Nu over knoflook gesproken!

 

Dat seizoenen niet meer bestaan, dat weten we, maar toch was ik verbaasd vandaag bij de Turk in de Sleepstraat deze prachtige, dikke, jonge look te zien. Normaal is dat iets voor juni, zoals Michel Oliver mij leerde, en al heb ik zijn adviezen altijd ter harte genomen: het mag mij niet beletten om morgen dit schitterende gerecht nog eens te savoureren.

Michel Oliver

Mes premières recettes

Monaco, Éditions du Rocher, 1982

Sartre als collateral damage

 Iemand een lul noemen en het nog laten drukken ook ...dat kan vandaag niet meer, zelfs niet in een literaire kritiek. Wij zijn veel fijngevoeliger geworden. Helaas ook minder grappig dan Houellebecq hier.

Hij neemt de dichter Prévert onder vuur, maar wat ik in zijn essay bijzonder apprecieer is dat hij langs zijn neus weg ook Sartre noemt, zonder aan die kerel verder nog een woord te besteden. Maar die twee namen staan zo hinderlijk dicht bij elkaar. Zijn kritiek betreft natuurlijk niet alleen Prévert.

Wie het hele essay wil lezen, en nog zeven andere essays, kan voor 3€ terecht bij:
 

Jacques Prévert est un con

Jacques Prévert est quelqu’un dont on apprend des poèmes à l’école. Il en ressort qu’il aimait les fleurs, les oiseaux, les quartiers du vieux Paris, etc. L’amour lui paraissait s’épanouir dans une ambiance de liberté ; plus généralement, il était plutôt pour la liberté. Il portait une casquette et fumait des Gauloises ; on le confond parfois avec Jean Gabin. [...]
Après guerre, à peu près à la même époque que Jean-Paul Sartre, Jacques Prévert a eu un succès énorme ; on est malgré soi frappé par l’optimisme de cette génération. Aujourd’hui, le penseur le plus influent, ce serait plutôt Cioran. À l’époque on écoutait Vian, Brassens**… Amoureux qui se bécotent sur les bancs publics, baby-boom, construction massive de HLM pour loger tout ce monde-là. Beaucoup d’optimisme, de foi en l’avenir, et un peu de connerie. À l’évidence, nous sommes devenus beaucoup plus intelligents.

Jacques Prévert is een lul

Jacques Prévert is iemand van wie je op school gedichten leert. Daaruit blijkt dat hij van bloemen hield, van vogels, van de oude wijken van Parijs enzovoort. Liefde leek hem in een sfeer van vrijheid te ontluiken; algemeen gesproken was hij eerder vóór vrijheid. Hij droeg een pet en rookte Gauloises; soms verwart men hem met Jean Gabin. [...]

Na de oorlog, ongeveer in dezelfde periode als Jean-Paul Sartre, had Jacques Prévert enorm veel succes; ongewild treft je toch het optimisme van die generatie. Tegenwoordig is Cioran wellicht de meest invloedrijke denker.*
In die tijd luisterden we naar Vian, Brassens**... Verliefde stelletjes die op een bank zitten te zoenen, de babyboom, de massale bouw van sociale woningen om al die mensen te huisvesten. Veel optimisme, geloof in de toekomst en iets van dwaasheid. Het is duidelijk dat wij een stuk intelligenter zijn geworden.

_______________
  * Dit essay verscheen in 1991.

** Hij stak zelf ook de draak met de Prévert-mode, maar hield daarbij zijn manieren, wat je van Houellebecq natuurlijk niet kunt vragen. Pour un tel inventaire il faudrait un Prévert, zong Brassens in Le Pluriel.

Een ergerlijke, beledigende, bedrieglijke ingreep

Hemel! denkt dit AI-productje toch wel dat het teksten zou kunnen verbeteren!

Heeft iemand, iémand ooit al enig nut gehad van dat schurftige programma ‘Copilot’ dat Microsoft ons ongevraagd en onbeschoft opdringt? En wat je niet meer kwijtraakt?

Has anyone, ANYONE ever found any use for that scabious “Copilot” programme that Microsoft rudely imposes on us? And that you can't get rid of?

Quelqu'un a-t-il déjà trouvé une quelconque utilité à ce programme scabieux appelé ‘Copilot’ que Microsoft nous impose de façon impudente et non sollicitée? Et dont on ne peut plus se débarrasser?

