maar vrije tijd, rijtuigen, paarden, lakeien, hertoginnen. Brood is niet wat ze willen, maar luxe.'

En hij besluit dezelfde notitie van 6 juli 1847 – het jaar voor de revolutie dus – met een daverende, omineuze zin:
Ceci est plein de périls. Quand la foule regarde les riches avec ces yeux-là, ce ne sont pas des pensées qu’il y a dans tous les cerveaux, ce sont des événements.

 

Œuvres Complètes

Histoire

Éditions Robert Laffont, Bouquins, 1987

Zemmour reageerde wat wrevelig

De achtste oktober van 2018 kwam Éric Zemmour in Brussel zijn nieuwe boek Le destin français voorstellen voor de Cercle Pol Vandromme. Dat was in een hotel aan de Louisalaan, en je van hotel vergissen was uitgesloten want er stonden aan de ingang niet zoals gewoonlijk livreibedienden die gedienstig je valiezen op een karretje zetten, maar echte agenten met echte wapens, en de karretjes die je zag waren flikkenkarretjes.

Ook kwam je het hotel niet in zonder identiteitscontrole, want het ging met inschrijvingen en je kreeg dan rond de middag een mail waarin stond waar het ’s avonds zou doorgaan.

De zaal zat vol, een man of honderdvijftig, maar er waren geen journalisten. Misschien een enkele Franstalige, maar zeker geen Nederlandstaligen. De naam Zemmour deed bij hen nog geen belletje rinkelen.

Nochtans was het een goede gelegenheid om de man zijn politieke filosofie te horen uiteenzetten, maar u kan dat hier alsnog doen, zonder identiteitscontrole.

Daarna was er ook een signeersessie. Ik schoof mee aan, maar had Le destin français niet gekocht. Ik krijg mijn boeken soms niet gelezen, verdrink erin en voel mij dan schuldig.

Jaren daarvoor, in 2011, had ik van hem wel Z comme Zemmour gelezen, een schitterende verzameling van zijn radiokronieken, met daarin vaak observaties die bij de Fransen niet goed vallen. Bijvoorbeeld op p. 288: Seuls les Pays-Bas, l’Autriche et la Flandre ont un mode de développement cohérent avec celui de l’Allemagne.

Ik schoof dat boek dus voor zijn neus, en dat beviel hem niet erg. Vous n’avez pas acheté le livre? -- Non, pas pour le moment mais je vous lis attentivement depuis des années, et ce livre en est la preuve.

Die uitleg beviel hem maar half, maar hij signeerde toch mijn oude exemplaar.

Leve het slechte weer!

Op Facebook was het meen ik, maar het kan ook op Twitter zijn geweest dat iemand een uitspraak van Goethe dom vond:

Alles in der Welt läßt sich ertragen,

Nur nicht eine Reihe von schönen Tagen.

Het sombere geluchte van de laatste dagen moet die man teveel zijn geworden. Nochtans staat Goethe niet alleen met zijn mening. Luther had hetzelfde al gezegd, zij het minder poëtisch: Gute Tagen können wir nicht vertragen.

En na Luther, maar nog voor Goethe, schreef in 1799 de arts Carl Arnold Kortum in zijn Jobsiade:

- wenn einer soll können tragen

Eine Last von lauter guten Tagen,

So muß er mit sehr starkem Gebein

Von der Natur versehen sein.

Natuurlijk, dat zijn Duitsers. Wellicht denken de montere Fransen er anders over?

Victor Hugo doet in zijn dagboek, Choses vues, op 11 november
1847 een prachtig verhaal over een graaf die gek was geworden en zichzelf en zijn kinderen van kant wilde maken. Men nam hem, vóór het kwaad was geschied zijn scheermes af en sloot hem op in een asiel. En Hugo gaat verder:

Dezelfde dag liep in Parijs het bericht binnen dat onze collega graaf Bresson zich in Napels, waar hij pas was benoemd als ambassadeur, de keel had overgesneden. Dit slaat ons allen met droefenis en verbijstering.