Hat irgendjemand, IRGENDJEMAND, jemals einen Nutzen für dieses krätzige „Copilot”-Programm gefunden, das Microsoft uns so unverschämt aufzwingt? Und das man nicht loswird?

Die waardeloze copilot werd 'gratis aangeboden', maar in plaats van 66€ per jaar werd het ineens 99€ voor Microsoft Word.

+50%, zo onbeschaamd zijn ze daar wel.

Niet meer weg te werken wantrouwen

Bij een vlucht van Parijs naar Tel Aviv maandag, kregen de piloten van EL AL even na het opstijgen de kreet Free Palestine toegevoegd vanuit het luchtverkeersleidingscentrum van Athis-Mons. Een incident met veiligheidsrisico’s en de dader werd onmiddellijk uit zijn stoel geholpen. Hij krijgt minstens ontslag. De Franse minister van Verkeer Tabarot beloofde immers intransigeant, onverzettelijk te zijn.

Wij kennen die primitieve onverlaat niet, en het hoeft ook niet noodzakelijk om een moslim te gaan: die kreet hoor je vandaag overal tenslotte. Hij kan dus evengoed een van die halfgare Queers for Palestine zijn geweest, of een Groene, un Vert of nog iets anders.

Blijft natuurlijk dat bij zulke voorvallen de gedachten onwillekeurig toch naar de godsdienst van de vrede gaan… en screenen op radicalisering bij hun volgelingen is een grap, dat weet iedereen. Au fond geloven alleen mensen die het om den brode doen dat hun aanpak nuttig is. Het lukte het Amerikaanse leger niet met de psychiater Nidal Hasan, en de Franse inlichtingsdienst al evenmin, met de informaticus Mickaël Harpon. Deze links zullen ieders geheugen zo nodig opfrissen.

Hieronder vertaal ik wat de Franse minister zei bij CNews, en vervolgens wat een Zwitserse reizigerster voelt als zij zich geconfronteerd ziet met herkenbare islamieten in een soort gezagsfunctie. Terecht of onterecht, maar uit haar woorden spreekt een breed gedeeld wantrouwen: zijn mohammedanen überhaupt integreerbaar?

De piloot heeft dan een aantal uren gevlogen, en al die uren de verantwoordelijkheid voor de passagiers gedragen, zonder te weten van wie dat Free Palestine kwam, terwijl het evident als een bedreiging kon worden geïnterpreteerd.

Ik neem af en toe het vliegtuig, en het spreekt dat ik geen toegang heb tot de controletoren, daar kom ik godzijdank niet in en dat is maar goed ook, maar zoals iedereen ga ik wél door de veiligheidscontroles. Ik zie dan het bagagepersoneel, en aan een flink deel van de mensen die in de vlieghavens werken, of het nu Roissy Charles de Gaulle is of Orly, merk je ontegenzeggelijk, fysiek alleen al, tot welke godsdienst zij behoren. Je ziet duidelijk dat die mensen in feite niet neutraal zijn. En ik weet niet in welke mate je zou moeten nagaan aan welke ondernemingen men die openbare dienst heeft uitbesteed, lang geleden al – en het gaat om mensen die heel beschermd zijn vandaag, overwegend vakbondsleden die in de luchthavens ware lobby’s vormen – en in welke mate die mensen geradicaliseerd zijn. Tenslotte zien we soms radicalisering bij de politie, in de gevangenissen enzovoort. Voilà, ik stel dus die vraag want als je het vliegtuig neemt en eens rondkijkt – ik word gefouilleerd door mensen waarvan ik eerlijk gezegd niet weet of ze iedereen op dezelfde manier fouilleren. Voilà, ik stel die vraag.

Wat leest Trump 's avonds onder zijn dekentje?

 

Bij de naam Leonhard (Lenny) Fischer denkt u, lezer, onvermijdelijk aan Crédit-Suisse, Winterthur, Allianz, J.P. Morgan, Julius-Bär-Gruppe of Kleinwort Benson om maar een paar zijstraten te noemen. Fischer moet daar als bestuurslid of manager onnoemelijk veel tijd hebben gesleten.

Nochtans heeft de man ook een hobby, beweert hij: nachdenken. «Onze-Lieve-Heer heeft ons uitgerust met een gave die wij al te weinig benutten. Er wordt vandaag veel gepraat en geschreven, maar graag zou ik eens de zin horen: nu gaan we allemaal naar huis en denken na.»

Lenny zelf doet dat ook, en thuis denkt hij dan na over Donald met zijn importheffingen. Vlaamse journalisten mogen er verschillend over denken, maar Lenny vindt Donald niet gek ...al is hij het niet met hem eens: «Trump gelooft vast dat de wereldeconomie een soort nulsomspel is, en dat is heel betreurenswaardig want compleet verkeerd meen ik.» Zo verklaarde hij bij het Zwitserse Weltwoche. Hoe het uiteindelijk met die tarieven zal uitpakken valt af te wachten, zei hij nog, misschien gaat het op korte termijn wel goed, bijvoorbeeld tot aan de tussentijdse verkiezingen?

Met zijn zware ingrepen in de marktwerking, en zijn idee dat wat één land wint een ander land verliest, komt Trump dicht bij de economische opvattingen van bijvoorbeeld Ferdinando Galiani (1728-1787), of Voltaire (1694-1778) en de meesten van hun tijdgenoten. Ook zij vonden dat import en export (minstens wat graan betreft) door de staat geregeld moest worden.

Al hoorde men toen ook andere stemmen, die van de fysiocraten namelijk, die eerder l'ordre naturel voorstonden, het laissez-faire waarbij de staat zo min mogelijk tussenkwam.

Misschien is Trump wel een stiekeme lezer van Galiani?

Dit zal niet iedereen bevallen

 In een optreden na zijn afscheid van de grote scene, zong wijlen Tom Lehrer enkele liedjes voor zijn wiskundestudenten. Hij gaf bij elke song, zoals altijd al, een voorwoord, en dit hier (7minuten ver in het YouTubefilmpje) heb ik vertaald.

Geloof het of niet, maar negen jaar doceerde ik aan het departement politieke wetenschappen van MIT de kwantitatieve vakken. Dat was de tijd van de mathematische modellen en statistieken. Het was de tijd, en zo is het nog denk ik, dat de sociale wetenschappen heel hard hun best deden om de term ‘wetenschap’ te verantwoorden.

Eén manier om dat te doen is jargon gebruiken dat niemand begrijpt: If this young man expresses himself in terms too deep for me, why, what a very singularly deep young man this deep young man must be! [uit Patience (1881) van Gilbert&Sullivan] En de andere manier is wiskunde gebruiken, en dat is wat ze probeerden te doen, en ik denk dat er in de sociale wetenschappen nog altijd mensen rondlopen in de waan dat er een wetenschap van te maken valt.

Maar goed, ik schreef dus een song, een parodie met als titel Sociology. Nu hád MIT wel geen departement ‘sociologie’ – zo diep waren ze niet gevallen – maar sociologie viel wel onder politieke wetenschappen, en het was een betere titel voor een song.

Dus dit is een song over dat verschijnsel, die poging om de sociale wetenschappen in een wiskundig kleedje te steken, en hij heet Sociology. De melodie komt uit Choreography van de hand van Irving Berlin, gezongen door Danny Kaye in de film White Christmas.

1. Strange Is the change They're trying to arrange Today in Sociology Fanatics In their attics Are learning mathematics Just for Sociology Persuasion By equation They all feel it's much more satisfactory They, in an ivory steeple Far away from all people, They do research in Sociology 2. Guys Who wrote lies Now present them in disguise (A cinch in Sociology) A tract Quite abstract Without one single fact Is splendid Sociology

Birds Who used words Now all talk in terms of x and y and z They can take one small matrix And really do great tricks All in the name of Sociology 3. Joes Who wrote prose Now write algebra. Who knows, It may be Sociology They're Everywhere Full of sigma and chi-square And full of --- Sociology They consult Sounding occult Talking like a mathematics Ph.D. They can snow all their clients By calling it 'science' Although it's only Sociology

In memoriam Tom Lehrer

Voor een paar dagen, 26 juli, stierf op zijn 97ste de grote Tom Lehrer.

Hij was mijn leraar Engels, zoals Brassens mijn leraar Frans was (nu hebben we songboeken, maar toen moest je de naald nog terugzetten als je iets niet begreep van de liedjes en teksten op zijn LP's).