Vanuit gewoon menselijk oogpunt beschouwd had graaf Bresson álles: hij was een Franse pair,* ambassadeur, grootkruisdrager. Zijn zoon gaf men in Spanje laatst nog de hertogstitel. Als ambassadeur genoot hij tweehonderdduizend frank salaris. Hij was een ernstige man, goed, zachtaardig, de redelijkheid in alles, groot van gestalte, met brede schouders, en op zijn vijfenvijftigste zag hij er veertig uit; hij bezat fortuin, aanzien, waardigheid, intelligentie, gezondheid, kende voorspoed in leven en zaken. Hij maakt zich van kant.

Ook Nourrit** ging naar Napels en maakte zich van kant.
Ligt het aan het klimaat? is het die prachtige hemel?
Spleen ontstaat evengoed onder een blauwe hemel als onder een grauwe. Nog eerder misschien.

Aangezien het leven van de mens, ook de meest welvarende, au fond altijd eerder triest is dan vrolijk, is een sombere hemel met ons in harmonie. Een schitterende en vrolijke hemel maakt een ironische indruk. De droeve natuur lijkt op ons, en troost ons; de vrolijke, heldere, magnifieke, stralende, verblindende natuur die jong blijft terwijl wij oud worden, glimlacht terwijl wij zuchten; trots, ongenaakbaar, eeuwig, voldaan in haar kalme tevredenheid, heeft zij iets terneerdrukkends.

Aanhoudend de genadeloze, onverschillige, sublieme hemel gadeslaan en je neemt een scheermes en maakt er een eind aan.

________________
  * Eertijds een hoge vazal van de Franse koning, die voor de wet als diens gelijke gold; in de periode 1818-1848 een hoge edelman, lid van de wetgevende vergadering.
** Adolphe Nourrit, eerste tenor aan de opera van Parijs, had zich, toen Gilbert-Louis Dupré er de publiekslieveling werd, in Napels teruggetrokken. Het publiek daar floot hem op een avond uit (vecchio canto!) en hij gooide zich van zestig voet hoog uit een venster.

Weldenkenden mogen haten

Jean-Christophe Lagarde, ex-burgemeester van Drancy, waar Éric Zemmour opgroeide, heeft zich even laten gaan bij Franceinfo, en verklaarde gisteren aan diens adres: «Se foutre du monde au point de dire ‘je suis un RPR’ – mais M. Zemmour: si M. Pasqua était là, il te filerait une balle dans la tête»: als Pasqua hier was joeg hij een kogel door je kop.

Lagarde verstopte zich achter Charles Pasqua (1927-2015) en dichtte die man moordlust toe. Niet hijzelf immers zou de kogel afvuren. Een nuttige toelichting zijnentwege want in maart werd hij nog opgepakt, garde à vue, voor niet aangegeven wapenbezit.

Later op de dag schrok Lagarde van de opschudding na zijn woorden, en berichtte hij op Twitter:

Op te merken valt dat de media zijn bewoordingen meteen daarna, en voor zover mogelijk wat oppoetsten, afzwakten en dus vervalsten.

Zemmour heeft de verontschuldiging afgewezen als 'nep', excuses de pacotille, maar zal geen klacht indienen: normaliter moet die er ambtshalve komen voor haatspraak.

Viriliteit met een toevoeging

De Morgen heeft een rubriek ‘Achtergrond’, en daarin schrijft Rob Vreeken over Erdoğan die zijn ‘mannelijke viriliteit wil bewijzen’ – nu eens door op een paard te springen, dan weer met een partijtje basketbal.

De 25ste maart van 1765 schreef Voltaire een brief aan d’Alembert, met daarin een stilistische opmerking: ‘... l’adjectif affaiblit souvent le substantif, quoiqu’il s’y rapporte en cas, en nombre et en genre.’

Akkoord, dat is lang geleden, en misschien heeft Vreeken hier juist gelijk met zijn precisering: vandaag weten we immers dat viriliteit niet alleen toxisch kan zijn, maar blijkbaar ook feminien.

Toch even relativeren

Het succes van Éric Zemmour is minstens deels toe te schrijven aan de pers, hoor je vaak. Vanzelfsprekend niet alles, want tenslotte heeft de man de toon van de campagne gezet, thema’s naar voren gebracht waar iedereen liever over zweeg – politici zeker en hun journalisten evengoed.