Lehrer was wiskundige, MIT, Harvard, en werkte ook even voor het Manhattan Project, waar de atoombom werd uitgedacht. Hij werkte daar als spion, verklapt hij in een commentaartje bij een van zijn songs. Niet zo bijzonder: de staf van wiskundigen en fysici in Los Alamos consisted almost exclusively of spies.

Het is een wet: humor heeft een shelf life, een houdbaarheidsdatum, maar voor Lehrer lijkt die wet vooralsnog niet te gelden, ook niet als hij zingt of grapt over zaken die niet meer actueel zijn.

Lehrer neemt zijn publiek ernstig. Hij gaat ervan uit dat het geen nitwits zijn, moraliseert niet, beschermt hen niet tegen zichzelf, ook al zegt hij in zijn teksten duidelijk wat zijn mening is.

Al zijn songs zijn nu publiek domein, hij wilde er niets aan verdienen. De live-opnamen zijn de beste. En op bv YouTube vind je ook kleine dingen, niemendalletjes zoals een gelegenheidsoptreden voor zijn studenten wiskunde, die hij vergastte op zaken die niet op zijn grote albums staan, en waarbij hij enige voorkennis mocht veronderstellen.

Zoals wij allemaal weten schreef, in de marge van een boek, de zeventiende-eeuwse jurist Pierre de Fermat – die als wiskundige onsterfelijk is geworden – dat hij had bewezen dat de vergelijking

geen oplossing heeft* in natuurlijke gehele getallen, als n groter is dan 2.

...cuius rei demonstrationem mirabilem sane detexi hanc marginis exiguitas non caperet. ...voor welke stelling ik een waarlijk opmerkelijk bewijs heb ontdekt, waarvoor de marge hier te smal is.

Eeuwenlang hebben wiskundigen zich suf gezocht, maar niemand vond dat bewijs... tot in september 1994 de Engelsman Andrew Wiles er een vond ...dat helaas 100 bladzijden beslaat en gewone stervelingen ver te boven gaat.**

Tom Lehrer, de wiskundige, kon dit natuurlijk niet laten liggen:

           Andrew Wiles

           gently smiles,
           does his thing
           and whoa!
           QED.
           We agree
           and we all shout hurrah
           as he confirms what Fermat
           jotted down in that margin,
           which could have used
           some enlargin’.

______________

  * Dat wordt wel eens verkeerd begrepen.

** Het lijkt wel of er geen wiskundige stellingen meer voorradig zijn waarvan eenvoudigen het bewijs kunnen begrijpen... terwijl Euclides voor simpele leken nog kon bewijzen dat er oneindig veel priemgetallen bestaan.

Prachtige samenzang

 

Plots hoor je overal scherpe kritiek op Zelensky. Niet alleen op straat in Kiev, in Frankrijk en Duitsland kwam er ook kritiek uit politieke hoek. De Tsjechische minister van Buitenlandse Zaken nam afstand van Zelensky: Oekraïne geniet weliswaar de steun van Europa, maar onze hulp was nooit een blanco cheque voor een regering – en zal dat ook nooit zijn.

Dat Volodymyr graag de onderzoeken naar corruptie wilde lamleggen viel zelfs bij keizerin Ursula in slechte aarde! Ursula droeg tot voor kort nog wel met zwier haar geel-blauwe tailleurtjes, maar in deze kan er geen compromis worden gesloten, liet ze weten. En nu vinden kwaadwilligen weer dat zij, en overigens de EU zelf, misschien niet ideaal geplaatst zijn om corruptie aan te klagen.

Het lijkt wel of de politici Zelensky liever kwijt dan rijk zijn, en omdat journalisten graag synchroonzwemmen met hun politici, is het niet verwonderlijk dat de kritiek ook oversloeg naar de media. Om bij het belangrijkste land van de EU te blijven: ZDF, ARD, FAZ, Die Zeit, Stern, Deutschlandfunk… ontroerend eensgezind hebben ze het nu over “corruptie in Oekraïne.” Een onderwerp dat ze altijd zedig hebben gemeden.

Benieuwd of ook Philippe Coburg een nieuwe tekst zal krijgen van Bart De Wever.

Krijgertje spelen

Dat iemand EU-commissaris is geweest, hoeft niet te beletten dat hij later wel eens iets verstandigs kan zeggen. Al zijn er zoals overal uitzonderingen, denken we maar aan Thierry Breton, om het even bij buitenlanders te houden.

De Duitser Günter Verheugen was destijds EU-commissaris, en hij wilde toen Turkije binnensluizen in zijn club. Dat de Europese bevolking dit krankzinnige plan massaal verwierp deerde niet.

Maar nu zei diezelfde Verheugen over de Russisch-Oekraïense situatie recent tóch iets verstandigs:

Wij hebben te veel generaals die zich met politiek inlaten, en wij hebben te veel Kriegsspielende Politiker. Van beide hebben we er te veel.

Dat lijkt me niet enkel in Duitsland het geval.

Een sterk incipit is geboden

 In den beginne schiep God den hemel en de aarde is zonder twijfel een goede beginregel voor een boek, en dat moet ook Jahweh, Here der Heerscharen, gevonden hebben toen hij hem influisterde aan de auteur van Genesis.

Ook Call me Ishmael is vanzelfsprekend een sterke beginzin, waarbij Melville erop vertrouwde dat zijn lezer Genesis vooraf gelezen had.

Nuchterder klinkt Multatuli: Ik ben makelaar in koffi, en woon op de Lauriergracht, N° 37.

Een lievelingszin van Karel van het Reve, en hiervoor moet je vooraf bijna niets gelezen hebben.

Nu behoren de genoemde werken tot de ernstige literatuur, maar ook in de lichtere genres moet de beginzin goed zijn. Twee voorbeelden:

Ross Macdonald begon in 1951 zo: The house was in Santa Monica on a cross street between the boulevards, within earshot of the coast highway and rifleshot of the sea.

Magistraal toch, met dat earshot (binnen gehoorsafstand) en dan dat onheilspellende neologisme rifleshot. De titel van het boek The way some people die was al een soort verwittiging voor de lezer, ook al kon some hem nog enigszins geruststellen.

In Les Dimanches d'un bourgeois de Paris (1880) pakte Maupassant het anders aan, en tekende meteen in zijn beginzin het karakter van zijn hoofdpersonage.

Monsieur Patissot, né à Paris, après avoir fait, comme beaucoup d’autres, de mauvaises études au collège Henri IV, était entré dans un ministère par la protection d’une de ses tantes, qui tenait un débit de tabac où s’approvisionnait un chef de division.*

Monsieur Patissot, geboren in Parijs, had zoals vele anderen slecht gestudeerd aan het Collège Henri IV, en was bij een ministerie binnengeraakt op voorspraak van een van zijn tantes die een tabakswinkel hield waar een afdelingshoofd zijn waar betrok.

____________

* Misschien is dit nog beter van hem: Elle entra comme une balle qui crève une vitre, la petite marquise de Rennedon. Sauvée (1885)

The way some people die

in: Four Novels of the 1950's

Tom Nolan, editor

Literary Classics of the United States

2015, The Library of America n°264

Les Dimanches d'un bourgeois de Paris

Édition présentée, établie et annotée par Catherine Botterel

2020, Gallimard, Folio classique

Bijbel

Door last van de Hoogmogende Heren Staten-Generaal

der Verenigde Nederlanden

volgens het besluit van de Synode Nationaal

gehouden te Dordrecht

in de jaren 1618 en 1619 uit de oorspronkelijke talen

in onze Nederlandse taal getrouwelijk overgezet

Jongbloed – Leeuwarden

Zwitserland laat zich niet tweemaal gek maken

 

Ursula von der Leyen heeft de stemming in het ‘EU-parlement’ overleefd, en voor de Zwitsers is dat goed nieuws vindt Roger Köppel, journalist van Weltwoche.

Zolang zij de teugels in handen houdt, blijft het gezicht van EU namelijk bijzonder antipathiek en is de kans heel klein dat de Zwitserse burgers warm lopen voor een ‘onderwerpingsverdrag’ aan haar EU.

Toetreding tot de UNO wás al een politiek-correcte miskleun die de Zwitserse neutraliteit schond – de charmante Kofi Annan was toen secretaris-generaal van de VN, en de Zwitserse Bondspresident Adolf Ogi had zich laten inpakken – maar toetreding tot de EU ...dat zou pas een regelrechte catastrofe zijn voor het land.