Maar veel journalisten, al zijn ze Zemmour vijandig gezind, schrijven inderdaad graag over hem omdat ze geen zin hebben in een tweede uitgave van het duel Le Pen – Macron. Stel u in hun plaats: wat moeten ze dáár bij verzinnen dat ze niet al zeven keer hebben verteld?

Het zijn ook mensen tenslotte, en dus likkebaarden ze bij een deuxième tour met Zemmour en Macron. Dat is tenminste spannend, al kent iedereen de uitslag en wint Macron – niet het debat wellicht maar wel de tweede stemronde.

Régis de Castelnau, destijds advocaat én lid van de Franse communistische partij denkt dat de commentatoren een paar zaken uit het oog verliezen. Marine Le Pen heeft 50% van de arbeiders achter zich, meer dan de PCF ooit kon vergaren. 11 miljoen stemmen, zoals zij in 2017, heeft de PCF nooit gehaald. C’est quelque chose.

En die kiezers zijn ongevoelig voor mediacampagnes en -berichten zegt Castelnau. Komt daarbij dat de helft van de Fransen zich nog niet interesseert voor de presidentsverkiezingen, en de sondages bijgevolg een vertekend beeld geven.

Alleen de kiezers die nu al zéker weten naar wie hun stem gaat worden meegeteld… Maar alleen ‘wij’ zegt Castelnau, en hij bedoelt de mediamensen en het publiek dat graag naar politieke programma’s kijkt, laten voorlopig onze stem horen.

-----------------
P.S.   Als Castelnau aan het woord is, krijg je vaak mooie zinnetjes te horen als: 'Comme disait Guizot: Faut faire payer les pauvres, c’est les plus nombreux.'

Over het weer en over identiteit

In onze media verneem je veel over het klimaat, en soms wordt dat verward met het weer. Ook lees je wel eens over identiteit, en soms beweert men dat identiteit alleen maar een constructie is. Bij Victor Hugo lees je daar ook over, en ook over het Belgische koningshuis, waar onze kranten zo graag positief over berichten. In zijn dagboek komen die dingen allemaal samen op één pagina. Wat hij te vertellen heeft over Leopold I heb ik niet overgetypt of vertaald, maar wie op het prentje klikt kan het wel lezen, want dat wordt dan groter. 

Zijn dagboek gaf Hugo een prachtige ondertitel: Over wat ik elke dag leer.

Choses vues

Journal

de ce que j’apprends

chaque jour

(juillet 1846 - février 1848)

Augustus 1846

3. Op straat zag ik een bultenaar voorbijkomen. Er was een klein meisje dat hem stomverbaasd bekeek en aan haar moeder zei: – Mama, kijk die man eens! – Wel, kind, bekijk hem niet. Dat doet hem pijn. Het is een bultenaar. – Mama, zijn de bultenaars Fransen?

4. In katholieke landen wijdt men op haar feestdag de eerste druiventros aan de Maagd. Normaal is die tros gerijpt in een verwarmde kas, want met Maria-Hemelvaart is het seizoen nog niet genoeg opgeschoten. Dit jaar was de hitte zodanig dat de druiven overal rijp zullen zijn de 15de augustus.

5. In de zomer van 93 bereikte de thermometer in Parijs veertig graden.

Août 1846

3. Je voyais passer un bossu dans la rue. Une petite fille était là qui l’a regardé d’un air stupéfait et a dit à sa mère: – maman, vois donc cet homme! – Eh bien, mon enfant, ne le regarde pas. Cela le fâche. C’est un bossu. – Maman, est-ce que les bossus sont français?

4. Dans les pays catholiques on consacre à la Vierge le jour de sa fête la première grappe de raisin. D’ordinaire cette grappe est mûrie en serre-chaude, la saison étant trop peu avancée à l’assomption. Cette année, les chaleurs ont été telles que le raisin sera partout mûr le 15 août.

5. Dans l’été de 93, le thermomètre atteignit à Paris quarante degrés.

Œuvres complètes

Histoire

Choses vues

Robert Laffont 1987, Bouquins, p. 600