Zolang de eigengereide von der Leyen de scepter zwaait, zegt Köppel, is dat gevaar gelukkig onbestaand.

Tour de France (met merkenploegen)

Wielerploegen in de Tour de France heetten vroeger Faema of Carpano of Molteni of Gitane of Solo-Superia enzovoort, en daar was zelden iets mis mee. Akkoord, met Groene Leeuw en Festina wél, maar dat valt hier buiten ons bestek.

Vandaag echter rijdt in de Tour een ploeg mee met de naam Israel-premier-tech, en die renners worden XXL bewaakt door de Franse politie. Daar zullen redenen voor zijn.

Overigens is die Franse politie zelf ook niet helemaal veilig, want vóór een paar dagen verwondde een wielerfan een agent. Het ging om een gestoorde man met een mes. De agent droeg gelukkig een beschermend plastron, zoals ook schermers doen, en dat behoedde hem voor het ergste. De dader evenwel droeg een djellaba, een onbelangrijk detail dat door de goede media aanvankelijk veronachtzaamd werd.

Echter niet door CNews. Je vraagt je af hoe het komt dat zij in Frankrijk de eerste nieuwszender zijn kunnen worden.

Hoever mag een auteur gaan?

Michel Houellebecq laat in anéantir een personage, een babyboomer, enkele van zijn lievelingsauteurs opnoemen, en tot mijn groot plezier waren dat onder meer Cardinal de Retz, Joseph de Maistre, Stendhal en Alexandre Dumas.

Ook zegt Houellebecq terecht dat die babyboomers voor een ware cultuuromslag hebben gezorgd:

... dat zeer specifieke moment waarop, voor het eerst in de wereldgeschiedenis, de populaire cultuur zich esthetisch superieur toonde aan de culturele productie van de elite. De genreroman, misdaad of sciencefiction, was in die tijd veruit superieur aan de mainstream roman; stripverhalen waren stukken beter dan de creaties van de officiële representanten van de beeldende kunst; en bovenal maakte de populaire muziek de gesubsidieerde pogingen tot “experimentele” muziek belachelijk.

Kunnen we allemaal volgen, maar op een ander specifiek moment laat hij Cécile, een uitmuntende kokkin, in de gastronomische hoofdstad van Frankrijk, in Lyon asperges met sauce hollandaise voorschotelen aan een gezelschap van rijke burgers.

Geen kwaad van die sauce hollandaise –er bestaat geen lekkerder saus– maar Cécile dient die asperges wel op in januari, terwijl het seizoen pas in april begint, en eindigt zoals u weet op 24 juni, de dag van Sint Jan Baptist.

Mij stoort het niet dat Houellebecq geregeld onfatsoenlijke woorden gebruikt die je in een deftig woordenboek niet zult aantreffen en dan op het web moet zoeken, maar hier gaat hij wel érg ver.

anéantir

2022

Duits is een mooie taal!

Als Bart en Theo voor flinke jongens willen doorgaan, en dan stoere praat verkopen over schietgeweren en tanks en vliegmachienen en procentjes, dan kun je alleen maar jaloers zijn op de Duitse taal, zoals gehanteerd door Sahra Wagenknecht, een politica met een ruggengraat en zin voor maat en verantwoordelijkheid:

 

Der Einheitsbrei der Kriegstüchtigkeitsmaulhelden.

Gent die Teerhartige (en mercantiele)

 Als kleine jongen kon je vroeger in het Gravensteen allerlei marteltuigen zien. Vorken, halsbanden, een soort procrustesbed, brandijzers, duimschroeven enzovoort, maar het indrukwekkendst was toch de guillotine. Die dingen hadden lang geleden echt dienstgedaan, en wij controleerden altijd het touw, om te zien of dat mes bovenaan nog wel goed vasthing.

Sinds kort echter weten wij dat Gent liefde is, en dus verdwenen al die leerzame instrumenten om de consumptielust van de duizenden disneytoeristen niet te bederven, en die zaal vrij te maken voor lucratieve activiteiten. Maar je kunt eenmaal niet alles hebben, en voortaan moet de kleine Gentenaar het zonder aanschouwelijk onderricht stellen.

In zijn Wintermärchen legde Heinrich Heine aan keizer Barbarossa uit wat een guillotine precies was, en waar ze voor diende. Keizer Roodbaard leefde eeuwen vóór de uitvinding van dr.Guillotin, en het was allemaal nieuw voor hem maar hij begreep alles want Heines uitleg was zeer duidelijk.

Ook Michel Houellebecq, in zijn roman anéantir (Flammarion 2022), geeft een omstandige uitleg bij de werking van deze machine, en wellicht tot schrik van het Gentse Stadsbestuur voegt hij er een illustratie bij. Hij vermoedt dat zijn lezer die schok wel aankan.

Propria cures over David van Reybrouck

 

Het aloude studentenblad met de mooie titel en de fabuleuze reeks hoofdredacteurs, Propria cures (bemoei je met je eigen zaken), besprak de benoeming van David van Reybrouck als Denker der Nederlanden. 

De vraag is nu: wat gedaan als je ergens een artikel leest dat je dolgraag zelf had geschreven? en dat sporen van ironie of spot bevat?

De enige oplossing is dan: nederig overnemen – tenslotte schreef ik al meer dan genoeg over onze David.

Gewoon een koffie vragen is achterlijk

 Wie vandaag een koffie wil, en ondoordacht een zaak binnenstapt waar jongelui hun burn-out zitten te bestrijden door op hun Appleschermpje te tikken, dient over een behoorlijke woordenschat te beschikken om zijn bescheiden wens tot uitdrukking te brengen.

Wat had mijnheer gewenst? Een Espresso? een Doppio misschien, of toch een Ristretto? een Lungo? een Macchiato? een Latte Macchiato? een Cappuccino? een Cortado? Hebt u onze Affogato al geproefd?

Dit alles terwijl men zich thuis eenvoudigweg een mocha Napoletana zet.

Het Europese volk zei NEEN!

 

Twintig jaar geleden, eind mei 2005 werd de tekst van het Grondwettelijk Verdrag, bedoeld om een gedweeë EU op te leveren, in referenda genadeloos verworpen. De Fransen en de Nederlanders stemden massaal NEEN. Ook Ierland zei vervolgens NEE.*

De Berlaymontjongens konkelfoesden daarop een tekstje bijeen, dat ze Verdrag van Lissabon noemden – en dat in zo goed als niets verschilde van de tekst die net democratisch verworpen was.

Na een intensieve propagandacampagne – waarbij de EU-bazen gelukkig konden rekenen op hun nest hondstrouwe, gesubsidieerde journalisten – werd die tweede tekst er met de karwats doorgejaagd (ook in Ierland trouwens**), en stonden de natiestaten hun soevereiniteit grotendeels aan ‘Brussel’ af. Ongrondwettelijk natuurlijk, maar ach, een zeurkous die daarom maalt! Dit gekonkel leidde wel tot de Brexit.

Vandaag hoor je vaak klagen over de kloof tussen de burger en de politiek, en tegelijk zakt het vertrouwen van de burgers in de goede journalistiek (le cercle de la raison) naar nul. De oorzaak ligt bij die verdoemde sociale media met hun algoritmen.*** Die moeten aan banden worden gelegd, decreteert Keizerin Ursula, en geen van onze ontmande regeringsleiders zal haar tegenspreken.

Zou aan de basis van dit publieke wantrouwen het politiek-journalistieke verraad van twintig jaar geleden kunnen liggen? Nee toch? dat is ondenkbaar!

__________

    * Ze deden dat in die dagen nog zonder TikTok, en zelfs zonder hulp van de Russen! In Frankrijk werd het 54,67% NEE, met een opmerkelijke opkomst van bijna 70%. Overigens kregen wij, goede Belgen, niet de kans om ons uit te spreken. Di Rupo vond dat te riskant en daarmee was de kous af. Hij wilde geen grijs haar krijgen en kreeg dat ook niet.
  ** In een Ierse pub in Brussel klonken toen Verhofstadt en Dehaene, beiden complexloze verachters van de democratie, op die goede afloop. Wat moeten die twee heertjes Zwitserland toch belachelijk gevonden hebben, waar referenda zelfs bindend kunnen zijn. Het is nu afwachten wat de even succesvolle EU-propaganda (onder Franse aanvoering) op termijn voor resultaat zal hebben in Roemenië.

*** Vandaag zie je ook in het gewoonste krantenartikel exact-wetenschappelijke termen opduiken. Natuurkundige begrippen bijvoorbeeld (momentum), biologische (DNA), en zo ook algoritme. Men gebruikt ze graag want zoiets staat goed, en op zich is deze mode toe te juichen ...mocht je niet betwijfelen of de auteurs hun eigen woorden ook met enige precisie zouden kunnen omschrijven. Grif toegegeven, ‘democratie’ is een nog veel moeilijkere term, en als ze die achterwege laten is dat begrijpelijk. Beter dát dan hem verkeerd gebruiken – zo las ik laatst over een democratische marathonloop waarin ook vrouwen en allochtonen meeliepen.

Freak show in Bazel en Boekarest

De freak show vanavond in Bazel lijkt veel journalisten geweldig te interesseren. Hun lijkt die belangrijker dan bijvoorbeeld de verkiezingen in Roemenië, die eerder en zonder énig bewijs geannuleerd werden vanwege TikTok-inmenging.

De staatkundige Standaard, de socialistische De Morgen en wellicht nog andere goede media zijn in kudde vergeten dat die rechtbank in Boekarest zelf toegaf dat zij eigenlijk geen bewijs van inmenging had gevonden. Wél had de slechte kandidaat gewonnen, en na vingerwijzingen vanuit de EU zijn die brave, gehoorzame rechters van dat Grondwettelijk Hof tot hun fijnere aanvoelen gekomen. De brave, gehoorzame Vlaamse redacties voelen dat nu ook precies zo aan. Er moet iets geweest zijn.

In de Staatkundige vandaag lezen we over ‘Turkse trollenfabrieken’ die werkten op commando van de Russen. Of het brave kind dat zo’n zinnetje produceert zelf zou weten hoe zoiets dan op miljoenenschaal in zijn werk moet gaan, mag betwijfeld worden.

Hoever kan de verachting voor de democratie vanwege dat soort journalistjes wel gaan? Gewoon wat tiktokken, en dan stel je die democratische rommel toch netjes buiten werking?

We wachten vol spanning op de uitleg!

Het is wellicht wat vroeg voor onze Amerika-kenners om het te hebben over een boek dat tenslotte nog moet verschijnen, ook al staat het intussen n°1 bij Amazon. Op de Duitse televisie zei Jan Fleischhauer alvast dat de grote verliezers in deze kwestie de journalisten zijn... die als het ware een 'cordon sanitaire' rond sleepy Joe hadden gelegd.

Maar hij gaat uit van kwade wil of vooringenomenheid, terwijl gewoon onwetendheid of zelfs deugdzaamheid vaak een betere uitleg is.

Sporen van spot en satire

 Wellicht, lezer, staan er ook in uw bibliotheek boeken die u maar ten dele gelezen hebt. Bij mij zijn dat vaak kronieken, dagboeken, cahiers en dergelijke. Bijvoorbeeld van Hugo, Stendhal, de Goncourts, Cioran, Renard en een paar anderen. Briefverzamelingen zitten daar ook bij, zoals die van Maistre, of encyclopedische geschriften zoals Burton met zijn Anatomy of Melancholy.

Uitzonderingen zijn er hier en daar wel: de hagiografie van Boswell over Dr. Johnson bijvoorbeeld, ook een soort dagboek, of zelfs die van Eckermann over Goethe kun je vlot lezen, zij het niet in één ruk.

In geen geval zou ik die soms amper gelezen boeken willen missen. Telkens als je ze openslaat, maakt niet uit op welke pagina, valt je oog op iets merkwaardigs of grappigs.

Nu had ik dat weer met die kladschriftjes van Georg Christoph Lichtenberg, zijn Sudelbücher. Daarin zegt hij iets over de esoterische filosoof Jacob Böhm, en Lichtenbergs commentaar, als mens van de Verlichting, lijkt me ‘sporen van spot of satire’ te vertonen, als ik die uitdrukking even mag lenen van een te onzent bekende senior writer. 

De onsterfelijke prozawerken van Jacob Böhm zijn een soort picknick waarbij de auteur de woorden (het geluid) levert en de lezer de betekenis. Wil hij dat niet, of kan hij dat niet, dan blijft dat maar zo. Voor zo’n kransje zijn er altijd wel mensen te vinden.

 

Georg Christoph Lichtenberg

Sudelbücher

Herausgegeben von Wolfgang Promies

München, 2005, Deutscher Taschenbuch Verlag